De luitenant-kolonel wordt verantwoordelijk gehouden voor het doden van tientallen demonstranten, ruim drie jaar geleden in de zuidelijke stad Nasiriyah. Activisten vieren de veroordeling van de officier, Omar Nazar geheten, als een succes: regeringsgeweld wordt in Irak zelden tot nooit bestraft.
Volgens een rechtbank in zuidelijk Irak gaf Nazar in de ochtend van 28 november 2019 de opdracht het vuur te openen tijdens een demonstratie tegen de regering. Daarbij vielen volgens de Verenigde Naties zeker 24 doden en 200 gewonden. Een dag later vielen er nog eens 17 doden.
De generaal van Nazars eenheid trok nadien zijn handen van het bloedbad af, en beweerde in de media dat Nazar op eigen houtje had gehandeld. Daarop werd hij in februari vorig jaar opgepakt. In totaal hadden 95 families aangifte gedaan tegen Nazar. Zo’n honderd Irakezen getuigden tijdens het proces over wat ze hadden gezien.
Over de auteur
Jenne Jan Holtland is correspondent Midden-Oosten voor de Volkskrant. Hij woont in Beiroet, en is auteur van het boek De koerier van Maputo (2021).
De protesten (lokaal bekend als ‘Tishreen’) maakten deel uit van een golf van betogingen in het hele land, waarbij jongeren eisten dat er een einde kwam aan de enorme corruptie, werkloosheid en de grote invloed van buurland Iran. Het was de grootste sociale beweging in het land in jaren. Het Iraanse consulaat in Najaf ging in vlammen op. Door keihard optreden van ordetroepen vielen er verspreid over het land zeker 600 doden. Als gevolg daarvan diende toenmalige premier Adel Abdul Mahdi zijn ontslag in. Van hervormingen is het nooit gekomen. Wel zijn sommige kopstukken van Tishreen verkozen in het Iraakse parlement.
Na de uitspraak van de rechter, afgelopen zondag, kwamen nabestaanden juichend en joelend het gerechtsgebouw uit. ‘End Impunity Iraq’, een collectief van mensenrechtenactivisten in ballingschap, spreekt in een reactie van een ‘moeizaam behaalde mijlpaal.’ De organisatie heeft zich jarenlang voor vervolging ingezet. Volgens hen is Nazar de ‘belichaming’ van een corrupte politieke klasse die onder opeenvolgende regeringen straffeloos activisten heeft omgebracht. Sjiitische milities – belangrijk in de strijd tegen Islamitische Staat – hebben een stevige vinger in de pap bij de regering in Bagdad, en rekenden de afgelopen jaren meedogenloos af met hun critici.
Eerder raakte Nazar in opspraak vanwege zijn rol bij de gevechten rond Mosul tegen Islamitische Staat (IS) in 2016 en 2017. Hij was officier in een elitedivisie (‘Emergency Response’) die op grote schaal Irakezen martelde, enkel op basis van vermoedens dat ze IS-lid waren geweest. Voor die mogelijke misdaden is hij niet vervolgd. De man die de misdaden destijds naar buiten bracht, fotograaf Ali Arkady, leeft nog altijd in ballingschap, uit vrees voor represailles. Volgens Arkady waren Amerikaanse special forces op de hoogte van Nazars harde optreden, maar deden ze niets.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden