De Russische president Poetin heeft toegegeven dat huurlingenleger Wagner volledig werd gefinancierd door de Russische staat. Poetin zei tijdens een uitgezonden vergadering met veiligheidsdiensten dat Rusland tussen mei 2022 en mei 2023 alleen al 82 miljard roebel (bijna 1 miljard euro) kwijt was aan het huurlingenleger.
Het huurlingenleger onder leiding van Jevgeni Prigozjin sloeg afgelopen weekeinde aan het muiten, nadat Prigozjin maandenlang hevige kritiek uitte op de Russische legerleiding. De muiterij eindigde zaterdag met een akkoord, Wagner zal zich verplaatsen naar Belarus.
Wagner is in het afgelopen jaar in Oekraïne op de voorgrond getreden, maar was daarvoor jarenlang een schaduwachtige organisatie. Officieel bestond Wagner niet, en zowel oprichter Prigozjin als het Kremlin ontkenden pertinent er iets mee te maken te hebben. Het is daarom opmerkelijk dat Poetin nu toegeeft dat het huurlingenleger financieel volledig afhankelijk was van de Russische staat. Of de nauwe financiële banden van Wagner ook na de muiterij standhouden, is ongewis.
Maarten Albers
Lees ook deze analyse van buitenlandverslaggever Michel Maas over de opvallende stilte in het Kremlin over de toekomst van het Wagnerhuurlingenleger: is er achter gesloten deuren een machtsstrijd gaande?
Volgens de Belarussische president Aleksandr Loekasjenko is Wagnerbaas Jevgeni Prigozjin in Belarus aangekomen. Dat zei hij volgens staatspersbureau Belta tijdens het uitdelen van militaire onderscheidingen. Prigozjin organiseerde afgelopen weekeinde met zijn huurlingenleger Wagner een muiterij in Rusland. Hij stopte de opmars van zijn mannen op zo’n 200 kilometer van Moskou omdat hij een akkoord had gesloten met Loekasjenko.
Als onderdeel van dat akkoord zouden Prigozjin en zijn huurlingen naar Belarus kunnen verhuizen en van daaruit hun werk voortzetten. Loekasjenko bevestigde volgens Belta dat de Russische president Vladimir Poetin de veiligheid van de huurlingen in Belarus heeft gegarandeerd. Volgens Russische media is de strafzaak tegen Prigozjin en Wagner, die vrijdag werd geopend, van de baan.
Loekasjenko ziet de huurlingen als een aanwinst voor zijn land. ‘Hun commandanten komen naar ons toe en zullen ons helpen door hun ervaringen te delen. Zij staan aan de frontlinie, zij zijn de stoottroepen. Ze hebben het allemaal meegemaakt’, citeerde Belta de president eerder vandaag tegen zijn minister van Defensie Viktor Chrenin. ‘Tactieken, wapens, hoe je moet aanvallen en verdedigen. Dat is van onschatbare waarde. Dat is wat we van de mannen van Wagner moeten leren.’
De Belarussische oppositie in ballingschap is niet te spreken over de komst van Prigozjin naar het land. ‘De oorlogsmisdadiger Progozjin naar Belarus halen voegt een nieuw element van instabiliteit toe’, schreef oppositieleider Svetlana Tichanovskaja zondag. ‘Belarus heeft niet nog meer criminelen en schurken nodig, maar gerechtigheid, vrijheid en veiligheid voor ons volk.’
Maarten Albers
Rusland heeft sinds het begin van de grootschalige invasie in Oekraïne zeker 77 burgers standrechtelijk geëxecuteerd en een kleine 900 burgers zonder wettige basis vastgezet. Dat blijkt uit een onderzoek van het Hoog Commissariaat voor de Mensenrechten van de VN (OHCHR) op basis van gesprekken met slachtoffers en getuigen.
Ruim 90 procent van de door Rusland vastgehouden burgers is volgens de onderzoekers onderworpen aan marteling, waaronder seksueel geweld. De Russen zouden zo proberen bekentenissen af te dwingen bij slachtoffers, bijvoorbeeld over hulp of steun aan het Oekraïense leger. In veel detentiecentra waren de omstandigheden zo erbarmelijk dat alleen al een verblijf erin neerkwam op mishandeling of marteling, zoals in het internationaal recht gedefinieerd.
Volgens het OHCHR heeft ook Oekraïne zich schuldig gemaakt aan de willekeurige detentie van burgers. Het zou gaan om 75 gevallen. Omdat Oekraïne wel, maar Rusland niet meewerkte aan het onderzoek, valt dit aantal volgens het OHCHR niet een-op-een met de Russische cijfers te vergelijken. Aan Oekraïense zijde registreerde de OHCHR wel gevallen van marteling en mishandeling maar geen standrechtelijke executies.
Pepijn de Lange
Volgens de Russische president Vladimir Poetin hebben de Russische veiligheidsdiensten zaterdag ‘de facto een burgeroorlog voorkomen’. Zonder dat Rusland soldaten uit Oekraïne moest terugtrekken, kregen de autoriteiten de geest weer in de fles, aldus Poetin. Het Russische volk en het leger stonden volgens hem ‘niet aan de kant van de muiters’.
Tijdens de opstand van het Wagnerleger was Poetin enkel 's ochtends zichtbaar tijdens een televisietoespraak, maar vandaag treedt hij weer volop in de openbaarheid. Zojuist hield Poetin een toespraak voor 2.500 leden van de Russische veiligheidsdiensten. Daarbij was ook minister van Defensie, Sergej Sjojgoe, aanwezig. Volgens het Kremlin bezoekt de president vandaag Russische militaire eenheden, de Nationale Garde en anderen die hebben geholpen om zaterdag de orde te herstellen.
Poetin stond tijdens zijn toespraak ook stil bij de Russische piloten die omkwamen tijdens de opmars van het Wagnerleger. Om hen te herdenken vroeg de president om een minuut stilte. Volgens Russische militaire bloggers sneuvelden zaterdag dertien piloten.
Pepijn de Lange
Lees ook deze analyse van diplomatieredacteur en oud-Rusland-correspondent Arnout Brouwers over het belangrijke wapen dat Poetin met de Wagneropstand verloren heeft: de tijd.
De Russische regering zegt niet te weten waar Wagnerbaas Jevgeni Prigozjin zich momenteel bevindt. Volgens Kremlin-woordvoerder Dmitri Peskov hebben de autoriteiten geen informatie over Prigozjins verblijfplaats.
Prigozjin trad gisteravond naar buiten met een audioboodschap, maar is na het beëindigen van de opstand nog altijd niet gezien. De Belarussische president Aleksandr Loekasjenko, die bemiddelde tussen Prigozjin en het Kremlin, zou een voorstel hebben gedaan om Wagner een thuis te bieden in Belarus. Het is niet duidelijk of Prigozjin daarop ingegaan is.
Zaterdag kwam ook het bericht naar buiten dat Wagnerstrijders zich konden aansluiten bij het reguliere Russische leger. Hoeveel huursoldaten inmiddels een contract bij het Russische ministerie van Defensie hebben ondertekend, kon woordvoerder Peskov vanochtend niet zeggen. Prigozjin zei gisteren dat maar 1 of 2 procent van zijn soldaten in een contract geïnteresseerd was.
Pepijn de Lange
Lees ook deze analyse van buitenlandverslaggever Michel Maas over de opvallende stilte in het Kremlin over de toekomst van het Wagnerhuurlingenleger: is er achter gesloten deuren een machtsstrijd gaande?
Het leger van Belarus stond zaterdag tijdens de opstand van het Wagnerleger klaar om het eigen land te verdedigen. Dat heeft de Belarussische president Aleksandr Loekasjenko gezegd volgens staatsmedia uit het land. ‘Ik gaf bevel om het leger in de hoogste staat van paraatheid te brengen’, zei Loekasjenko.
Belarus speelde zaterdag een belangrijke rol bij het beëindigen van de ‘mars van gerechtigheid’ van de Wagnertroepen. Totaal onverwacht sloot Wagnerbaas Jevgeni Prigozjin een akkoord met Loekasjenko, die door de Russische president Vladimir Poetin gevraagd zou zijn te bemiddelen. Prigozjin liet zijn troepen vervolgens rechtsomkeert maken en terugkeren naar hun bases in Oekraïne.
Voor zover bekend ging Loekasjenko in zijn toespraak niet in op de huidige verblijfplaats van Wagnerbaas Prigozjin, die sinds zaterdagavond niet meer gezien is. Een van de afspraken in het akkoord hield naar verluidt in dat Prigozjin naar Belarus zou vertrekken. Of hij daadwerkelijk naar dat land is afgereisd, is onbekend.
Pepijn de Lange
Volgens het Russische ministerie van Defensie bereidt het Wagnerleger zich voor om zijn materieel over te dragen aan het ministerie. Dat schrijven Russische media. Zij melden ook dat de Russische veiligheidsdienst de strafzaak tegen Wagnerbaas Jevgeni Prigozjin laat varen. De berichten zijn niet onafhankelijk te verifiëren. Het Wagnerleger heeft nog niet gereageerd.
Of de Russische overheid en het Wagnerleger een akkoord hebben gesloten, blijft onduidelijk. In zijn televisietoespraak probeerde de Russische president Vladimir Poetin gisteravond muitende Wagnersoldaten over te halen om zich aan te sluiten bij het Russische leger. Source: Volkskrant