Sinds zaterdagavond was er geen spoor te bekennen van Jevgeni Prigozjin, 24 uur lang de leider van een muiterij die de onmacht van het Kremlin voor de hele wereld zichtbaar maakte. In een auto verliet hij Rostov met onbekende bestemming, uitgezwaaid door zijn aanhangers. Daardoor bleef onduidelijk wat hij had willen bereiken met zijn opstand, en wat het akkoord met de Belarussische president Aleksandr Loekasjenko hem heeft opgeleverd.
Maandag aan het eind van de middag liet hij eindelijk van zich horen, met een audiobericht van 11 minuten. Daarin zegt hij dat zijn ware doel het behoud van Wagner was. Het ministerie van Defensie wil meer invloed uitoefenen op huurlingenlegers en dwong de Wagnersoldaten daarom om uiterlijk 1 juli een contract te tekenen. Daarmee zou het privéleger ophouden te bestaan.
Over de auteur
Maarten Albers is algemeen verslaggever van de Volkskrant.
Directe aanleiding voor de muiterij was volgens Prigozjin een raketaanval van het Russische leger op een kamp van Wagner, waarbij zo’n dertig huurlingen om zouden zijn gekomen. Na dat ‘onrecht’ stuurde hij zijn mannen richting Rostov en Moskou.
Prigozjin noemt twee redenen waarom zijn troepen hun opmars uiteindelijk staakten. ‘Ten eerste wilden ze geen Russisch bloed verspillen. Ten tweede wilden ze hun protest kenbaar maken, maar niet de macht overnemen in Rusland.’
‘We wilden degenen die fouten hebben gemaakt tijdens de speciale militaire operatie ter verantwoording roepen’, aldus Prigozjin. Maar de namen van minister van Defensie Sergej Sjojgoe en chefstaf van het leger Valeri Gerasimov noemt hij niet. Aan het begin van zijn muiterij eiste Prigozjin het aftreden van die twee. Vanochtend verspreidde het ministerie van Defensie een video van Sjojgoe die een bezoek brengt aan troepen in Oekraïne. Dat lijkt erop te duiden dat het Kremlin hem op z’n plek laat zitten.
Prigozjin erkent dat zijn mannen tijdens hun mars op Moskou een vliegtuig en helikopters van de Russische luchtmacht hebben neergehaald, maar zegt dat dat uit zelfverdediging was. Hij beweert dat er op de grond geen militairen zijn omgekomen en dat alle soldaten die zijn colonne onderweg tegenkwam hem zelfs steunden.
De huurlingenbaas ziet de gebeurtenissen van zaterdag als bewijs voor ‘serieuze veiligheidsproblemen’ in Rusland, en prijst tegelijkertijd zijn manschappen. Hij noemt hun opmars ‘een masterclass van hoe 24 februari 2022 eruit had moeten zien’. Op die dag begon de grootschalige invasie van Oekraïne. Prigozjin ziet zijn huurlingen als voorbeeld voor het Russische leger.
Aan het akkoord met Loekasjenko, dat uiteindelijk een einde maakte aan de muiterij, maakt Prigozjin weinig woorden vuil. De Belarussische president zou een voorstel hebben gedaan om Wagner binnen de wet een thuis te bieden in Belarus. Van een ontbinding van Wagner, waar Kremlinwoordvoerder Dmitri Peskov zaterdag over sprak, is in Prigozjins versie van het verhaal dus geen sprake. Hij meldt dat zijn strijders zijn teruggekeerd naar hun bases.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden