De commando’s van het Oekraïense leger zijn op veel plekken aan het front actief. Scherpschutters doden Russen van grote afstand, ver achter de Russische linies worden verkenningen uitgevoerd en met drones vernietigen ze kanonnen.
Dat weten we allemaal doordat de Oekraïense special forces (SSO) hier op sociale media uitgebreid verslag van doen. In een filmpje dat de SSO vorige week publiceerden, is te zien hoe Russische soldaten in een loopgraaf van korte afstand worden neergeschoten door commando’s. Een dag later is in een andere video te zien hoe bij het offensief rond Bachmoet drie Russen van grote afstand worden gedood door scherpschutters.
Andere elite-eenheden, zoals de Amerikaanse Navy Seals, brengen juist zo min mogelijk naar buiten van wat ze uitspoken. Maar de SSO publiceren op Twitter video na video van hun acties, al zullen hun meest geheime aanvallen pas na de oorlog naar buiten komen.
Over de auteur
Stieven Ramdharie is ruim 20 jaar buitenlandredacteur van de Volkskrant met defensie als belangrijkste specialisme.
‘Geen enkele special forces-eenheid zet zijn werk op Twitter’, zegt luitenant-generaal b.d. Hans van Griensven, die in 2007 als commandant van Task Force Uruzgan verantwoordelijk was voor de inzet van Nederlandse commando’s in de Afghaanse provincie. ‘Dat is gewoon geheim’.
Volgens Van Griensven is de opvallende openheid onderdeel van de informatie-operatie die het Oekraïense leger uitvoert om de Russen angst aan te jagen en hun beslissingen te beïnvloeden. ‘Ze proberen met deze video’s tussen de oren te zitten van de Russen’, aldus de oud-commandant. ‘Er moet onrust en twijfel worden gezaaid. Naar de Oekraïners toe is deze propaganda bedoeld om ze een hart onder de riem te steken. Maar je laat als eenheid natuurlijk nooit zien wat je écht aan het doen bent. Dat hang je niet aan de grote klok.’
Ukrainian SOF has approached from the rear to the enemy’s positions on Southern direction and destroyed 10 russian occupiers. pic.twitter.com/cp5nX5WChs
De video van de loopgraafaanval heeft nog eens de aandacht gevestigd op de rol van de Oekraïense special forces. De eenheid, die zo’n tweeduizend man sterk is, werd in 2016 opgericht na een hervorming van het leger. In de jaren daarna werd het eliteonderdeel op westerse leest geschoeid en onder andere getraind door de Amerikanen.
Maar de grote test voor de commando’s, die zich graag spiegelen aan westerse eenheden zoals de Amerikaanse Navy Seals en de Britse SAS, kwam vorig jaar direct na de Russische invasie. De commando’s werden toen onder andere ingezet bij het afslaan van de Russische aanval op het vliegveld Hostomel bij Kyiv, dat Moskou wilde gebruiken om troepen aan te voeren. Ook speelden ze een rol bij de aanvallen op het tientallen kilometers lange Russische konvooi dat vanuit het noorden probeerde op te rukken naar de hoofdstad.
Daarna werden de commando’s meer en meer ingezet waarvoor ze zijn opgericht: verkenningen achter de vijandelijke linies, sabotageacties en geheime aanvallen. Zo speelden de marinecommando’s naar verluidt een rol bij de herovering vorig jaar van Slangeneiland in de Zwarte Zee onder Odessa, dat van tevoren werd verkend door duikers.
Ook worden de special forces in verband gebracht met de vele sabotageacties van de laatste maanden in Russische grensregio’s en de mysterieuze explosie vorig jaar op de Krimbrug. ‘Veel van wat de Oekraïense special forces doen, is onbekend bij het grote publiek en zal dat nog een tijdje blijven’, aldus SSO-woordvoerder Oleksander Kindratenko in april tegen de Britse krant Metro. ‘Maar geloof mij dat de missies uniek zijn en zullen worden bestudeerd door commando-eenheden over de hele wereld.’
In de video’s die de SSO op Twitter plaatsten, is onder andere te zien dat de commando’s veel nachtoperaties uitvoeren, met hoogwaardige nachtzichtapparatuur uit het Westen. ‘De nacht is ons moment’, is te lezen bij een foto van een groep commando’s. Zo’n nachtaanval werd begin deze maand uitgevoerd tegen een groep Russische soldaten die zich schuilhielden in een huis.
Our time is night time! pic.twitter.com/4uslHCWK4t
Nadat een verkenningsteam van de special forces de Russen had ontdekt werd hun locatie doorgegeven. Kort daarna werd het huis bestookt met artilleriegranaten. De soldaten probeerden weg te komen en zochten elders dekking. Maar de commando’s, die beschikten over drones, gaven ook deze locaties door, waarna er opnieuw granaten neerdaalden op de Russen.
‘Elke oorlog kent veel deeloperaties waarvoor speciale militaire vaardigheden nodig zijn’, zegt Van Griensven. ‘Daarom zijn de special forces zo belangrijk. In Uruzgan werden ze ingezet voor verkenningen, maar ook voor het opsporen en gevangennemen van tegenstanders. Bij de Slag om Chora, toen strijd geleverd werd met de Taliban, speelden ze ook een cruciale rol. Met operaties in de flanken moesten de commando’s toen de aandacht afleiden van de Talibanstrijders en verwarring zaaien.’
Van Griensven zegt dat de special forces ook bij het huidige Oekraïense tegenoffensief een belangrijke rol zullen spelen met hun acties. ‘Alles wat je maar kan bedenken zal uit de kast worden gehaald’, aldus de oud-commandant. ‘Van heimelijke acties tegen belangrijke militairen tot verkenningen achter de Russische linies, onder andere om doelen aan te wijzen voor lucht- en artillerieaanvallen. Omdat de special forces zo dicht bij de vijand opereren, kunnen ze de allerlaatste informatie doorspelen over zo'n doelwit.’
Vorige week waarschuwde SSO-commandant Viktor Khorenko dat zijn mannen ook na het einde van de oorlog jacht zullen maken op de Russen. Militairen die zich schuldig hebben gemaakt aan oorlogsmisdaden, moeten oppassen. ‘Alle Russische oorlogsmisdadigers zullen worden gestraft’, verzekerde de baas van de commando’s. ‘Laat ze hun hele leven om zich heen kijken. Waar ze ook zijn, we zullen ons werk afmaken.’
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden