Een amuse van gefrituurde knolselderij, zwarte kool en pastinaak, geserveerd met mosterd, wordt onder de snoet van Marcello geschoven. De hond kijkt vertwijfeld van het verfijnde maaltje naar zijn baasjes Noa en Matás. Als zij instemmend knikken, likt Marcello het bordje helemaal leeg.
Het is even wennen, maar op initiatief van filosoof en kunstenaar Eva Meijer mogen honden vanavond gewoon mee-eten in het Amsterdamse restaurant Mediamatic Eten. Streep ‘baasjes’ dus maar door: deze diners hebben als doel de hiërarchie tussen mens en hond speels te doorbreken. Meijer hoopt met de avonden, net als met haar boeken, mensen anders te laten kijken naar dieren.
Wat haar betreft is het hoog tijd dat we die gaan zien als volwaardige subjecten. Zo onderzoekt ze in De soldaat was een dolfijn: over politieke dieren (2017) de mogelijkheid om dieren als medeburgers te gaan zien en bespreekt ze in Dierentalen (2016) wetenschappelijk onderzoek naar dierlijke taligheid. Al jaren laten studies zien dat de mens zichzelf onterecht op een voetstuk heeft geplaatst. Zo blijkt de communicatie tussen dieren veel complexer dan we lang hebben willen geloven: koeien groeten, bijen praten met elkaar via trilsignalen en dolfijnen roepen elkaar bij hun naam.
Wie deze vormen van intelligentie en gevoeligheid van andere dieren erkent, zou wat Meijer betreft óók moeten erkennen dat hoe we met ze omgaan niet in de haak is. ‘Veel mensen eten de lichaamsdelen van dieren, gebruiken hun huid voor kleding en veroorzaken stress en doofheid met geluidsvervuiling.’
Die laatste constatering mag zwaarmoedig zijn, de avond is dat allesbehalve. Inderdaad, ‘we leven in een tijd met veel geweld naar andere dieren’, zegt Meijer als het diner begint, maar, vervolgt ze onder luid geblaf van de honden, ‘dat kan anders. Vanavond zoeken we samen met elkaar naar een alternatief.’
Een voorgerecht van gele en rode bietjes wordt uitgeserveerd. ‘Is dit voor de honden of voor de mensen?’, vraagt Olga, die met hond Kyoto naar de borden tuurt. Een glimlachende serveerder antwoordt: ‘Voor allebei.’ Mens en hond krijgen hier precies hetzelfde voorgeschoteld. Kyoto moet daar nog aan wennen, ze verschuilt zich achter de rug van Olga. ‘We hebben nog nooit ’s avonds samen gegeten’, zegt zij. ‘Ontbijten doen we wél samen: een croissantje, een broodje pindakaas, dat is gezellig.’
Vanavond geen pindakaas, maar kunstig opgemaakte borden. Je kunt je afvragen wat de honden daaraan hebben. Mensen moeten hun tafel dan wel delen met de dieren die zich er normaal gesproken onder verschuilen, toch kun je je afvragen: blijft deze avond vol chic opgediende gerechten niet alsnog vooral op hen gericht?
Nee hoor, zegt Meijer. ‘Tijdens dit diner passen de mensen zich ook aan de honden aan: ze zitten op de grond, en de maaltijd is rumoeriger en vereist meer aandacht voor elkaar en de overige tafelgenoten dan anders. Het is juist iets wat honden en mensen samendoen. De maaltijden zijn een zoektocht naar anders samenleven met andere dieren, geen luxe activiteit voor mensen die eens wat anders willen.’
In de keuken van het restaurant licht chef-kok Gino Marengo het menu toe. Gerechten die hij ook op andere dagen serveert, heeft hij na onderzoek aangepast aan het hondendieet. ‘Ik heb de gerechten minder hoog op smaak gebracht’, zegt hij. ‘Honden kunnen niet goed tegen knoflook en ui, bijvoorbeeld. Dus die ingrediënten heb ik geschrapt.’
Vooral de structuur van het opgediende voedsel bepaalt of de honden het lekker vinden, merkt hij. Zo hebben veel honden de opgediende bietjes links laten liggen. ‘Te slijmerig’, denkt de chef. Ex-straathond Mimo, aan het hoofd van de lange tafel, is niet zo kieskeurig. Elk verloren stukje voedsel likt hij met plezier op. ‘Hij is gewend te moeten vechten voor zijn eten’, zegt zijn metgezel Judy. ‘Hij zal voedsel niet zo snel onaangeraakt laten.’
Aan de overkant van de tafel snijdt Marie het eten in kleinere stukjes voor haar nog maar tien weken oude hond Otto. Samen met Pipp, de andere pup, trekt hij alle aandacht tijdens een avond die verder verrassend kalm verloopt. ‘Mensen hebben veel vooroordelen’, zegt Meijer. ‘Je ziet dat die meteen al onderuitgehaald worden: het wordt geen chaos.’
Tot het te lang duurt en de honden met geblaf laten blijken zich te gaan vervelen. ‘Er moet meer tempo in’, vervolgt Meijer. ‘Honden hebben niet zo’n lange aandachtspanne. De vorige testavond werden de gerechten sneller geserveerd, dat was beter.’
Gelukkig is daar het toetje. ‘Mag ik jullie aandacht?’, vraagt restaurantmanager Abigail Setiadi. ‘De volgende gang zal bestaan uit een tonkaboonmuffin, een semifreddo van jeruzalemartisjok en een mousse van appel.’ De zoetigheid gaat er goed in. Gun je hond af en toe een guilty pleasure, zegt chef Marengo. ‘Ook dát is een vorm van gelijkwaardigheid.’
Dit is een verslag van een testavond in maart. De ‘echte’ Hondendiners worden vanaf 28/6 georganiseerd met een speciaal zomermenu.
Carnivoren
En de honden? Willen die wel plantaardig eten? In principe zijn honden carnivoren, aldus Ronald Corbee, specialist klinische voeding van gezelschapsdieren aan de Universiteit Utrecht eerder in de Volkskrant. ‘Maar wel adaptieve carnivoren. Dat betekent dat de hond zich zo heeft aangepast dat hij ook zonder vlees kan leven.’ Hij bevestigde: ‘Je kunt in alle behoeften van je hond voorzien met een puur plantaardig dieet.’ Zomaar zelf gaan kokkerellen raadt hij af: het is belangrijk dat het voer dat je je hond voorschotelt ‘compleet en uitgebalanceerd’ is.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden