Met de intenties achter het plan voor vrijwel gratis kinderopvang is niets mis. De schrijvers van de verkiezingsprogramma’s van de progressieve partijen zagen het in de afgelopen jaren helemaal voor zich: de kinderopvang als basisvoorziening, in of dichtbij de schoolgebouwen, waar alle kinderen al vanaf 2-jarige leeftijd terecht kunnen, opdat dreigende leerachterstanden al in het vroegste stadium kunnen worden aangepakt en hun ouders zich zonder zorgen kunnen melden op de arbeidsmarkt om daar de personeelstekorten op te lossen.
En passant kan dan ook nog eens de kinderopvangtoeslag worden afgeschaft – die vermaledijde regeling die tot zoveel bureaucratie leidt, voor te veel mensen onbegrijpelijk is en die gezinnen in diepe ellende heeft gestort. Dat zijn veel vliegen in één klap. D66 maakte er werk van in het regeerakkoord.
Jammer alleen dat het ene na het andere sein op rood springt. Het begon er al mee dat minister Van Gennip vorig jaar geen uitvoeringsorganisatie kon vinden die zin had om het nieuwe stelsel uit te voeren: te veel hobbels op de weg. Daarna meldde zich het Sociaal en Cultureel Planbureau met gerede twijfels over de bestrijding van de leerachterstanden: juist voor de doelgroep – overwegend minder draagkrachtige gezinnen – is de opvang nu al vrijwel gratis. Voor hen verandert weinig in het nieuwe stelsel, dus waarom zouden die kinderen vaker naar de opvang komen?
Voor de hogere inkomens – die nu wél fors betalen – wordt de opvang financieel intussen veel aantrekkelijker, waardoor de vraag fors zal toenemen. Aangezien de sector nu al kampt met grote personeelstekorten zal dat de service er niet beter op maken, laat staan de aandacht voor de leerachterstanden – en daar was het allemaal juist om begonnen.
Ouders gaan er ook al niet meer van werken, verwachten de onderzoekers, maar zullen eerder de huidige informele opvang (door familieleden of buurtgenoten) inwisselen voor de officiële opvang. Het Centraal Planbureau kwam eerder al met soortgelijke kritiek en sloot zich deze week bij het SCP aan voor een gezamenlijke noodoproep aan het kabinet: doe het niet, althans: niet op deze manier.
Dat twee grote bureaus de krachten bundelen voor zo’n offensief is een duidelijk signaal: ook in de Haagse binnenwereld is de zorg kennelijk groot dat het kabinet, ondanks de waarschuwingen, toch gewoon doorzet. In reactie op alle kritiek is het plan met twee jaar uitgesteld, maar Van Gennip gaat nog steeds uit van het concept zoals dat vorig jaar in het regeerakkoord stond. ‘We gaan niet terug naar de tekentafel’, bezwoer zij vorige maand in de Tweede Kamer. ‘Dit is wat we gaan doen.’
Voor een kabinet dat nog kampt met de heftige naweeën van een reeks te gehaast ingevoerde hervormingen van voorgaande kabinetten, getuigt dat van een onbegrijpelijke starheid. Terug naar de tekentafel, dat is nou net wél wat dit plan nodig heeft om te voorkomen dat het ontaardt in een nieuw uitvoeringsdrama.
In het Volkskrant Commentaar wordt het standpunt van de krant verwoord. Het komt tot stand na een discussie tussen de commentatoren en de hoofdredactie.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden