‘De meeste Moskovieten zijn opgelucht, omdat ze gisteren niet wisten hoe dit af zou lopen. Het enige concrete resultaat is dat maandag een vrije dag is. Dat was op het hoogst van de crisis aangekondigd vanwege de veiligheidssituatie, en is niet ingetrokken. Daarnaast is een groot eindexamenfeest een week uitgesteld. Maar dat is niet zo dramatisch als wat er elders is gebeurd.’
‘De meest voor de hand liggende vergelijking is met de belegering van het parlement op 3 en 4 oktober 1993. Opstandelingen bezetten toen overheidsgebouwen en bestormden de televisiestudio’s. Zeker op de eerste dag was toen onduidelijk hoe de Russische regering zou reageren, er leek even een machtsvacuüm. Op de tweede dag is het parlement met geweld ontruimd.
Over de auteur
Maarten Albers is algemeen verslaggever van de Volkskrant.
‘Gisteren rukte een colonne zwaarbewapende huurlingen op richting Moskou, en was eveneens onduidelijk wat het Kremlin zou doen. Poetin gaf ‘s ochtends een televisietoespraak, maar daarna zag of hoorde je hem niet. Hetzelfde geldt voor de ministers van Defensie en Binnenlandse Zaken, mensen van wie je verwacht dat ze in zo’n situatie naar voren treden. Daardoor was alles mogelijk en wist niemand wat er gebeurde.’
‘Het is lastig om in te schatten hoe goed hij er werkelijk voor stond. Zijn mannen waren wel tot aan Moskou gekomen, maar wat zou er dan gebeuren? De kans dat hij er bij een groot treffen rond Moskou goed uit zou komen was niet zo heel groot.
‘Objectief gezien is hij nu de grote triomfator. Omringd door een juichende menigten heeft hij Rostov verlaten. Dat is mogelijk in scène gezet, maar die beelden gaan wel de wereld over. Hij krijgt een vrijgeleide naar Belarus en zijn mannen worden niet vervolgd. Bovendien heeft hij zich gedistantieerd van de situatie aan het front in Oekraïne, waar voor Rusland veel dingen zijn misgegaan.’
‘Nee, dat wordt summier gemeld zonder verklaring. Dmitri Peskov, de woordvoerder van Poetin, heeft de kern van de afspraken samengevat: geen strafvervolging en veiligheidsgaranties voor Prigozjin. Ook gezien de aangerichte schade is dat opmerkelijk: er zijn helikopters en een vliegtuig neergehaald, en 10 tot 20 mensen overleden. Daar wordt Wagner niet verantwoordelijk voor gehouden.’
‘Zoals het er nu naar uitziet, kan hij naar Belarus. Of hij dat ook doet en of hij daar veilig is, is onduidelijk. Een van de dingen die Poetin zegt absoluut niet te dulden, is verraad. In zijn televisietoespraak nam hij dat woord in de mond. Hij noemde Prigozjin niet bij naam, maar beschuldigde Wagner er wel van.
‘Mogelijk staat in het akkoord dat Prigozjin zich nu gedeisd moet houden. Maar dat hij in Belarus stilletjes van zijn pensioen gaat genieten, kan ik me niet voorstellen.
‘Terwijl Prigozjins mannen naar Moskou oprukten was er een huiszoeking bij het hoofdkantoor van Wagner in Sint-Petersburg. Daar werden dubbele paspoorten en grote hoeveelheden geld gevonden. Na het akkoord zijn de publicaties daarover van het internet verdwenen. Dus mogelijk gaan de activiteiten van Wagner in Rusland wel door, en het is moeilijk voor te stellen dat Prigozjin daar niet bij betrokken zou zijn.’
‘Het optreden van Poetin en zijn entourage roept de nodige vragen op. Zowel hij als zijn ministers schitterden door afwezigheid. Dat is ontluisterend om te zien, zeker in een situatie waarin de hoofdstad wordt bedreigd. De reactie om Wagner tegen te houden, zoals het doorgraven van een weg met een bulldozer, riekte naar paniek.
‘Ook bij de Russische media was er radiostilte. Bekende presentatoren en talkshowgasten hebben er de hele dag over gezwegen. Dat laat zien dat Poetins imago van stabiliteit en onoverwinnelijkheid krassen heeft opgelopen.
‘De vraag is wat er nu gebeurt met de legerleiding. Prigozjins doel was om minister van Defensie Sergej Sjojgoe en chef-staf van het leger Valeri Gerasimov af te zetten. Daar hebben we hem na het akkoord niet meer over gehoord. Er waren geruchten dat Poetin Sjojgoe zal ontslaan, maar gezien de nauwe band tussen die twee en het belang van een loyale man op die post is dat onwaarschijnlijk, voor nu althans.
‘Of er nu mensen om Poetin heen zijn die hun kans schoon zien om hem af te zetten, is koffiedik kijken. In zijn entourage zitten weinig mensen die beschikken over genoeg charisma, en er is geen zitten indicatie dat er een aparte vleugel aan het ontstaan is.’
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden