Over ruim een jaar hopen worstelaars Marcel en Tyrone Sterkenburg te debuteren op de Olympische Spelen. De tweeling behoort tot de wereldtop in het Grieks-Romeins. ‘Dit is professioneel stoeien.’
De broers Sterkenburg uit Hilversum, kinderen van een Thaise moeder en Nederlandse vader, vormen een eeneiige tweeling van 22 jaar. Ze schelen zo’n vijf minuten. Marcel was er het eerst, gevolgd door Tyrone. Ze meten beiden nu 1.81 meter.
Naast de vanzelfsprekend grote uiterlijke gelijkenis springt bij een ontmoeting in de kantine van boksschool De Voltreffer in Nieuwegein meteen een verschil in het oog. Bij de jongste spant het T-shirt strakker om de brede torso. Hij weegt sinds enkele maanden 97 kilo, zijn broer 87 - het zijn de gewichtsklassen in het worstelen waarin ze op de Olympische Spelen in Parijs hopen uit te komen.
Tyrone: ‘Ik moest 10 kilo aankomen. Dat betekent zes- tot zevenduizend calorieën per dag. Ik begin met eieren, vlees, brood, jus d’orange – doe nog maar een sapje. En dat zes keer per dag. Ik werd bijna dik. Nu ben ik bezig de extra kilo’s om te zetten in spiermassa.’
Marcel: ‘Ik zit zo’n beetje op mijn natuurlijke gewicht. Toen ik nog in de klasse van 82 kilo uitkwam, trainde ik vaak met een plastic vuilniszak om het lijf om nog wat extra af te vallen.’
Het verschil heeft een reden. Zodra ze op 10-jarige leeftijd begonnen met Grieks-Romeins worstelen, was hun vader Willem, voormalig nationaal kampioen in het amateurboksen, onverbiddelijk: hij wilde niet dat ze in wedstrijden in dezelfde klasse elkaar met een arm- of heupzwaai of een suplex – een greep om de taille – op de mat gingen smijten, ook al duurt de confrontatie maar twee keer drie minuten. Dat zou emotioneel te heftig zijn. Dat Tyrone de zwaarste werd, lag voor de hand. ‘Ik at altijd al iets meer.’
Over de auteur
Rob Gollin schrijft sinds 2016 over sport voor de Volkskrant, vooral over wielrennen. Eerder was hij algemeen verslaggever, kunstverslaggever en correspondent in België.
Het staat resultaten niet in de weg. Marcel werd in 2021 in Oefa, Rusland, wereldkampioen bij de junioren, Tyrone haalde er het zilver. ‘Het gaf een enorme boost. We waren sterk op toernooien, maar op EK’s en WK’s lukte het telkens net niet. Nu wisten we dat het mogelijk was.’
De ambities zijn torenhoog: medailles in Parijs volgend jaar. Ze rekenen zichzelf tot de wereldtop; ‘De eerste vijf? De beste acht?’ Marcel: ‘We hebben op toernooien wel eens via via gehoord dat deelnemers liever niet tegen ons loten.’ Op de WK in Belgrado, in september, kunnen ze kwalificatie afdwingen.
Ze hebben in De Voltreffer zojuist aan crossfit gedaan. Met hun vader sparden ze daarna wat met pads in de boksring. Ze trainen twee keer per dag, afwisselend in Nieuwegein en in sportschool De Halter in Utrecht. Tussendoor studeren ze hbo commerciële economie aan de Johan Cruyff Academy.
Marcel: ‘Voor de rest is het eten en slapen. Sociaal leven zit er niet in. Ik zie het niet als een opoffering. Onze vader zegt dat we soms uit moeten gaan. Ontspanning is volgens hem net zo belangrijk als inspanning. Ga eens dansen! Ik heb er totaal geen zin in. We drinken niet, we roken niet. Dan zit je tussen al die dronken mensen.’
Tyrone: ‘Ik hou wel van dansen. Dansen en meiden.’ Marcel: ‘Ik was voorheen ook wel losser.’ Tyrone: ‘Het is een beetje yin en yang tussen ons. Marcel is extravert, ik ben introvert. Hij ging vroeger veel uit, ik bleef thuis. Nu is het andersom.’
Ze moesten al vroeg sporten, de zeven kinderen in het gezin. Elke zondag, vanaf hun 6de jaar, was het met de oudste vijf samen achter papa aan 5 kilometer hardlopen in het Corversbos, westelijk van Hilversum. Niet iedereen zag het zitten. Tyrone: ‘Mijn zusje Rebekka verstopte zich soms in de kast.’
Marcel: ‘Mijn vader leerde dat je iets tegen je zin moet doen om het beste uit jezelf te halen.’ De tweeling is het verst in de sport gekomen. Hun oudste broer, Willem, worstelde ook en begeleidt ze nu als fysiotherapeut.
Ze zaten aanvankelijk op voetbal, zwemmen en judo. Een oud-worstelaar zag ze bezig op de mat en vroeg of ze een keer wilden meetrainen. Binnen een maand namen ze deel aan wedstrijden. Marcel: ‘Het voelde meteen goed. Van nature stoeiden we al veel. Dit is professioneel stoeien.’
Tyrone: ‘Mijn vader vond het ook beter zo. Liever vechten op de mat dan in de speeltuin, zei hij.’ Na een jaar kregen ze een Poolse coach, Mariusz Gicewicz. ‘Die zei na de eerste training: met deze jongens wil ik verder. Met ons natuurlijk talent viel het volgens hem wel mee, maar hij zag hoe fanatiek we waren.’ Met hem trokken ze de afgelopen jaar tien jaar door Europa.
Moeten ze vaak uitleggen wat het is, Grieks-Romeins worstelen? Het is het onderdeel waarin alleen grepen vanaf het hoofd tot aan de heupen zijn toegestaan. Marcel: ‘Dat valt wel mee. Veel kinderen hebben gestoeid tijdens gymlessen op basisscholen. Ze vragen me soms filmpjes te laten zien op Instagram en TikTok. Wie MMA volgt, Mixed Martial Arts, komt onze sport ook tegen. Dan weet je hoe het werkt met takedowns en gooien.’ Dat hun sport nauwelijks de aandacht trekt, zit ze niet dwars. ‘Daar is het ons niet om te doen, ook niet om het geld of zo. Wij zijn bezig met onszelf, met het leveren van een topprestatie.’
Wat de magie van het worstelen is? Tyrone: ‘Het is vechten, maar zonder schade. Je slaat niemand, je trapt niemand.’
Marcel: ‘Het is ook de glorie van de overwinning. Dat is onbetaalbaar. Je kunt de sterkste persoon van de wereld zijn. Bijna iedere jongen heeft dat vroeger wel eens gedacht. Wij hebben dat nog steeds in het hoofd. Het is ook de weg ernaartoe. Als ik zaterdagavond laat hardloop en ik zie iedereen naar clubs gaan, dan zijn dat de momenten waarvoor ik het doe. De bergbeklimmer Edmund Hillary zei: It’s not the mountain we conquer but ourselves. Je creëert iets heel moeilijks, iets waar je eigenlijk helemaal geen zin in hebt. En dan overwin je jezelf. Op de mat vorm je je karakter.’
De zenuwen spelen toch nog geregeld op. Geen hap door de keel kunnen krijgen, een droge mond. Toen hij nog zelf worstelde, moest broer Willem geregeld overgeven. Dat komt hierdoor: je weet dat je je na de wedstrijd op de top van de wereld kunt wanen of in het diepste dal zult belanden. Ze spreken over ‘het dubbelzijdige zwaard.’
Ze bewaren de rust op hun eigen manier. Marcel zet het liefst de koptelefoon op en luistert naar klassieke muziek. Beethoven, Chopin, of componisten van filmmuziek, James Horner, Hans Zimmer. Bij de warming-up wordt het hiphop, het moet niet te ontspannen worden.
Yin en yang: Tyrone kiest voor de stilte. Muziek leidt hem af. Hij begint met het letten op zijn ademhaling, hij wil het lichaam voelen, het is bijna meditatie. Als dat achter de rug is en hij betreedt de hal, maakt hij graag een grap.
Het is niet alleen hun vader die hun carrière op de voet volgt. De bijdrage van moeder Samran is net zo belangrijk, beklemtonen ze. ‘Hij is er voor de discipline, van haar krijgen we liefde. Zij verzorgt ons, ze masseert ons. We zijn ze zeer dankbaar.’
Samran is boeddhistisch. Thuis heeft ze een bidkamer, vol met beelden, maar daaraan zijn nu ook trofeeën en medailles van haar zoons toegevoegd. Ze vraagt geregeld of de jongens er ook komen bidden en mediteren. ‘Wij zijn nu eenmaal een beetje haar favorietjes’.
Vier jaar geleden leefden Marcel en Tyrone twee weken als monnik in Thailand. In Chonburi, zuidoostelijk van Bangkok, liepen ze ’s ochtends heel vroeg – hun hoofden kaalgeschoren, tot aan de verwijdering van hun wenkbrauwen toe – bedelronden op blote voeten en een lege mand onder de arm.
Tyrone: ‘Zelfs of misschien wel juist de allerarmste mensen gaven eten. Het maakt ze gelukkig.’ Marcel: ‘Je vergeet je behoeftes, je neigingen, je pijn. Je gaat nog alleen maar in je hoofd leven. Alles draait om zelfcontrole.’ Tyrone: ‘Het heeft ons geleerd ook op de mat rustig te blijven. Kalmte en focus. Als je in paniek raakt, gaat het mis.’
Wat is het grootste verschil, nu ze bij de senioren worstelen? ‘Senioren maken bijna geen fouten. Als ze voorstaan, nemen ze geen risico’s meer. Het is veel tactischer geworden.’ Onder de indruk zijn ze niet. Marcel: ‘Ik denk echt dat Tyrone wereldkampioen kan worden. In zijn klasse zit niemand die echt domineert. Tyrone is een van de weinigen die echt snel is. Bij mij is het iets moeilijker. Tot 87 is de meest competitieve klasse, met de meeste talenten.’
Ze houden er ieder een eigen stijl op na. Marcel: ‘Het weerspiegelt onze persoonlijkheden. Ik vecht impulsief, met veel risico. Agressief. Ik win meestal met grote verschillen.’ Tyrone: ‘Ik kan met 1-0-voorstaan en dan geef ik niks meer weg. Ik zie niet in waarom ik nog meer zou moeten scoren. Ik ben tactischer.’ Yin en yang, daar heb je het weer.
In april worstelden ze nog op de EK in Kroatië. Marcel versloeg een Litouwer en verliet daarna het toernooi. ‘Ik kampte met astma-aanvallen. Ik ben van medicijn gewisseld, dat was misschien de oorzaak. Ik was waarschijnlijk ook wat overtraind’.
Tyrone won twee partijen en sloot af met verlies tegen een Italiaan. Ook hij voelde dat hij in de aanloop wat veel van zijn krachten had gevergd.
Op hetzelfde toernooi was er nog een verrassing: coach Gicewicz liet weten dat hij naar Noorwegen vertrok, waar hij veel Source: Volkskrant