Ook de Oekraïense president Volodymyr Zelensky moest woensdag volmondig erkennen wat de hele wereld dag na dag ziet: de vooruitgang op het slagveld gaat ‘langzamer dan gewenst’. Na de inname van acht gehuchten sinds de eerste week van juni was er hoop dat Oekraïne snel zou doorstoten, maar dat lijkt niet het geval.
‘Sommige mensen denken dat dit een Hollywoodfilm is en verwachten nu resultaten’, zei de president ietwat gepikeerd tegen de BBC. ‘Wat sommigen ook willen, wij zullen oprukken op het slagveld zoals wij dat het beste achten, ook al zijn er pogingen ons onder druk te zetten.’
Nog niet eerder had Zelensky zo ruiterlijk toegegeven, sinds het Oekraïense leger begin deze maand in de aanval ging, dat de strijd anders verliep dan was gepland. Maar wat is de status nu van het Oekraïense tegenoffensief?
Over de auteur
Stieven Ramdharie is ruim 20 jaar buitenlandredacteur van de Volkskrant met defensie als belangrijkste specialisme.
In Kyiv prediken ze dezer dagen geduld. Oekraïense militairen worden bij hun opmars met name vertraagd door het enorme gebied, vijf keer zo groot als Nederland, dat volgens Zelensky door de Russen is bezaaid met mijnen.
Maar in Moskou neemt de zelfverzekerdheid toe. Volgens president Vladimir Poetin bewijst het strijdverloop dat het Oekraïense leger ‘geen kans’ maakt. Op sarcastische toon zei hij dat er nu zelfs sprake was van een ‘rustpauze’. Poetin: ‘Dit is te wijten aan het feit dat de vijand ernstige verliezen lijdt, zowel qua personeel als qua uitrusting.’
Volgens de Britse inlichtingendiensten lijden echter beide legers zware verliezen en is er allesbehalve sprake van kalmte aan de drie fronten waar wordt gevochten. Volgens de Britten woeden er zware gevechten. Ze erkennen dat de Russische eenheden zich kranig verweren en ‘effectieve defensieve operaties’ uitvoeren. Maar het aantal Russische slachtoffers zou volgens Londen nu hoger zijn dan op het hoogtepunt van de strijd in maart om Bachmoet, dat uiteindelijk in handen viel van de Russen.
De strijd die nu volop op diverse fronten wordt gevoerd, roept de vraag op wat de Oekraïense bedoelingen eigenlijk zijn. Zijn ze op zoek naar een zwakke plek in de Russische verdedigingslinies, in de hoop daar de doorbraak te kunnen forceren met hun westerse Leopard-tanks en Bradley-pantsergevechtsvoertuigen? De focus op de gevechten in het zuiden, bij Zaporizja, en het zuidoosten wakkert de speculatie aan dat Oekraïne de Krim wil isoleren.
De aanval donderdag op de Tsjonhar-brug, die de Krim verbindt met de Oekraïense Cherson-regio, versterkt dat vermoeden allen maar. Het isoleren van de Krim, die wordt gebruikt om de Russische invasiemacht te bevoorraden, zou een forse militaire klap zijn voor Moskou.
Maar ook iets noordelijker, bij Bachmoet, en nog verder bij Kreminna in de regio Loehansk, bestoken de Oekraïense eenheden het Russische leger. Het is daarom goed mogelijk dat het Oekraïense opperbevel in deze fase van het offensief op meer uit is dan het heroveren van gebied. Een scenario is dat Oekraïne met aanvallen op diverse fronten het Russische leger zo veel mogelijk wil verzwakken, om daarna over te gaan tot een hoofdaanval. Daar houdt het Amerikaanse Institute for the Study of War, dat de strijd elke dag nauwgezet in kaart brengt, sterk rekening mee.
‘Het succes van de Oekraïense tegenoffensieven mag niet alleen worden beoordeeld aan de hand van de dagelijkse veranderingen in de controle over gebied’, aldus het instituut. ‘De bredere operationele bedoelingen van de Oekraïense aanvallen langs het hele front zijn mogelijk om de Russische militaire kracht geleidelijk aan te tasten, uit te putten en te vernietigen, ter voorbereiding op extra offensieve acties.’
In de afgelopen maanden heeft Oekraïne dit ‘vormgeven van het slagveld’ al op andere manieren proberen te bewerkstelligen, voornamelijk vanuit de lucht. Op talloze plekken waren er geheimzinnige aanvallen op spoorwegstations, vliegvelden en militaire bases om onder andere wapen- en benzinedepots en commandocentra uit te schakelen. Dit gebeurde vooral met het Amerikaanse raketsysteem Himars en de Britse kruisraket Storm Shadow, die militaire doelen tot op meer dan 250 kilometer kan vernietigen.
Een van de steden die getroffen werden, was Melitopol. Deze stad zal een cruciale rol spelen als het Oekraïense leger ervoor kiest om een zuidelijke aanval tot de belangrijkste operatie te maken van het tegenoffensief. Voorlopig stuiten de Oekraïense gevechtseenheden echter nog op fel verzet van de Russen in dit gebied, onder andere rond Orichiv.
De grote inzet van Russische gevechtshelikopters, zoals de Ka-52, tegen het gepantserde materieel van Oekraïne, deed een Oekraïense soldaat deze week verzuchten: laat het Westen nu de Amerikaanse tegenhanger sturen van de Ka-52, de Apache.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden