De conclusies van de Nationale Ombudsman zijn saillant, onder meer in het licht van Ottes recente benoeming als hoogste baas van het OM. Daarover was verbazing in de juridische wereld, bleek uit een artikel in de Volkskrant. Otte, die eerder als rechter werkte, is een man over wie de meningen sterk uiteenlopen. Sommigen omschrijven hem als ‘een verademing’ en ‘een ongelooflijk slimme en efficiënte jurist’. Anderen noemen Otte conservatief en dominant, ‘iemand die tot dusver niet heeft laten zien een verbinder te zijn’.
Over de auteurs
Menno van Dongen is verslaggever van de Volkskrant op het terrein van criminaliteit, politie en justitie. Elsbeth Stoker verslaat als regioverslaggever ontwikkelingen in Amsterdam en omstreken. Eerder schreef ze veel over politie, justitie en criminaliteit.
In de zomer van 2019 escaleerde een al langer lopend conflict tussen een groep medewerkers en hun hoofdofficier, die werd beschuldigd van grensoverschrijdend gedrag. De klagers voelden zich niet gehoord door Otte, die sinds 2016 lid is van het dagelijks bestuur van het OM. De medewerkers confronteerden Otte met de bevindingen uit een rapport van de commissie-Fokkens over de bedrijfscultuur. Uit dat rapport bleek begin 2019 dat binnen het OM een cultuur heerste waarin pijnlijke zaken onbespreekbaar waren. In reactie daarop beloofde het bestuur van het OM zijn best te doen om een veilige werksfeer te creëren, waarbinnen kritiek welkom is.
Maar tijdens het gesprek met de klagers zei Otte dat Fokkens ‘niet de heilige Geest is’. Volgens hem werd te makkelijk verwezen naar Fokkens, daarom zei hij dat ‘als hij rijk zou willen worden, hij Fokkens-thee, Fokkens-behang en Fokkens-verf zou moeten gaan verkopen’. Hij wilde ‘niet gechanteerd worden met Fokkens’. De klagers voelden zich hierdoor weggezet als een groep kleine kinderen.
Ook zei Otte dat ze niet zomaar naar hem hadden mogen stappen. Dat hadden de klagers alleen mogen doen na ‘schandelijke gebeurtenissen’. Daarmee handelde Otte volgens de Ombudsman in strijd met de interne regels voor het melden van misstanden op de werkvloer: hij legde de lat te hoog.
De uitlatingen van Otte, die in het rapport ‘Y’ wordt genoemd, passen volgens de Ombudsman niet bij de goede voornemens die het OM uitsprak na het oordeel van de commissie Fokkens. Otte heeft later weliswaar zijn excuses aangeboden, maar dat maakt ‘het gedrag zelf nog niet behoorlijk’.
De vier klagers zijn (oud-)afdelings- en sectiehoofden van het parket Centrale Verwerking Openbaar Ministerie (CVOM), dat onder meer verkeerszaken behandelt. Ze hebben de Volkskrant laten weten dat ze zich in het rapport herkennen en blij zijn dat er nu onafhankelijk en zorgvuldig naar de afhandeling van de meldingen over ongewenst gedrag is gekeken.
De klachten van de medewerkers over de toenmalige CVOM-hoofdofficier werden in 2020 al gegrond verklaard door een externe commissie. Volgens de medewerkers ‘verdeelde, heerste en manipuleerde’ de toenmalige CVOM-hoofdofficier, en creëerde hij een onveilige werksfeer. De betrokken hoofdofficier was toen al teruggetreden.
Het rapport van vandaag, getiteld ‘In een lastig parket’, richt zich alleen op klachten over de OM-top en het Ministerie van Justitie en Veiligheid. Voordat de klagers naar de Nationale Ombudsman stapten, klopten ze eerst aan bij toenmalig minister Grapperhaus. Die wees hun klacht over Otte af, onder meer omdat Otte zijn excuses al had aangeboden voor zijn uithaal over Fokkens. Dat was een onterecht besluit, vindt de Ombudsman, die oordeelt dat ook Grapperhaus onbehoorlijk reageerde in deze zaak.
Het college van procureurs-generaal beraadt zich op een reactie, laat een OM-woordvoerder weten.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden