Het rommelt al langer achter de schermen bij Op1, blijkt uit gesprekken met tien (oud-)redacteuren. Zo besloot Peter Kee, politiek redacteur van BNNVara die zeventien jaar heeft gewerkt voor avondtalkshows, waaronder Pauw en Pauw & Witteman, afgelopen weekend zijn werk neer te leggen.
Aanleiding voor BNNVara om te stoppen is een conflict tussen Bert Huisjes, directeur van omroep WNL, en Rachel Franse, namens producent TVBV een van de twee eindredacteuren van Op1, zegt een woordvoerder van BNNVara.
Omdat WNL de zendgemachtigde omroep is, is Huisjes de zogenoemde penvoerder van de talkshow en voerde hij wekelijks overleg met de eindredacteuren, Frank Stojansek en Rachel Franse. Meerdere keren beschuldigde hij Franse van het ‘over de kling jagen’ van medewerkers. Alle redacteuren die de Volkskrant heeft gesproken, ontkennen dat zij zich daar schuldig aan heeft gemaakt.
In een reactie schrijft Huisjes dat hij ‘over de kling jagen’ niet als een verwijt, maar speekwoordelijk bedoelde. ‘We moesten bepaalde posities niet overbelasten. Dat is een gezamenlijke verantwoordelijkheid.’
Gijs Beukers is mediaredacteur bij de Volkskrant. Hij schrijft vooral over televisie, podcasts en boeken.
Vorige week dinsdag stopte Franse na vier jaar bij Op1 omdat Huisjes voor een ‘voor haar persoonlijk onveilige werkomgeving’ zou hebben gezorgd. Zij wil dat nu niet verder toelichten.
BNNVara zegt te hebben gezocht naar een uitweg uit het conflict en opperde dat Huisjes zijn penvoerderschap zou neerleggen. Daarin bleek geen beweging mogelijk. Ook zegt BNNVara dat Huisjes zonder overleg niet bereid was tot een door Banijay, moederbedrijf van TVBV, geïnitieerd onderzoek naar de werksfeer. Uiteindelijk had BNNVara geen vertrouwen meer in een oplossing en trok de omroep zich terug.
Huisjes reageert: ‘Alle medewerkers van Op1 zijn dit voorjaar gewezen op de mogelijkheid hun ervaringen te delen met de onderzoekers van de Commissie-Van Rijn, die is ingesteld na de DWDD-publicatie. Ook kunnen ze terecht bij een onafhankelijke deskundige en dat is vandaag door de omroepen ook verteld aan alle medewerkers. Een veilige werkomgeving staat voorop.’
Over de leiderschapsstijl van Huisjes bestaat onvrede. In november vorig jaar zou Angela de Jong te gast zijn om te praten over een publicatie van de Volkskrant over grensoverschrijdend gedrag bij De Wereld Draait Door. Huisjes verbood haar komst, zeggen redacteuren, omdat de AD-journalist zich kritisch had uitgelaten over de rol van NPO-baas Frans Klein. De redactie, die boos was over Huisjes’ veto, ging enkele dagen later met hem in discussie. Daar noemde hij de redactie ‘een callcentrum’, zeggen redacteuren.
‘Naar aanleiding van het Volkskrant-stuk hadden we het eerst over sociale veiligheid’, zegt een redacteur. ‘Daarna las hij ons op een 19de-eeuwse manier de les.’
Huisjes ontkent dat hij de komst van De Jong verbood. ‘Het was een keus voor een andere invalshoek. Geen commentaar op de integriteitsverwijten, maar feitelijke uitleg.’
Ook over de inhoudelijke koers is er een verschil van inzicht. De redactie, die voor continuïteit in het programma moet zorgen, botst geregeld met de omroepbazen, die een eigen invulling aan ‘hun avond’ willen geven. Behalve BNNVara en WNL (twee avonden) wordt het praatprogramma nu gemaakt door Omroep Max en de EO.
Een groot deel van de gemiddelde uitzending gaat nu op aan omroephobby’s’, zegt vertrekkend redacteur Peter Kee telefonisch. ‘Dat komt de kwaliteit niet ten goede.’
Ook hierbij speelt Bert Huisjes een rol. Behalve penvoerder van Op1 en directeur van WNL is hij ook hoofdredacteur van de ‘vrolijk-rechtse’ omroep. In die hoedanigheid eist hij dat onderwerpen eerst zijn goedkeuring krijgen, zeggen redacteuren. Dat recht heeft hij – omroepen betalen en hebben het uiteindelijk voor het zeggen. ‘Maar het zorgt voor een onwerkbare situatie’, zegt Peter Kee. ‘Sommige politici worden zonder goede reden afgewimpeld, alleen maar omdat ze niet bij de omroepkleur horen. Het gesprek van de dag wordt daardoor soms niet gevoerd.’
In navolging van WNL grijpen ook andere omroepen meer macht, zeggen redacteuren. Zo besteedde de EO begin mei aandacht aan gebedsgenezing, hetgeen op de redactie tot onvrede en discussie leidde. Nadat de Haagse oud-wethouder Richard de Mos eind april was vrijgesproken van corruptie, had hij desgevraagd al toegezegd te komen, waarna de redactie hem moest afbellen omdat BNNVara de rechtse politicus niet aan tafel wilde hebben.
Er zijn twee oplossingen, zegt Peter Kee. Óf geef de redactie weer de spilfunctie die het aan het begin had, óf knip alles los en maak er iedere avond een geheel ander programma van. ‘Maar dit tussenmodel werkt niet.’
De constructie van het programma is ingewikkeld. De talkshow begon in januari 2020 na het stoppen van Pauw. De omroepen slaagden er niet in om een waardige opvolger voor Jeroen Pauw te vinden – Eva Jinek was net vertrokken naar RTL – waarna de NPO opperde om met wisselende duo’s te werken.
De kernredactie van het programma werd geleverd door het mede door Jeroen Pauw opgerichte TVBV. De leiding was in handen van Herman Meijer, die jarenlange ervaring had als eindredacteur bij de BNNVara-programma’s Pauw en Pauw & Witteman. Daarnaast leverde elke omroep een aantal redacteuren en samenstellers, die eindverantwoordelijk zijn voor de uitzending, en was Huisjes dus de penvoerder.
Ondanks aanvankelijke scepsis – ‘Het gedrocht Op1’ heette het in de Hilversumse wandelgangen – was het begin, mede dankzij de coronacrisis, succesvol, met vaak rond de miljoen kijkers.
Maar toen de pandemie wegebde en Herman Meijer naar de talkshow Khalid & Sophie vertrok, kregen omroepen meer ruimte om hun avonden in te kleuren. Met de kijkcijfers ging het vervolgens bergafwaarts. In het tweede kwartaal van 2023 keken er gemiddeld 632 duizend mensen, het laagste aantal sinds het begin, volgens cijfers van Stichting KijkOnderzoek (SKO).
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden