‘Come on Frankie! Come on Frankie!’ Met gebalde vuist en een glas Pimm’s binnen handbereik moedigt Gary Owen de legendarische jockey Frankie Dettori aan. Duizenden andere paardensportliefhebbers op de hoofdtribune van de Royal Ascot en op de aangrenzende picknickvelden doen hetzelfde, in de hoop dat de 52-jarige Dettori, alias Mr Ascot, het paard Saga van koning Charles als eerste over de eindstreep krijgt. Het zou een sprookje zijn: een jockey die tijdens zijn zwanenzang de ‘debuterende’ monarch een welkomstgeschenk aanbiedt.
Enkele uren daarvoor op deze dinsdag is Charles met zijn vrouw Camilla in een open koets gearriveerd bij het vijfdaagse spektakel even ten zuidwesten van Londen. De Royal Ascot is een van de hoogtepunten van ‘the Season’, zoals de reeks evenementen voor de Britse sociale bovenlaag wordt genoemd. Onder het beleefde, vooral niet te uitbundige applaus dat volgt op het God Save the King neemt hij zijn hoge hoed af. Vijf dagen lang zal hij gewapend met verrekijker de paardenrennen volgen vanaf de koninklijke tribune, de Royal Enclosure.
Over de auteur
Patrick van IJzendoorn is correspondent Groot-Brittannië en Ierland voor de Volkskrant. Hij woont sinds 2003 in Londen en schreef meerdere boeken, waaronder over de Brexit.
Het is enkele dagen na Trooping the Colour, de officiële viering van zijn verjaardag. Vanaf zijn wat onrustige paard Noble en getooid met een weinig gerieflijke berenmuts had Charles in de hoedanigheid van opperbevelhebber de troepen geïnspecteerd op de zonovergoten Horse Guards Parade in het hart van de hoofdstad. Het was voor het eerst in 36 jaar dat een Britse monarch zulks deed vanaf de rug van een paard. Zijn moeder Elizabeth was daar halverwege de jaren tachtig mee gestopt, toen de jaren begonnen te tellen.
Net als alle leden van de koninklijke familie is Charles nogal ‘horsey’, maar hij heeft niet de belangstelling voor paardenrennen die wijlen zijn moeder had. Voor Elizabeth was de Royal Ascot een jaarlijks hoogtepunt. In haar zeventig jaar op de troon moest ze maar twee keer verstek laten gaan – in 2020, toen Ascot uit vrees voor corona achter gesloten deuren werd gehouden en vorig jaar, toen ze te zwak was om erbij te zijn. Hoe belangrijk Ascot voor haar was, bleek toen ze in 2017 haar troonrede ’s ochtends in ijltempo voorlas om op tijd te zijn voor de openingsdag.
Interesse in de drafsport is evenwel geen voorwaarde om naar Ascot te komen. ‘Paarden doen me niet zoveel,’ zegt Mike Lynch, een 81-jarige man uit Salisbury, die decennialang als marinier, infanterist en lid van de ceremoniële garde in alle uithoeken van het Gemenebest heeft gediend. ‘Ik ben hier als wandelende geldautomaat voor mijn vrouw en dochter, die een gokje willen wagen.’ Trots vertelt Lynch, wiens hoed de kleuren van Oekraïne heeft, dat hij een nazaat is van admiraal Duncan, die eind 18de eeuw de Hollanders versloeg in de slag bij Camperduin.
Voor de echte paardenliefhebbers is de steeplechase voor renpaarden in Cheltenham en op Aintree belangrijker, net als de paardenrennen van de Epsom Derby. Deze twee verschillende vormen van paardensport zijn van oudsher klassegebonden: de wedstrijd met hindernissen was meer iets voor de arbeidersklasse, de pure racerij voor de upper class. Maar bij de renbaan van Ascot, in 1711 geopend door koningin Anne, draait het om kijken en bekeken worden. Het is een modeshow tegen de achtergrond van dravende paarden.
Waar de kledingvoorschriften bij andere paardenraces eerder dit jaar zijn versoepeld, zijn die van Ascot onveranderd klassiek. De mannelijke bezoekers van de Royal Enclosure dienen in jacquet te verschijnen, en in de Queen Anne Enclosure en de Windsor Enclosure ten minste in driedelig pak. Voor vrouwen is een hoofddeksel verplicht, zeker op de derde dag, Ladies Day. Slippers en spijkerbroeken zijn doodzonden. Twijfelaars kunnen met hun ‘dress code enquiries’ aan de balie bij de ingang terecht.
De sociale bovenlaag bestaat uit Arabieren en aristocraten, bankiers en bon vivants. Er zijn relatief veel Ieren, de grootste paardensportliefhebbers op de Britse eilanden. Op de hoofdtribune ziet Gary Owen, een Brit met Ierse wortels, tevreden hoe Paddington, Bradsell en andere paarden waarop hij zijn ponden heeft gezet, zegevieren. ‘Maar geld doet er niet toe. Het gaat om de lol.’ Hij wijst naar zijn in het roze gestoken aanstaande schoondochter Sophie, die in een geanimeerd gesprek is verwikkeld met een Ierse politicus. ‘Dat is de essentie van Ascot, nieuwe vrienden maken. Socializen.’
Het evenement wordt streng beveiligd. De bewakers zijn op hun hoede voor activisten van dierenrechtengroep Animal Rising, en bij de wc’s houden snuffelhonden de wacht. Bier, Pimm’s en champagne vloeien rijkelijk, zodat de dag die begint als een scène uit een Jane Austen-roman langzaam maar zeker verandert in een hedonistisch tafereel op een satirisch schilderij van William Hogarth. Hemden hangen vrijelijk uit pantalons, adamsappels hebben zich ontworsteld aan stropdassen. Er klinkt gejoel als een dronken man in ruitjespak over een handtas struikelt en languit tussen de sigarenpeuken op het gras valt.
Met een brede lach op komt de koningsgezinde Schot John Dawson terug van de bookmakers, waar hij na de winst van A Horse With No Name zijn geld heeft geïncasseerd. ‘Leve de royal family, leve de Royal Ascot!’ roept de Lagerhuismedewerker, waarna hij zich naar de muziektent begeeft voor het traditionele meezingconcert van de koninklijke militaire kapel. Uit duizenden met alcohol gesmeerde kelen klinken evergreens als My Way, Sweet Caroline, Hey Jude, Land of Hope and Glory, Jerusalem en God Save the King.
Voor de koning is zijn debuut teleurstellend verlopen. Zijn paard Saga moest het afleggen tegen Royal Champion, een kastanjebruine volbloed van... een Arabische prins.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden