‘Het vertrouwen is niet dichterbij gekomen’, zei Sjaak van der Tak, voorzitter van boerenorganisatie LTO dinsdagavond. Het opstappen van LTO komt als een verrassing. Volgens Van der Tak had het kabinet vorige week na nachtelijk overleg juist ‘cruciale stappen’ gezet om de boeren tegemoet te komen.
Maar de afspraken zoals die er lagen bieden boeren onvoldoende toekomstperspectief, vindt LTO. ‘Van intenties kunnen onze boeren niet leven’, zei Van der Tak.
Zo wilde het kabinet een plafond aan het aantal stuks grootvee dat boeren per hectare mogen houden. Dat is tegen het zere been van LTO, omdat zo’n dierplafond een inkrimping van de veestapel zou betekenen. Ook was onvoldoende duidelijk wie zou opdraaien voor de kosten die boeren moeten maken voor verduurzaming.
Minister Adema van Landbouw (ChristenUnie) is ‘buitengewoon teleurgesteld’. Volgens de minister biedt het akkoord juist wél toekomstperspectief en is het weglopen van LTO een ‘hele grote gemiste kans’. LTO durfde ‘niet te springen’, aldus de minister.
Sinds het begin van de onderhandelingen eind vorig jaar dreigde de boerenorganisatie meermaals met opstappen. Daarop rukte steevast een zware kabinetsdelegatie uit, inclusief premier Rutte.
Ook dinsdagavond waren Piet Adema (Landbouw, ChristenUnie), Christianne van der Wal (Natuur en Stikstof, VVD), Hugo de Jonge (Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening, CDA), en Hans Vijlbrief (Mijnbouw, D66) urenlang aanwezig bij gesprekken, maar dat mocht niet baten.
Het mislukken van de onderhandelingen is de ontknoping van maandenlange gesprekken. Die moesten uitmonden in een breed gedragen toekomstvisie voor de Nederlandse landbouw, en na jarenlange onmin het vertrouwen tussen boer en Den Haag herstellen. Bij de onderhandelingen waren boerenvertegenwoordigers, natuur- en milieuorganisaties, provincies, en ketenpartijen zoals supermarkten en veevoerbedrijven aangesloten.
Het klappen van de onderhandelingen is dan ook een dreun voor het kabinet. Dat hoopte met een akkoord het poldermodel nieuw leven in te blazen. ‘Een polder die werkt, is het kabinet veel waard’, zei minister De Jonge dinsdagavond nog voorafgaand aan de gesprekken.
Piet Adema is de tweede minister op rij die zijn tanden stukbijt op het formuleren van een toekomst voor Nederlandse boeren. Ook zijn voorganger Henk Staghouwer lukte dat niet. Hij trad daarop af. Adema zei in een eerste reactie nog niet te denken aan opstappen. ‘Ik zou niet weten waarom.’ Adema wil woensdag eerst de andere onderhandelaars een kans geven te begrijpen waarom LTO opstapt. ‘LTO heeft wel wat uit te leggen.’
Het mislukken van het Landbouwakkoord is een probleem voor coalitiepartij CDA. Die partij hechtte veel waarde aan het akkoord: dat was voor CDA een voorwaarde om daarna de landelijke stikstofaanpak van het kabinet te kunnen bijsturen en daarmee naar BBB overgelopen kiezers te kunnen terugwinnen.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden