De Italiaanse regering gebruikt haar zogeheten golden power om de greep van Sinochem op Pirelli te verminderen. Het Chinese staatsbedrijf voor chemie heeft met 37 procent het grootste aandeel in de bekende producent van onder meer Formule-1-banden, maar mag voorlopig niet de bestuursvoorzitter aanstellen.
Dat recht blijft voorbehouden aan Marco Tronchetti Provera, de voormalig ceo van Pirelli, ook al heeft hij via zijn eigen holding maar 14 procent van de aandelen in handen. Het Chinese bedrijf kocht zich in 2015 voor 7,7 miljard dollar in het 151 jaar oude Italiaanse bedrijf in. Destijds vond er geen veiligheidsbeoordeling plaats.
Over de auteur
Rosa van Gool is correspondent Italië, Griekenland en de Balkan voor de Volkskrant. Zij woont in Rome.
Dit voorjaar begon het te rommelen tussen de Chinezen en Tronchetti Provera, die tot vorig jaar ceo was. Eerder zou het recht om een opvolger aan te wijzen bij de Italiaan liggen, maar in maart stelde de Chinese aandeelhouder voor om dat in een nieuwe overeenkomst te veranderen.
Daarop riep Tronchetti Provera hulp van de Italiaanse politiek in, die in maart voor het eerst bij de zaak betrokken raakte. Begin juni hield Provera de regering tijdens een hoorzitting voor dat ‘de Chinezen gevaarlijk zijn’ en dat de Chinese communistische partij een bedreiging vormt voor Pirelli.
Vrijdag maakte het ministerie voor ondernemingen en Made in Italy – afgelopen herfst zo gedoopt door Giorgia Meloni – bekend de golden power van stal te halen. Die vergaande vorm van overheidsinterventie legt de beslissing over een nieuwe ceo niet alleen bij de Italianen, maar sluit Sinochem ook uit van beslissingen over fusies en overnames, verkoop en veel andere strategische besluiten.
In een persverklaring laat de Italiaanse regering weten dat het de golden power van toepassing acht op Pirelli omdat het hier gaat om ‘bescherming van een strategische asset’. Daarmee doelt Italië niet op de autobanden zelf, maar op de sensoren die daarin kunnen worden geplaatst.
Die verzamelen data over onder meer de staat van infrastructuur. Volgens de Italiaanse verklaring is de technologie ‘van nationaal-strategisch belang’. Ook kan verkeerd gebruik ervan risico’s met zich meebrengen, zo rechtvaardigt Italië haar optreden, vanwege ‘overdracht van data die relevant zijn voor de veiligheid’.
Volgens Britse zakenkrant Financial Times is het uiteindelijke optreden bij Pirelli relatief mild. Er lagen in Rome radicalere opties op tafel, meldt een anonieme overheidsbron, zoals het gedwongen laten verkopen van een deel – of alle – aandelen door Sinochem. Het Chinese bedrijf behoudt haar vertegenwoordiging in het bestuur.
Het ingrijpen bij Pirelli past in een trend: waar Italië de Chinese invloed een paar jaar geleden nog met open armen ontving, keert het land zich er de afgelopen twee jaar steeds meer vanaf. De vorige regering hield onder leiding van Mario Draghi twee grote Chinese overnames tegen. Ook wijst alles er inmiddels op dat Giorgia Meloni het Belt and Road Initiative niet zal verlengen.
Italië was het enige G7-land dat het akkoord in 2019 ondertekende en meedeed aan het enorme Chinese investeringsprogramma in infrastructuur, met als doel het aanleggen van een ‘nieuwe zijderoute’. De beslissing tot deelname werd destijds genomen door de eerste centrumlinkse regering van Giuseppe Conte, tot grote onvrede van zowel de Verenigde Staten als de EU.
Voormalig minister Michele Geraci, destijds verantwoordelijk voor het Belt and Road Initiative, reageerde tegenover de Financial Times teleurgesteld op het ingrijpen bij Pirelli. ‘China zal teleurstelling tonen, maar niet meteen zichtbaar terugslaan. Als een Italiaans bedrijf nu in China in de problemen komt, zal het de prijs betalen voor de beslissing van de regering.’
Ook is Geraci niet overtuigd van de Italiaanse onderbouwing van Pirelli als bedrijf van nationaal-strategisch belang. ‘Dit is een manier van Meloni om gezien te worden als pro-Navo, pro-VS en anti-China.’
Meloni maakte tijdens de verkiezingscampagne vorig jaar al duidelijk dat ze een heel andere koers wilde varen tegenover China dan de Italiaanse linkerflank in 2019 koos. Ze noemde de ondertekening van het Belt and Road Initiative toen ‘een grote fout’.
Toch zal ze de komende maanden vermoedelijk op zoek moeten naar een diplomatiekere uitweg, die Beijing niet te veel tegen de haren in strijkt. De Italiaanse regering heeft nog tot het einde van het jaar om het Belt and Road Initiative op te zeggen. Anders wordt het vanaf maart automatisch met vijf jaar verlengd.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden