Met deze nieuwe Oekraïne Faciliteit, die de Commissie dinsdag presenteert, krijgt Kyiv meer financiële zekerheid voor de jaren 2024-2027. Het overeind houden van de Oekraïense overheid is essentieel in de oorlog tegen Rusland. Het Europese hulppakket komt aan de vooravond van de internationale Oekraïne Herstel Conferentie later deze week in Londen. ‘We laten Moskou zien dat we Oekraïne blijven steunen: met wapens en geld’, aldus een betrokken Commissie-ambtenaar.
In 2022, het jaar dat Rusland buurland Oekraïne binnenviel, verliep de financiële steun voor Kyiv vanuit de EU chaotisch. President Zelensky moest steeds opnieuw aandringen op hulp om de lopende uitgaven voor salarissen, voedsel, energie en directe herstelwerkzaamheden te dekken. Voor 2023 heeft de EU 18 miljard gereserveerd, het geld wordt in maandelijkse tranches overgemaakt.
De Commissie raamt dat Oekraïne voor deze vier jaar circa vijftig miljard euro nodig heeft, zeggen betrokken ambtenaren. Het precieze bedrag wordt dinsdag door de Commissie vastgesteld. Het merendeel (35 tot 40 miljard euro) is bestemd voor begrotingssteun. De Commissie stelt als voorwaarde dat Oekraïne zijn economie hervormt, streeft naar gezonde overheidsfinanciën, en corruptie en fraude aanpakt.
Naast de begrotingssteun reserveert de Commissie 10 miljard euro om risico’s voor private investeerders af te dekken. Die zijn huiverig om te investeren in Oekraïne vanwege de oorlog. Als de EU de eerste financiële risico’s afdekt, zijn private investeerders meer geneigd projecten in Oekraïne te financieren. De Commissie denkt dat 10 miljard euro aan risicogarantie uit het EU-budget, circa 100 miljard euro aan private investeringen losweekt.
Daarnaast is er volgens de Commissie een klein bedrag nodig voor ‘technische ondersteuning’: het opzetten van toezicht in Kyiv op de geldstromen. De hele Oekraïne Faciliteit komt daarmee op circa vijftig miljard euro uit: grotendeels goedkope leningen voor Kyiv, voor de rest subsidies. Over de exacte verhouding lening/gift, moet de Commissie nog beslissen.
Om de nieuwe steun te financieren stelt de Commissie een verhoging van het EU-budget voor, alsook het gebruik van de budgettaire reserves. De EU-landen en het Europees Parlement moeten het voorstel nog goedkeuren. Tot nog toe is de bereidheid om Kyiv te helpen groot. Minder enthousiasme is er voor het Commissieverzoek om extra geld van de lidstaten voor migratie, de gestegen rentelasten en de inflatie.
De Europese miljarden voor Oekraïne helpen het land in zijn streven naar EU-lidmaatschap. In juni vorig jaar kreeg Oekraïne de status van kandidaatlid. Voordat de (jarenlange) onderhandelingen over het lidmaatschap daadwerkelijk kunnen beginnen, moet Kyiv aan een zevental voorwaarden voldoen. Die hebben vooral betrekking op een onafhankelijke rechterlijke macht, het terugdringen van de invloed van oligarchen, het bestrijden van fraude en corruptie, en bescherming van de rechten van minderheden.
Op alle punten heeft Oekraïne voortgang gemaakt, concludeert de Commissie in een eerste tussenrapportage. Het Oekraïense parlement heeft veel van de gevraagde wetten aangenomen, maar de uitvoering is nog lang niet op alle punten een feit. De Commissie maant Kyiv niet te verslappen. Dit najaar komt ze met een bredere rapportage op basis waarvan de Europese regeringsleiders besluiten wanneer de onderhandelingen van start kunnen gaan. Kyiv dringt erop aan eind dit jaar of uiterlijk begin 2024 te beginnen.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden