Al dagen is Bilal Ahmed (30) op zoek naar informatie over zijn zeven jaar jongere neefje. Vanachter zijn computer in zijn woonkamer in Gujrat, Pakistan, mailt, belt en stuurt hij berichten aan iedere hulporganisatie in Griekenland die hij maar kan vinden.
Maar wie hij ook vraagt, niemand weet of Sameed Asif (23) nog leeft. ‘Helaas hebben we geen officiële informatie van de autoriteiten’, aldus het bericht dat hij vrijdag via Whatsapp ontving van het Rode Kruis.
Asif was een van de vele migranten aan boord van de overbeladen boot die woensdag kapseisde voor de kust van Kalamata, Griekenland. Van de zeker 700 opvarenden zijn er 104 gered. De Griekse kustwacht telt meer dan 500 vermisten, onder wie Ahmeds neef.
Over de auteur
Fleur de Weerd schrijft voor de Volkskrant over Afrika en migratie. Ook volgt ze de ontwikkelingen in Oekraïne, waar ze eerder correspondent was.
Asif ‘was een koppige jongen’, vertelt Ahmed telefonisch. Sinds een paar dagen spreekt hij in de verleden tijd over zijn neef, een slimme handelstudent uit een vermogend gezin, die ervan droomde het te gaan maken in het Westen. Hij had al eens via de officiële weg geprobeerd zijn land te verlaten. Via een opleiding in Dubai wilde hij een Australisch studievisum bemachtigen, maar hij haalde een belangrijk examen niet. De teleurstelling was groot. ‘Hij kwam terug naar Pakistan en zijn vader opende een winkel voor hem, een franchise van Kayseria, een heel goed designermerk’, aldus Ahmed.
Hoewel hij met die winkel van een inkomen verzekerd was, was hij vatbaar voor de droom die zo veel jonge landgenoten door smokkelaars wordt aangepraat: een makkelijke uitweg naar Europa. ‘Hij bleef zijn ouders smeken: laat me gaan, laat me gaan.’
Er zijn redenen genoeg voor jonge Pakistanen om hun land te verlaten. De economie verkeert in een beroerde staat, de politiek is een chaos, en vorig jaar werd het land ook nog eens getroffen door een serie overstromingen. De gevolgen ziet Ahmed iedere dag om zich heen. ‘Zelfs voor jonge mensen met veel diploma’s is het moeilijk om rond te komen. Banen zijn er nauwelijks en de corruptie tiert welig. Er is gewoon weinig toekomstperspectief.’
Dat was ook de conclusie van Asif. Na eindeloos smeken wist hij zijn vader te overtuigen om 10 duizend euro te betalen aan een smokkelaar, die hem via Libië naar Europa zou loodsen.
Alleen zijn ouders wisten van de reis, zelf hoorde Ahmed pas na vertrek over de hachelijke onderneming van zijn neef. De laatste keer dat ze elkaar spraken was elf dagen geleden, kort voordat Asif in de buurt van de Libische stad Tobruk aan boord ging van een oude, lichtblauwe vissersboot. ‘Ik kon hem alleen nog een goede reis wensen.’
Overlevenden vertellen dat mannen op het dek moesten zitten. Vrouwen en kinderen werden door de Egyptische bemanning naar beneden gedirigeerd. Na drie dagen kreeg het schip in Griekse wateren motorproblemen en kapseisde het onder toeziend oog van de Griekse kustwacht. Hoewel er geen zwemvesten waren en de meeste mensen niet konden zwemmen, sprongen velen van boord. De vrouwen en kinderen in het ruim maakten geen enkele kans.
Sinds hij hoorde van de ramp, is Ahmed ontredderd. En zijn geen woorden voor de pijn die de familie doormaakt, zegt hij. Zelf zou hij het liefst naar Griekenland reizen om op zoek te gaan naar zijn neef, maar als Pakistaan heeft hij geen recht op een visum. ‘Als de Europese Unie mensen zoals wij een visum zou toekennen, was dit überhaupt niet gebeurd’, zegt hij verbitterd.
Het grootste deel van de vermisten is Pakistaans, melden hulporganisaties. De regering in Islamabad kondigde zondag een dag van nationale rouw af. Ook zijn 14 mensen gearresteerd en is er een groter onderzoek naar mensensmokkel aangekondigd. Ahmed heeft er weinig vertrouwen in. Hij gelooft dat de betrokken smokkelaars een tijdje onderduiken of een andere naam aannemen om niet gepakt te worden. Na een tijdje zetten ze hun operaties gewoon door. ‘Dit spel blijft bestaan zo lang er mensen zijn met dromen, zoals mijn neef.’
Het cynische bewijs hiervoor vond hij maandagochtend in zijn Facebookinbox. Daarin zat een bericht van een smokkelaar, met een piratenschip als profielfoto, die vroeg of hij de overtocht niet eens wilde wagen. Sinds de ramp is de prijs wat gezakt. ‘Mensen betalen me nu 4.000 dollar’, schrijft hij in het bericht dat Ahmed ook aan de Volkskrant liet zien.
Ahmed is even stil. ‘Ik snap dat jullie Europeanen hier geschokt over zijn, maar mij verbaast het niet meer. Natuurlijk gaat de smokkel door. Terwijl wij met elkaar spreken staan er alweer nieuwe mensen in de rij om de overtocht te maken.’
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden