Het Constitutioneel Hof in Moldavië heeft de pro-Russische Sor-partij ongrondwettelijk verklaard, waarmee ze is verboden. Deze partij zat achter anti-overheidsprotesten die de afgelopen maanden plaatsvonden in het kleine buurland van Oekraïne. De Moldavische regering beschuldigt de partij ervan samen te werken met het Kremlin en het land te willen destabiliseren.
De Sor-partij wordt geleid door zakenman Ilan Sor, die in 2019 naar Israël vluchtte nadat hij was veroordeeld voor corruptie en fraude. De VS en EU hebben sancties tegen hem ingesteld vanwege zijn banden met de Russische regering.
De gekozen volksvertegenwoordigers behouden hun zetels in het parlement, maar mogen dit niet langer doen onder de vlag van de verboden partij. De Sor-partij heeft nog niet gereageerd op de uitspraak, maar eerder vandaag veroordeelde de vice-voorzitter de rechtszaak al.
De oorlog in Oekraïne drukt een flinke stempel op het land, dat kampt met hoge inflatie. Herhaaldelijk zorgden Russische bombardementen in Oekraïne in Moldavië voor grote stroomstoringen en begin dit jaar vloog er een Russische raket door het luchtruim.
Ook sloeg de regering in februari op basis van Oekraïense inlichtingen alarm, omdat Rusland een coup zou willen plegen om te voorkomen dat het land lid wordt van de EU. Die beschuldiging kon niet worden geverifieerd, maar westerse landen reageerden bezorgd. Rusland heeft troepen gestationeerd in de afvallige Moldavische provincie Transnistrië.
Niels Waarlo
Lees ook: Russische coupplannen, een opgestapte regering: wat is er aan de hand in Moldavië?
Het Verenigd Koninkrijk zal de economische sancties tegen Rusland in stand houden totdat Moskou Oekraïne heeft gecompenseerd voor de schade die zijn invasie heeft veroorzaakt. Het Britse ministerie van Buitenlandse Zaken heeft de wetswijziging die hiervoor nodig is vandaag bekendgemaakt.
Nieuw is bovendien dat Russen die zeggen Oekraïne te steunen, hun bevroren bezittingen aan Oekraïne kunnen schenken, aldus het ministerie. Hierbij zal geen dwang worden toegepast, maar een beloning zit er ook niet in: zo is het voor Russen niet mogelijk om bevroren bezittingen terug te krijgen als ze een deel doneren aan Oekraïne.
Sinds het begin van de invasie heeft de Britse regering zo’n 18 miljard pond (21 miljard euro) aan Russische bezittingen bevroren. Er zijn sancties getroffen tegen meer dan 1.500 mensen.
Niels Waarlo
De Chinese regering heeft de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken, Antony Blinken, beloofd Rusland niet van wapens te voorzien. Dat zei Blinken, die als eerste Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken in vijf jaar een bezoek brengt aan China.
Helemaal vertrouwen deed hij de zaak niet: Blinken drong er bij de Chinese regering op aan goed op te letten dat Chinese bedrijven geen wapens aan Rusland verkopen.
Begin dit jaar stelden Amerikaanse inlichtingendiensten dat China van plan zou zijn Rusland te bewapenen. Josep Borrell, hoofd Buitenlandse Zaken van de EU, noemde dergelijke wapenleveringen van China aan Rusland zelfs ‘een rode lijn’. Beijing, dat zichzelf neutraal noemt in de oorlog maar nauwe banden met het Kremlin onderhoudt, ontkent dat het wapens aan Rusland heeft gestuurd of dit van plan zou zijn.
De verhoudingen tussen de VS en China zijn op dit moment zeer gespannen. Naast de oorlog in Oekraïne komen Taiwan, de technologiewedloop tussen de twee landen en de spionageballonnen boven de VS aan bod bij het bezoek van Blinken. De minister zei dat de communicatie tussen de twee landen al was verbeterd, maar dat het normaliseren van de onderlinge verhoudingen niet een kwestie van één bezoek was.
Niels Waarlo
Lees ook onze analyse: Bij historisch bezoek aan China heeft de Amerikaanse minister Blinken harde noten te kraken
Bij de Navo-top in juli zal Oekraïne geen uitnodiging krijgen om lid te worden van het bondgenootschap, aldus secretaris-generaal Jens Stoltenberg. Wel zullen de lidstaten op de top in het Litouwse Vilnius bespreken hoe ze Oekraïne nader kunnen betrekken.
Binnen de Navo bestaat onenigheid over de vraag wanneer en hoe Oekraïne kan toetreden tot de alliantie. In 2008 is al besloten dat het land ooit zal toetreden. De Oekraïense president Zelensky, die aanwezig zal zijn in Vilnius, heeft al gezegd dat er ‘een duidelijke uitnodiging aan Oekraïne’ nodig is. Dat lijkt een brug te ver: in plaats daarvan wordt gedacht aan een mengeling van veiligheidsgaranties en jarenlange militaire steun.
Stoltenberg, die sprak tijdens een persconferentie in Berlijn, waarschuwde er verder voor een bevroren conflict te accepteren als einde van de oorlog. ‘Een rechtvaardige vrede kan niet voortkomen uit een bevroren conflict en de acceptatie van een door Rusland opgelegde deal.’
De Duitse bondskanselier Olaf Scholz, die de Navo-chef tijdens de persconferentie flankeerde, zei er rekening mee te houden dat de oorlog nog lang zou voortduren. ‘We bereiden ons daarop voor en passen ons beleid daarop aan.’
Niels Waarlo
Lees ook: Navo-toetreding van Oekraïne is nog een station te ver, wel wordt er gewerkt aan ambitieus plan B
Rusland vormt een serieus militair risico voor Zweden, dat zijn leger moet voorbereiden op een aanval. Dat zegt een Zweedse parlementaire commissie, waarin alle politieke partijen uit het parlement zitting hebben.
In reactie op de Russische invasie van Oekraïne heeft Zweden zijn uitgaven aan defensie al opgevoerd en lidmaatschap van de Navo aangevraagd, al blokkeren Turkije en Hongarije dit nog. Volgens de parlementaire commissie heeft Rusland de drempel voor gebruik van geweld verlaagd. De commissie sluit niet uit dat de oorlog in Oekraïne escaleert, waardoor het ook Zweden kan aanvallen en zelfs naar kernwapens kan grijpen.
Zweden verwacht in 2016 2 procent van zijn bruto binnenlands product aan defensie uit te geven, de Navo-norm. De dreiging uit Rusland moet daarbij de focus krijgen, aldus de commissie.
Niels Waarlo
De Russische oppositieleider Aleksej Navalny is vandaag in een Russische rechtbank verschenen voor een nieuwe rechtszaak. De politiek gevangene zit sinds begin 2021 vast en zou nog zo’n 9 jaar moeten zitten, formeel voor fraude en minachting van de rechtbank. In de nieuwe zaak kan deze straf met tientallen jaren worden verlengd.
Dat Navalny opnieuw wordt vervolgd, past in de opgevoerde repressie van de oppositie sinds Rusland Oekraïne binnen is gevallen. De meeste belangrijke oppositieleiders zijn vastgezet of gevlucht. Eerder dit jaar stelden naaste medewerkers dat Navalny, die sterk is afgevallen, mogelijk langzaam wordt vergiftigd in het strafkamp waar hij gevangenzit.
Navalny wordt in de nieuwe zaak verdacht van het financieren van extremistische activiteiten, opruiing en het ‘rehabiliteren van de nazi-ideologie’. Tijdens de zitting ontkende hij de beschuldigingen en trok hij de onafhankelijkheid van de rechter in twijfel.
Vorige maand stelde de oppositieleider 3.828 pagina’s te hebben ontvangen waarin de misdaden uiteen zijn gezet die hij zou hebben begaan in de gevangenis. Hij mag ze naar eigen zeggen niet lezen en noemt de beschuldigingen ‘absurd’. ‘Hoewel uit de boeken duidelijk wordt dat ik een verfijnde en volhardende crimineel ben, is het onmogelijk om te ontdekken waar ik precies van wordt beschuldigd’, reageerde hij ironisch op Twitter.
De rechtszaak begon officieel al op 6 juni, maar werd achter gesloten deuren behandeld. De zitting vandaag zou open zijn voor publiek, al worden journalisten volgens het team van Navalny niet toegelaten. Wel kunnen journalisten meekijken per videoverbinding, al is de geluidskwaliteit volgens persbureau Reuters zeer slecht.
Niels Waarlo
Oekraïne hoopt 40 miljard dollar (37 miljard euro) aan leningen, investeringen en schenkingen binnen te halen voor de eerste fase van de wederopbouw van zijn economie. Dat zegt Rostyslav Sjoerma, een hoge Oekraïense regeringsfunctionaris, tegen persbureau Reuters. Het land wil onder meer grootscheeps inzetten op groen staal.
Woensdag begint in Londen een tweedaags topoverleg over de huidige financiële problemen van Oekraïne en de wederopbouw op de langere termijn. Onder meer de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Antony Blinken en de Britse premier Rishi Sunak zijn aanwezig. De Wereldbank schat dat er zo’n 400 miljard euro nodig is voor de wederopbouw, drie keer het bruto binnenlands product van het land.
De ijzer- en staalsector was voor de oorlog goed voor zo’n 10 procent van het Oekraïense bruto binnenlandse product. Het land hoopt deze industrie opnieuw op te bouwen, maar dan op basis van duurzame energie. Zo kan Oekraïne de goedkoopste leverancier van groen staal ter wereld worden.
Hoewel Source: Volkskrant