Bij de Navo-top in juli zal Oekraïne geen uitnodiging krijgen om lid te worden van het bondgenootschap, aldus secretaris-generaal Jens Stoltenberg. Wel zullen de lidstaten op de top in het Litouwse Vilnius bespreken hoe ze Oekraïne nader kunnen betrekken.
Binnen de Navo bestaat onenigheid over de vraag wanneer en hoe Oekraïne kan toetreden tot de alliantie. In 2008 is al besloten dat het land ooit zal toetreden. De Oekraïense president Zelensky, die aanwezig zal zijn in Vilnius, heeft al gezegd dat er ‘een duidelijke uitnodiging aan Oekraïne’ nodig is. Dat lijkt een brug te ver: in plaats daarvan wordt gedacht aan een mengeling van veiligheidsgaranties en jarenlange militaire steun.
Stoltenberg, die sprak tijdens een persconferentie in Berlijn, waarschuwde er verder voor een bevroren conflict te accepteren als einde van de oorlog. ‘Een rechtvaardige vrede kan niet voortkomen uit een bevroren conflict en de acceptatie van een door Rusland opgelegde deal.’
De Duitse bondskanselier Olaf Scholz, die de Navo-chef tijdens de persconferentie flankeerde, zei er rekening mee te houden dat de oorlog nog lang zou voortduren. ‘We bereiden ons daarop voor en passen ons beleid daarop aan.’
Niels Waarlo
Lees ook: Navo-toetreding van Oekraïne is nog een station te ver, wel wordt er gewerkt aan ambitieus plan B
Rusland vormt een serieus militair risico voor Zweden, dat zijn leger moet voorbereiden op een aanval. Dat zegt een Zweedse parlementaire commissie, waarin alle politieke partijen uit het parlement zitting hebben.
In reactie op de Russische invasie van Oekraïne heeft Zweden zijn uitgaven aan defensie al opgevoerd en lidmaatschap van de Navo aangevraagd, al blokkeren Turkije en Hongarije dit nog. Volgens de parlementaire commissie heeft Rusland de drempel voor gebruik van geweld verlaagd. De commissie sluit niet uit dat de oorlog in Oekraïne escaleert, waardoor het ook Zweden kan aanvallen en zelfs naar kernwapens kan grijpen.
Zweden verwacht in 2016 2 procent van zijn bruto binnenlands product aan defensie uit te geven, de Navo-norm. De dreiging uit Rusland moet daarbij de focus krijgen, aldus de commissie.
Niels Waarlo
De Russische oppositieleider Aleksej Navalny is vandaag in een Russische rechtbank verschenen voor een nieuwe rechtszaak. De politiek gevangene zit sinds begin 2021 vast en zou nog zo’n 9 jaar moeten zitten, formeel voor fraude en minachting van de rechtbank. In de nieuwe zaak kan deze straf met tientallen jaren worden verlengd.
Dat Navalny opnieuw wordt vervolgd, past in de opgevoerde repressie van de oppositie sinds Rusland Oekraïne binnen is gevallen. De meeste belangrijke oppositieleiders zijn vastgezet of gevlucht. Eerder dit jaar stelden naaste medewerkers dat Navalny, die sterk is afgevallen, mogelijk langzaam wordt vergiftigd in het strafkamp waar hij gevangenzit.
Navalny wordt in de nieuwe zaak verdacht van het financieren van extremistische activiteiten, opruiing en het ‘rehabiliteren van de nazi-ideologie’. Tijdens de zitting ontkende hij de beschuldigingen en trok hij de onafhankelijkheid van de rechter in twijfel.
Vorige maand stelde de oppositieleider 3.828 pagina’s te hebben ontvangen waarin de misdaden uiteen zijn gezet die hij zou hebben begaan in de gevangenis. Hij mag ze naar eigen zeggen niet lezen en noemt de beschuldigingen ‘absurd’. ‘Hoewel uit de boeken duidelijk wordt dat ik een verfijnde en volhardende crimineel ben, is het onmogelijk om te ontdekken waar ik precies van wordt beschuldigd’, reageerde hij ironisch op Twitter.
De rechtszaak begon officieel al op 6 juni, maar werd achter gesloten deuren behandeld. De zitting vandaag zou open zijn voor publiek, al worden journalisten volgens het team van Navalny niet toegelaten. Wel kunnen journalisten meekijken per videoverbinding, al is de geluidskwaliteit volgens persbureau Reuters zeer slecht.
Niels Waarlo
Oekraïne hoopt 40 miljard dollar (37 miljard euro) aan leningen, investeringen en schenkingen binnen te halen voor de eerste fase van de wederopbouw van zijn economie. Dat zegt Rostyslav Sjoerma, een hoge Oekraïense regeringsfunctionaris, tegen persbureau Reuters. Het land wil onder meer grootscheeps inzetten op groen staal.
Woensdag begint in Londen een tweedaags topoverleg over de huidige financiële problemen van Oekraïne en de wederopbouw op de langere termijn. Onder meer de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Antony Blinken en de Britse premier Rishi Sunak zijn aanwezig. De Wereldbank schat dat er zo’n 400 miljard euro nodig is voor de wederopbouw, drie keer het bruto binnenlands product van het land.
De ijzer- en staalsector was voor de oorlog goed voor zo’n 10 procent van het Oekraïense bruto binnenlandse product. Het land hoopt deze industrie opnieuw op te bouwen, maar dan op basis van duurzame energie. Zo kan Oekraïne de goedkoopste leverancier van groen staal ter wereld worden.
Hoewel het land al een begin wil maken, geeft Sjoerma toe dat de werkelijke opbouw van deze industrie pas na de oorlog kan beginnen. Het geld moet zowel van bevriende regeringen komen als van private investeerders en banken.
Niels Waarlo
De Russische inlichtingendienst FSB zegt een Oekraïens plan te hebben verijdeld voor aanslagen op door Rusland geïnstalleerde functionarissen. Daarbij is een vrouw opgepakt. De aanslagen zouden in de bezette delen van de Oekraïense provincie Zaporizja zijn gepland.
De claims van de FSB zijn niet te verifiëren, Oekraïne heeft nog niet gereageerd. Eerder zijn door Rusland geïnstalleerde functionarissen gedood bij aanslagen: zo kwam vorig jaar zomer een hoge bestuurder in een bezet deel van Cherson om door een autobom. Dergelijke aanslagen eist de Oekraïense regering niet op. Ook zijn herhaaldelijk door Rusland geïnstalleerde functionarissen gedood bij Oekraïense raketaanvallen.
Niels Waarlo
Rusland is begonnen met het verplaatsen van troepen vanaf de rivier de Dnipro naar Zaporizja en Bachmoet. Het Britse ministerie van Defensie zegt daarvoor aanwijzingen te hebben. De troepenverplaatsing zou al een dag of tien bezig zijn.
Dit kan erop duiden dat Rusland een Oekraïense aanval over de Dnipro minder waarschijnlijk acht na de vernietiging van de Kachovka-dam en de overstromingen die hierop volgden. Het zou gaan om een verplaatsing van duizenden soldaten.
Toch wordt er nog wel gevochten langs de Dnipro. Voor het weekend meldden Russische bloggers dat het Oekraïense leger met boten de rivier poogde over te steken om een bruggenhoofd te maken op de zuidoostelijke oever. Toch denken militaire analisten niet dat een grootscheeps tegenoffensief hier realistisch is: de boten zijn erg kwetsbaar en het is moeilijk zwaar materieel naar de overkant te krijgen.
Stroomopwaarts van de dam is het water juist gezakt, wat een Oekraïense aanval eenvoudiger kan maken. Lees daarover deze analyse aan de hand van satellietbeelden.
Niels Waarlo
Source: Volkskrant