‘De schroefjes liggen er nog.’ Harry Hannink, voorzitter van zonnepark De Vlaas in het Brabantse dorp Deurne, wijst naar het alarmsysteem dat naast het hek op de grond ligt. Twee weken geleden werd het slot met geweld opengebroken.
De helft van de 200 kilometer aan kabels in het park is geroofd. ‘Ik kreeg ineens een telefoontje van de schapenhoeder, die zijn schapen op het veld ernaast laat grazen. ‘Weten jullie al dat er ingebroken is?’ Ik ben meteen die kant op gekomen. Wat een treurige aanblik.’
In de schaduw van de 18 duizend zonnepanelen van De Vlaas liggen losgeknipte koperkabels als rode en zwarte dropstaven in het gras. Met 5.000 kilo aan koper namen de dieven blijkbaar genoegen. ‘Die arme sloebers laden voor een paar duizend euro een busje vol, terwijl wij achterblijven met een schade van een half miljoen’, verzucht Hannink.
Het zonnepark in Deurne is een van de recente doelwitten van koperdiefstal in Nederland. De afgelopen maanden werd er ook bij parken in Friesland en Drenthe ingebroken. Omdat er zoveel koper wordt gebruikt bij de energietransitie lijkt diefstal van stroomkabels een trend onder criminelen. Dit zegt ook Olof van der Gaag, voorzitter van Nederlandse Vereniging Duurzame Energie (NVDE), al zijn er geen precieze cijfers.
Door de diefstal van koper ontstaat er een vicieuze cirkel, zegt Van der Gaag. Er ontstaat nog meer vraag naar koper, waardoor de prijs ervan weer verder wordt opgedreven, wat het materiaal nog aantrekkelijker maakt voor dieven. ‘Doorverkopers kunnen nu ruim 5 euro krijgen voor een kilo koper.’
Met het oog op de energietransitie is het volgens Van der Gaag extra kwalijk dat zonneparken doelwit zijn. ‘De koperen kabels kunnen wel honderd kilometer lang zijn en zijn soms zo dik als een bovenbeen', zegt hij. Als er delen van gestolen worden, kun je niet zomaar een nieuwe kabel als een kroket uit de muur trekken. Het duurt wel even om een nieuwe te produceren, transporteren en installeren.’
Die langdurige levertijd heeft weer gevolgen voor de Nederlandse productie van groene stroom. ‘Van alle stroom in Nederland is 30 procent afkomstig van zonnepanelen,’ aldus Van der Gaag. ‘Negen jaar geleden was dat nog maar 1 procent. We zijn dus erg goed bezig, maar zo’n diefstal betekent dat we weer even iets minder groene stroom hebben.’
Op het zonnepark in Deurne spreidt Hannink zijn armen en kijkt hij op naar de brandende zon. ‘Deze diefstallen, net nu terwijl we het mooiste weer van de wereld hebben’, zegt hij. ‘Gelukkig ben ik gepensioneerd, want ik heb hier nu een dagtaak aan.’ Documenten opstellen voor de verzekeringsaanvragen is plots een baan geworden die hem ‘zeker zes dagen per week’ bezighoudt.
Op het spoor, tien jaar geleden het grootste doelwit van koperdiefstal, wordt nauwelijks nog koper gestolen. Dat komt doordat spoorbeheerder ProRail om onder meer camera’s en hekken langs het spoor heeft neergezet om het indringers lastiger te maken. Daarnaast is het kostbare koper is daar zo veel mogelijk vervangen door aluminium. Dat is minder waard en daarom niet interessant voor doorverkopers.
Waarom maken zonneparken daar dan niet meer gebruik van? ‘Er is veel meer aluminium nodig om hetzelfde werk te doen wat koper kan. Dus ook grotere vrachtwagens om het te vervoeren’, verklaart Van der Gaag. Een duurzamere oplossing is het ook niet, want ‘het produceren van aluminium kost veel meer energie.’
Een andere mogelijke optie is volgens Van der Gaag dat er synthetisch dna aan het koper wordt toegevoegd. Daardoor kan de afkomst ervan bepaald worden en is het voor dieven moeilijker om het door te verkopen. Het produceren ervan kost iets meer geld, maar toch blijft zo’n marker volgens Van der Gaag een goede optie. ‘Maar uiteindelijk is het de verantwoordelijkheid van politie en de overheid om diefstal te bestrijden. Dit probleem moet heel hard worden aangepakt, vindt hij.’
Dat ziet de politie toch iets anders. ‘Het treffen van maatregelen om diefstal te voorkomen, is voornamelijk een zaak van de eigenaren,’ zegt Hester Ubbink in een schriftelijke verklaring namens het korps in Oost-Brabant, dat de situatie op zonnepark De Vlaas onderzoekt. Over die situatie kan de politie geen uitspraken doen.
Het Nederlandse koper wordt vermoedelijk over de grens verkocht, omdat doorverkopers zich daar niet hoeven te legitimeren. Het opsporen van deze buitenlandse helers is dus lastig. Het maakt Hannink eigenlijk niet uit of de criminelen gepakt worden. ‘Ik maak me veel meer zorgen over wie dit nu gaat betalen.’
De voorzitter veegt wat stof van de werkloze zonnepanelen. ‘Die hadden mooi stroom kunnen leveren, maar doen nu niks. Nul komma nul-nul-nul. Niks.’
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden