Alle kinderen van de basisschool van mijn dochters en hun ouders gaan met Pinksteren in het wit gekleed, zo ook dit jaar. We verzamelden op het grote grasveld achter de school, als in een scène uit een nostalgisch kinderboek. De kleuters hadden papieren bloemen in hun haar en zongen liedjes in een kring, de oudere kinderen dansten op muziek om de meiboom. Witte duiven werden vrijgelaten, en na de dans aten we cake met slagroom en aardbeien.
Het betere spul is een rubriek in Volkskrant Magazine waarin de duurzamere keuzes worden besproken op het gebied van design, beauty en mode.
Het feest symboliseerde de overgang van het aardse naar het geestelijke, maar wie inzoomde op die witte kleding zag óók hoe verderfelijk een feestelijk kledingvoorschrift er in 2023 uitziet: een veld vol glinsters en glimmers, feeërieke verkleedjurken, tule rokjes, paillettenslierten en glittersandalen. Allemaal kleding waarin plastic zit verwerkt. Dansend in de ochtendzon verspreidden we een onzichtbare wolk van plastic vezels. Na afloop van het feest zouden we onze kleren wassen, en daarmee nog eens miljoenen plastic vezels ons water in jagen.
70 procent van al onze kleding en de meeste bekleding van banken, gordijnen en tapijten is volledig of deels gemaakt van synthetische materialen: polyester, nylon, acryl, viscose, lyocell, imitatiebont en -leer. Meer dan 30 procent van alle microplastics (plasticdeeltjes kleiner dan 5 mm) in zeeën en oceanen is afkomstig van synthetische kleding. Het maken, dragen en wassen van deze kleding laat microplastic vezels vrij in de lucht. We ademen ze in, en ze komen vrij in het water en voedsel dat we drinken en eten. Eenmaal in ons lichaam kunnen ze darm- en luchtwegaandoeningen veroorzaken. Dit zijn slechts enkele conclusies van de Plastic Soup Foundation op basis van honderden wetenschappelijke artikelen in hun vorig jaar verschenen rapport.
‘Plastic in kleding is zo gewoon geworden, als consumenten kunnen we er nauwelijks omheen’, zegt woordvoerder Jeroen Dagevos van de Plastic Soup Foundation. Een wasbeurt van 5 kilo synthetische kleding laat gemiddeld negen miljoen microplastic vezels los die worden afgevoerd met het spoelwater. Deze microplastics zijn zo klein dat ze door de filters van waterzuiveringsinstallaties heen glippen. Zo komen ze in rivieren en oceanen terecht, in schelpdieren en vissen en uiteindelijk in ons lichaam. Behalve in de zee en zoetwateromgevingen worden synthetische vezels aangetroffen in de lucht en in de bodem. Zelfs sneeuw op de hoogste toppen van de Alpen en ijs in het noordpoolgebied bevatten synthetische vezels.
De toename van microplastics in onze leefomgeving verloopt volgens Dagevos parallel aan de opkomst van de fast fashion, en ultrafast fashion-ketens als Shein en Primark. ‘Sinds 2000 is de textielindustrie wereldwijd gegroeid. Fast fashion is gemaakt om kort mee te gaan, kledingstukken zijn wegwerpartikelen geworden.’
Ondertussen is het voor consumenten lastig om plasticvrije keuzes te maken. In de eerste plaats is het aanbod van synthetische kleding overweldigend. Daarnaast is het lastig vast te stellen hoe snel kleding slijt. ‘Zolang er niet zoiets bestaat als wetgeving voor de minimale levensduur van een kledingstuk, is het voor consumenten moeilijk om kwaliteit van troep te onderscheiden. Niet elk goedkoop shirt is kwalitatief slecht, en niet elk kostbaar kledingstuk goed’, zegt Dagevos.
Dat we met zijn allen dagelijks blootstaan aan microplastics, is in de afgelopen tien jaar onomstotelijk vast komen te staan. Wat de mogelijke verdere gevolgen hiervan zijn voor het milieu en de menselijke gezondheid op de lange termijn, is de volgende stap voor onderzoek. Wat de Plastic Soup Foundation betreft is de textielindustrie aan zet maatregelen te nemen om de hoeveelheid microplastics die vrijkomt uit de kleding te verminderen. Daarnaast zijn bindende beleidsmaatregelen nodig om de vervuiling door microvezels aan te pakken. Alleen zo kunnen merken worden aangesproken op hun bijdrage aan de wereldwijde plasticvervuiling.
Helemaal mismoedig hoeven we volgens Dagevos nog niet te zijn: sinds maart van dit jaar is het bewust toevoegen van plastic aan cosmetica in Europa wettelijk verboden. Dagevos: ‘Tien jaar geleden leek plastic in tandpasta en gezichtsscrubs voor de overheid een non-issue. Toch is dat verbod er gekomen. Nu is het tijd voor de overheid om haar pijlen ook op de textielindustrie te richten.’
- Koop kleren van natuurlijke materialen: bio-katoen, wol, linnen, zijde.
- Bij elke wasbeurt komen natuurlijke en niet-natuurlijke (schadelijke) vezels vrij. Beperk het aantal wasbeurten.
- Stop de trommel vol als je wast. Een volle trommel geeft de kleding (en dus kledingvezels) minder bewegingsruimte, en dus minder vezelverlies.
- Hoe lager de temperatuur, hoe minder vezelverlies.
- Wanneer de wasmachine aan vervanging toe is: investeer in een wasmachine met vezelfilters.
- Een glitterjurk, Pietenpak of zogenaamd hilarische feestkleren zijn makkelijk gekocht, maar realiseer je dat je microplastics je huis binnenbrengt.
- Bedenk bij alles wat je aanschaft en draagt: kleding laat zien wie je bent en waar je voor staat. Wat wil je uitstralen?
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden