In Wat doet en verdient een... bespreken we een beroep dat in het nieuws was - prominent of juist onopvallend, maar in ieder geval als een onmisbaar onderdeel van dat nieuws.
"Om vast te stellen wat de waarde van een boerenbedrijf is, dat valt niet mee", zegt CBS-landbouweconoom én veehouder Cor Pierik. "De bandbreedte is heel groot. Zo zijn er boeren die ook een eigen fabriekje erbij hebben om zuivel te produceren bijvoorbeeld. Dat tikt aan in waarde."
Sowieso gaat het bij het opkopen in alle gevallen om de waarde van de boerderij, inclusief de dieren. De grond niet, daar kan de boer desgewenst iets anders mee doen. De piekbelasters zijn voornamelijk pluimveebedrijven, melkveehouders en varkensboeren.
"Melkveehouders hebben veel grond, terwijl dat bij kippenbedrijven, veel minder is", weet Pierik. "De bedrijfsvoering bestaat voor een groot deel uit voer aanvoeren en mest afvoeren. Het romantische beeld van een paar kippetjes en koetjes bestaat haast niet meer."
De grond wordt ook vaak gepacht, waardoor het nog moeilijker is de gemiddelde waarde van het bedrijf vast te stellen. Het inkomen dat de verschillende piekbelasters vorig jaar hadden, is wel bekend. "Voor melkveehouders was het afgelopen jaar een extreem goed jaar door de hoge melkprijs", zegt de landbouweconoom. "Gemiddeld kwam dat uit op 115.400 euro bruto per persoon."
Dat lijkt niet alleen veel, dat is ook veel. "Maar het varieert heel sterk over de jaren heen. Zo was het een jaar eerder 45.100 euro." Bij varkensbedrijven variëren de inkomsten nog veel meer. Zo was het in 2020 zelfs negatief en vorig jaar maar 21.100 euro. In 2019 was het dan weer 281.600 euro. "Zij moeten in goede tijden altijd een buffer opbouwen voor mindere jaren."
De pluimveehouders, vooral die met eieren, profiteerden van de sterk gestegen eierprijzen. Vorig jaar kwam hun bruto-inkomen uit op gemiddeld 111.700 euro. Voor vleeskuikenbedrijven, waar het kipfiletje vandaan komt, ging het om 99.300 euro.
"Alle boeren maken werkweken van veel meer dan 40 uur", zegt Pierik. "De koeien moeten twee keer per dag gemolken worden, het land moet bewerkt en de dieren verzorgd." Ook de pluimveehouders hebben het druk, zeker met de vogelgriep erbij. "Om de kippen te enten, ben je voor 10.000 kippen met tien man de hele dag bezig. Ieder kippetje moet je oppakken, prikje in de vleugel en een prikje in de borst."
Eieren moeten uit de hokken, er moeten stempeltjes op en als een eitje breekt, moet dat ook opgeruimd worden. Pierik: "Per bedrijf zijn steeds meer arbeidskrachten nodig door de schaalvergroting én de toenemende regelgeving." Zo leiden strengere regels voor gewasbescherming ertoe dat er meer met de hand gedaan moet worden.
Ook het uitvogelen voor wat voor vergoeding je als piekbelaster in aanmerking komt, zorgt voor extra werk. "Je moet zoveel dingen invullen en op kaartjes van alles aanklikken", zegt de landbouweconoom en veehouder. "Als je die check goed wil invullen, ben je wel een paar uur zoet of je moet er iemand voor inhuren."
Log in of registreer gratis op NU.nl en krijg toegang tot extra artikelen
Source: Nu.nl economisch