Denkfouten in het hedendaags ontwerp gefileerd door ontwerpwetenschapper (en ex-cabaretier) Jasper van Kuijk. Deze week: kookboek zonder foto’s.
In een poging vaker vegetarisch te gaan eten vroeg ik een vegetarisch kookboek voor mijn verjaardag. Gelijk goed doorpakken, dacht ik, dus ging ik voor De dikke vegetariër van Mark Bittmann. Met een kloeke 996 bladzijden en 2.000 recepten ‘hét vegetarische standaardwerk’. Een jaar later stond de teller op welgeteld nul (0) uit dat boek gekookte recepten.
Goed, één experiment is geen experiment, dus ik besloot om nogmaals voor mijn verjaardag een vegetarisch kookboek te vragen. Ditmaal van Jamie Oliver. Want mijn probleem met De dikke vegetariër was dat de recepten alleen zijn beschreven in tekst. Wel met een duidelijke vermelding van ingrediënten en kooktijd, en een indicatie van ‘snel’, ‘veganistisch’ of ‘eerder’ (van tevoren te maken). Maar dus tekst. Duidelijke tekst, heldere tekst, maar tekst. Véél tekst.
Qua vermelding van kooktijden en dergelijke had ik eerder minder goede ervaringen met Jamie Oliver; de titel Jamie in 30 minuten deed de inhoud niet echt recht. Maar in zijn nieuwe vegetarische kookboek stonden bovenaan netjes bereidingstijden vermeld, dus ik durfde het erop te wagen. Want wat Jamie wél altijd al goed deed: fotografie die je motiveert om een nieuw recept uit te proberen.
En Jamie leverde. Foto’s om je vingers bij af te likken en gelukkig een minimum aan al te guitige intro-teksten. Al met al vrij effectieve kookporno: een onrealistisch mooie representatie die je in de stemming krijgt voor actie, al moet je – net als bij porno – wel even in het achterhoofd houden dat het in de praktijk misschien niet helemaal zo uitpakt als op de plaatjes. Maar door die foto’s krijg je wel zin. Om te gaan koken dus. En dat is nodig, want een nieuw recept is altijd een risicootje qua smaak en bereidingswijze. En door die foto’s neem ik die o zo belangrijke stap voor het koken uit een nieuw kookboek wél: op een rustig moment aan de keukentafel zitten en briefjes erin stoppen bij de recepten die me wat lijken. En dan later, als ik boodschappen ga doen, even snel langs die recepten.
In de mens-productinteractie wordt gesteld dat de mate van gebruiksvriendelijkheid mede afhangt van of jouw doel met het product aansluit bij wat het product kan. Tuinsproeier: heel gebruiksvriendelijk voor het bewateren van de grasmat, minder gebruiksvriendelijk voor het water geven aan planten op het balkon.
Daar zit de mismatch tussen mij en de De dikke vegetariër. Daarin staan – zo vermoed ik – lekkere recepten en ze zijn heel duidelijk omschreven, maar dat werkt vooral goed als je al weet wat je wilt maken. Zoek je een recept voor lekkere vegetarische gesmoorde en geglaceerde flespompoen, dan ben je bij De dikke aan het goeie adres. Wil je nieuwe recepten vinden om toe te voegen aan je vegetarische arsenaal, dan werkt Jamie met zijn kookporno een stuk beter.
Jasper van Kuijk is ontwerpwetenschapper. Hij doet onderzoek naar, onderwijst in en communiceert over (gebruiksgericht) ontwerpen. @jaspervankuijk@mastodon.social
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden