N.B. Het kan zijn dat elementen ontbreken aan deze printversie.
Welkom, lieve kunstartiesten. Welkom in dit ‘transitieatelier’, dat praalwoord dat de Raad voor Cultuur bij elkaar scrumde voor zijn jongste advies voor een duurzamere cultuursector.
„De makkelijkste winst is te behalen door minder te produceren”, stelt die Raad. Als transitieatelier zullen wij diep in onze subsidiezak tasten om dat, zoals opgedragen, „handen en voeten te geven”.
Eerst maar die handen. Die hakken we er af. Een woest-aantrekkelijke uitkoopregeling voor artistieke piekbelasters. Auteurs van boeken van 900 pagina’s, internationaal reizende musici, zangers en dansers: allemaal een vervroegd staatspensioen op voorwaarde dat ze stoppen met hun artistieke uitstoot.
De rest gaat het eigen repertoire zoveel mogelijk recyclen. Vernieuwing is een koloniale misvatting uit de Renaissance. Onze tijd vraagt om een terugkeer naar de tijd dat kunst in dienst stond van een geloof. In ons geval: de Drievuldigheid van diversiteit, inclusie en duurzaamheid, die bij subsidietoekenning dienen te „prevaleren boven de kwantiteit van de artistieke output”, aldus de Raad in een advies in april.
Waar ‘output’ synoniem is aan kunst weet je dat de kwáliteit al eerder het loodje legde. Of zoals een boomer ooit zei: „Wanneer er alleen nog maar ‘hippe’, ‘originele’ of diverse kunst mag bestaan, dan is het resultaat uiteindelijk juist niet die diversiteit waar zo krampachtig naar gestreefd wordt.” De spreekster heet Lucie Horsch, 21 jaar toen ze dit in 2020 zei bij het ontvangen van de Nederlandse Muziekprijs.
Enerzijds heeft zij gelijk, anderzijds is dat jammer. Als transitieatelier kunnen wij er niets mee. De overheid gaf ons namelijk ondubbelzinnige ambities mee. Wie buiten zulke geloofsdoctrines wil opereren, klopt maar aan bij het bedrijfsleven.
Eén geïnterviewde in het advies van de Raad stelde: „Budget-airlines hebben de kunstsector de afgelopen decennia gesponsord.” Ja, omdat de overheid het liet afweten, zegt u cynisch. Het fossiele mecenaat is de Medici-familie die de kunst bevrijdt van het stichtelijke juk van nu.
Enerzijds is dat waar, anderzijds is het dankzij de Tata’s en Shells dat jullie kritische duurzaamheidskunst kunnen maken waar wel subsidie voor is. Mits je het niet-diverse personeel inruilt voor zonnepanelen.
Cultuur is een sector die echt het verschil kan maken. Wist u hoeveel CO2-uitstoot jullie, kunstartiesten, op jullie geweten hebben? De Cultuurmonitor (2021) schat het op 174.350 ton. Op een totaal van 68,5 miljoen ton is dat maar liefst 0,25 procent.
Dan die voeten. Daarmee schoppen we dat cijfertje uit beeld. De Raad meldt dat voor de ecologische voetafdruk „geen data voorhanden” zijn.
We gunnen de Raad die artistieke vrijheid, zoals die van jullie ook grenzeloos is. Lieve kunstartiesten, jullie zijn vrij. Jullie zijn vrij om te doen wat wij zeggen.
U kunt ons via dit formulier informeren over taalfouten of feitelijke onjuistheden, dat stellen wij zeer op prijs. Berichten over andere zaken worden niet gelezen.
Source: NRC