Dat kondigde minister Robbert Dijkgraaf (Onderwijs, Cultuur en Wetenschap, D66) donderdag aan tijdens een debat in de Tweede Kamer. De internationalisering van met name de universiteiten en de oprukkende verengelsing van het onderwijsaanbod baren de Kamer al langer zorgen. Om daaraan grenzen te stellen, werkt Dijkgraaf aan wetgeving die later deze zomer gereed moet zijn.
De Kamer steunt hem in zijn plannen, maar vindt wel dat het allemaal heel lang duurt. ‘We zijn hier nu al vijf jaar mee bezig’, zei VVD-Kamerlid Hatte van der Woude. Dijkgraaf legde na zijn aantreden een eerder wetsvoorstel stil dat beoogde de internationalisering te beteugelen. Deze Wet taal en toegankelijkheid (WTT) van het vorige kabinet was al door de Tweede Kamer aangenomen.
Dijkgraaf kwam eind april met een brief aan de Kamer waarin hij zei het anders te willen doen en gaf daarop donderdag een nadere toelichting. Tweederde van het te behalen aantal punten in de bachelorfase (40 van de 60 punten) moet in Nederlandstalig onderwijs worden aangeboden. Uitzonderingen daarop zijn mogelijk, maar moeten nog precies worden gedefinieerd.
De afgelopen jaren is het besef gegroeid dat het merendeel van de studenten dat in Nederland afstudeert uiteindelijk in Nederland gaat werken. Ook als hun opleiding geheel Engelstalig was, wat dan nadelig uitpakt voor hun taalvaardigheid.
Buitenlandse studenten (nu 23 procent van de totale universitaire studentenpopulatie) vertrekken voor het merendeel juist weer. Dat gebeurt vaak al na een jaar: van de instroom in het eerste jaar komt zelfs 40 procent uit het buitenland. In 2015 was dit nog 28 procent. Dijkgraaf wil hen, buiten het curriculum om, Nederlandse lessen laten volgen.
Hoewel de huidige wetgeving al bepaalt dat onderwijs in principe in het Nederlands moet worden gegeven, laat de wet ruimte om opleidingen in het Engels aan te bieden. Universiteiten en in mindere mate hogescholen maken daar massaal gebruik van, omdat het geld oplevert. De financiering van het onderwijs bestaat niet alleen uit een vaste vergoeding (‘vaste voet’), maar ook uit een studentvolgende bekostiging. Deze ‘olifant in de kamer’, zei Dijkgraaf, laat hij voorlopig ongemoeid.
Het hoge aantal buitenlandse studenten leidt in veel studentensteden tot overvolle collegezalen en hoge kamernood, al zijn er regionale verschillen. De Wageningen Universiteit bijvoorbeeld ziet niets in landelijke regie. Maar Kamerlid Pieter Omtzigt haalde het voorbeeld aan van studenten uit Duitsland die een Engelstalige opleiding psychologie in Enschede volgen en bijna allemaal daarna weer terugkeren. ‘Wat is hiervan het voordeel voor Nederland? Dit moeten we niet willen.’
Volgens D66-Kamerlid Jeanet van der Laan zou het helpen als de ‘stay rate’, het aantal blijvers, verhoogd kan worden. ‘In de geestelijke gezondheidszorg kunnen we zulke mensen goed gebruiken.’ Opvallend genoeg was zij als partijgenoot van Dijkgraaf het Kamerlid dat de meeste waarschuwingen liet horen voor al te drastische ingrepen in de internationalisering. ‘We leven in een verbonden wereld. Nederland is geen eiland. Ik wil waken voor generieke gekkigheid, zoals alle bachelors verplicht in het Nederlands.’
Zover wilde Dijkgraaf ook niet gaan, maar hij zei wel te zoeken naar een betere balans in het stelsel van hoger onderwijs. Het leek hem verstandig met de nieuwe, dwingender regels die hij voor ogen heeft alle opleidingen nog eens onder de loep te nemen. ‘Een vlootschouw’, noemde hij dat. ‘We gaan de taaleisen scherper in de wet zetten.’
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden