Met het verhogen van de depositorente zet Frankfurt onverdroten de strijd voort tegen de te hoge inflatie, die vorige maand in de eurozone 6,1 procent bedroeg. Analisten gaan ervan uit dat de monetaire beleidsmakers in juli de rente nog eenmaal verhogen, tot 3,75 procent.
Door lenen te ontmoedigen en sparen aan te moedigen, willen ECB-voorzitter Christine Lagarde en haar collega’s de economie afkoelen. Als daardoor minder concurrentie ontstaat voor goederen, diensten en personeel, zullen de prijzen minder hard stijgen, zo is de gedachte.
Over de auteur
Daan Ballegeer is economieverslaggever van de Volkskrant. Hij schrijft onder meer over financiële markten en centrale banken.
In de praktijk lijkt vooral één beoogde doelstelling bereikt: het is flink duurder geworden voor burgers en bedrijven om te lenen. De gemiddelde hypotheekrente bedraagt bijvoorbeeld meer dan 4 procent, waar begin vorig jaar veel huizenkopers nog een hypotheek konden afsluiten voor minder dan 1,5 procent.
Dat staat in schril contrast met de beperkte stijging van de rente op de spaarrekeningen. Voor direct opneembare tegoeden bedraagt die bij de Nederlandse grootbanken 1 procent. En dat terwijl de banken zelf dus flink meer rente zijn gaan ontvangen over de tegoeden die ze bij de ECB stallen.
Minister van Financiën Sigrid Kaag verklaarde een maand geleden aan de Tweede Kamer dat ze een uitleg wil van de banken over de lage spaarrente. ‘We gaan haar rustig uitleggen hoe het zit’, reageert Medy van der Laan, voorzitter van de Nederlandse Vereniging van Banken (NVB). ‘De situatie verschilt echt per bank, en hangt af van de soort business die zij heeft. Dat bepaalt uiteindelijk hoe snel en hoe graag een bank de spaarrente wil verhogen. Het is telkens een individuele zakelijke afweging.’
Elders in Europa dreigen politici met ingrijpen. In België eiste premier Alexander De Croo onlangs dat banken op korte termijn hun spaarrente verhogen, anders gaat de regering maatregelen nemen. Een van de ideeën van de coalitiepartijen is dat de spaarrente maximaal 2 procentpunt onder de de ECB-rente zou mogen liggen. Nu zou dat minimum dus 1,5 procent bedragen.
Ontevreden klanten zijn niet verplicht om bij hun bank te blijven, merkt Van der Laan op. ‘Alleen zijn Nederlanders het niet gewend om over te stappen van bank. Zelf heb ik het al een paar keer gedaan in mijn leven. Het is heel gemakkelijk, je moet het alleen durven en doen. Er zijn platforms waarop je met een paar klikken een rekening kan openen bij een Europese bank die een serieus hogere rente aanbiedt. Tot 100 duizend euro val je onder het depositogarantiestelsel van dat land.’
‘Op een vrij opneembare spaarrekening kun je nu bij Renault Bank en Scalable Capital 2,3 procent rente krijgen’, zegt Amanda Bulthuis van vergelijkingssite Geld.nl. ‘Wie bereid is zijn spaargeld drie jaar vast te zetten op een deposito, kan zelfs 4,05 procent rente krijgen bij Haitong Bank uit Portugal.’
Het is een opmerkelijk relaxte opstelling van sectorfederatie NVB dat de Nederlandse grootbanken gemakkelijk met wat minder spaargeld toe zouden kunnen. ‘Voor consumenten is het goed dat er prijsvechters zijn die hogere rentes bieden, maar zolang zij niet massaal klanten overnemen gaan de grootbanken er inderdaad niet om panikeren’, vertelt ING-econoom Teunis Brosens.
Banken hebben op dit ogenblik spaargeld genoeg om hun uitstaande kredieten mee te financieren, legt hij uit. ‘Voor iedere euro banktegoed heeft de Nederlandse bankensector een euro aan uitstaande kredieten. Als je vijftien jaar teruggaat, was dat anderhalve euro aan kredieten. De behoefte aan spaargeld was daardoor toen groter, en dat zag je ook aan de rente.’
Wel wil Brosens nuanceren dat banken de rente op hypotheken gezwind hebben aangepast aan het gewijzigde ECB-beleid, maar niet de spaarrentes. ‘Die hogere rente gaat op voor nieuwe hypotheken, terwijl voor de meeste bestaande woonleningen niets is veranderd. Het is dus maar op een deel van de kredietportefeuille dat de opbrengsten van banken zijn gestegen. Een verhoging van de spaarrente daarentegen gaat meteen op voor al het spaargeld bij een bank.’
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden