In het vandaag gepubliceerde rapport concludeert de commissie dat de voormalige premier de leden van het Lagerhuis bewust heeft misleid over lockdownborrels op Downing Street. Daarmee zou hij volgens de zogeheten Privileges Committee het parlementaire proces hebben ondermijnd. Bovendien heeft Johnson pogingen gewaagd om leden van de commissie te intimideren, door te spreken over een ‘volksgericht’ en een ‘heksenjacht’. De commissie adviseert het Lagerhuis om de parlementaire pas van Johnson gedurende 90 dagen in te trekken.
Johnson heeft, zoals verwacht, furieus gereageerd op het rapport. ‘Dit is bedoeld als de laatste dolksteek in een langdurige politieke moord,’ schrijft hij in een verklaring van 1.700 woorden. Johnson beweert zeker geen minachting te koesteren voor het parlement, maar hekelt wel de ‘ondemocratische manier’ waarop de commissie haar voorrechten gebruikt. ‘Het is aan de mensen in dit land om te bepalen wie er in het parlement zit, niet aan Harriet Harman,’ zo schrijft hij met amper ingehouden woede.
Met Harman, voormalig vice-partijleider van de Labour Partij, doelt hij op de voorzitter van de commissie. Johnson en zijn aanhangers waren vanaf het begin ongelukkig met de keuze voor Harman omdat zij ten tijde van Partygate op Twitter reeds had gesuggereerd dat Johnson in het Lagerhuis had gelogen. Zij had de rol van voorzitter overgenomen van partijgenoot Chris Bryant, die wat al te actief aan het publieke debat over Partygate had deelgenomen. Tot de zeven leden behoren vier Conservatieven.
Over de auteur
Patrick van IJzendoorn is correspondent Groot-Brittannië en Ierland voor de Volkskrant. Hij woont sinds 2003 in Londen en schreef er meerdere boeken, waaronder over de Brexit.
Johnson, oud-leider van de Conservatieve Partij, heeft erop gewezen dat een van de Conservatieve commissieleden zelf lockdownregels heeft geschonden. Eind december 2020 was deze Bernard Jenkin met zijn jarige vrouw aanwezig bij een receptie van plaatsvervangend Lagerhuisvoorzitter Eleanor Laing. Johnson noemt Jenkin in zijn verklaring ‘een monsterlijke hypocriet’. Een ander lid van de commissie, de Conservatief Charles Walker, heeft altijd felle kritiek gehad op het strenge lockdownbeleid van de regering-Johnson.
Boris Johnson beweerde in het Lagerhuis dat hij de door hem opgestelde regels nooit bewust heeft overtreden en dat het in de ambtswoning op Downing Street nu eenmaal moeilijk is om alle regels te volgen. Daarbij wees hij op de krappe behuizing die afstand houden moeilijk maakt. Bovendien lopen werk en privé er door elkaar. Als bewijs voor zijn onschuld wees hij op het feit dat zijn persteam een foto had verspreid waarop te zien is dat hij tijdens de eerste lockdown met enkele collega’s een verjaardagstaart aansnijdt.
De publicatie van de foto in The Times ging indertijd geruisloos voorbij, maar anderhalf jaar later, na de onthullingen van oud-topadviseur Dominic Cummings, werd Partygate een groot politiek probleem voor Johnson. Het kostte hem, een jaar geleden, zijn premierschap. Volgens de commissie heeft Johnson simpelweg de regels genegeerd of achteraf proberen te herschrijven op een manier die het hem uitkwam. Hij heeft, zo staat in het rapport, ‘bewust oneerlijk’ gehandeld.
Eerder had de topambtenaar Sue Gray in een rapport over Partygate de conclusie getrokken dat er onder Johnson een cultuur was ontstaan waarin regels willens en wetens werden geschonden. Ze verweet Johnson een gebrek aan leiderschap. Gray raakte later zelf in opspraak omdat ze benoemd is tot stafchef van oppositieleider Keir Starmer. Ten tijde van het rapporteren was ze reeds in gesprek met de Labour-leider, waardoor er vraagtekens zijn gezet bij haar neutraliteit. Johnson heeft vorig jaar een lockdownboete van 50 pond gehad, voor het aansnijden van de genoemde verjaardagstaart.
Het Lagerhuis gaat zich nu buigen over het advies van de commissie. De verwachting is dat het wordt overgenomen, zeker nu premier Rishi Sunak heeft bepaald dat zijn fractieleden vrij kunnen stemmen. Een straf als deze voor een oud-premier is niet eerder in de parlementaire geschiedenis voorgekomen. In een eerdere verklaring beweerde Johnson dat hij is afgerekend voor Brexit. Komende maand is er een tussentijdse verkiezing in Johnsons kiesdistrict. Hij hoopt op een glorieuze comeback, maar dat is door het harde oordeel van de commissie lastiger geworden.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden