Aisha Dutrieux heeft de rechtspraak teleurgesteld verlaten. Dat blijkt wel uit haar somber stemmende bijdrage onder de titel ‘Is de rechtspraak een koekjesfabriek?’ in de krant van 1 juni. In dit artikel vraagt zij, terecht, aandacht voor knelpunten in de rechtspraak. Maar wat ons trof in haar bijdrage is de karakterisering van de rechtspraak als een koekjesfabriek. Beslissingen rollen van de lopende band. De rechter vaart blind op het werk van de ondersteuning (de griffier). Een beslissing die ‘niet fout’ is, is goed. Aandacht voor de esthetische kwaliteit van uitspraken is er door tijdgebrek niet.
Wij, en vele andere rechters, hebben een andere kijk op ons rechterlijk werk en onze rechterlijke vrijheid.
Zeker, er is in relatie tot de veel besproken werkdruk van rechters al vaker op gewezen: de rechtspraak kampt met een tekort aan rechters. En ja, de financiële ruimte die de rechtspraak geboden wordt, is echt te krap. Veel te krap om de kwaliteit van de rechtspraak op lange termijn op het door de samenleving gewenste peil te houden.
In verschillende sectoren zijn door verschillende factoren, het tekort aan rechters voorop, achterstanden in de behandeling van zaken ontstaan. Iedere rechter is ervan doordrongen hoe frustrerend dat is voor betrokkenen die met smart op een oordeel in hun zaak wachten. Rechters en griffiers doen hun uiterste best versnelling te brengen in de behandeling van zaken, waar dat maar mogelijk is.
Over de auteurs
Thera Hesselink, Sonja Hoekstra-van Vliet en Hans Vetter zijn rechters in de rechtbank Den Haag. Dit is een ingezonden bijdrage, die niet noodzakelijkerwijs het standpunt van de Volkskrant reflecteert. Lees hier meer over ons beleid aangaande opiniestukken.
Eerdere bijdragen in deze discussie vindt u onder aan dit artikel.
Rechters hebben geen luizenbaan. Het is een vorm van topsport, en daarop zijn rechters ook geselecteerd. Rechters die ruim 50 procent overwerken (een enkeling uitgezonderd wellicht) kennen wij niet. Is het zonder extreme overuren dan wel mogelijk voor een individuele rechter iets anders te produceren dan smakeloze koekjes van een lopende band, die ‘niet fout dus goed’ zijn? Die beschrijving vonden we nogal huiveringwekkend, en we kunnen ons voorstellen dat lezers die overwegen hun geschil aan de rechter voor te leggen dat ook zo ervaren. Want zo moet en kan het niet, en zo gaat het in onze ervaring ook niet.
Rechtzoekenden moeten zich gehoord voelen als ze tegenover de rechter zitten. Dat is een belangrijke functie van de mondelinge behandeling van een zaak. Partijen moeten tijdens een zitting ‘hun zegje’ kunnen doen. Zijn zaken te krap gepland, dan grijpt de rechter in. En krijgt de rechter in korte tijd wat veel zaken voor de kiezen die veel aandacht en tijd vragen, dan is er het management dat op verzoek ruimte maakt in het zittingsrooster.
We hebben veel voortreffelijke griffiers in de rechtspraak die rechters in de behandeling van zaken goed ondersteunen, maar het is de rechter die beslist. Een beslissing moet goed beargumenteerd en begrijpelijk zijn en vanzelfsprekend ook inhoudelijk juist. Dat is een verantwoordelijkheid die elke rechter voelt en rechters spannen zich ervoor in dat elke beslissing aan die eisen voldoet, en ook – in de woorden van Dutrieux - ‘esthetisch verantwoord’ (zoveel mogelijk in klare taal geschreven) is. Als dat betekent dat een concept-uitspraak deels moet worden herschreven, dan doet de rechter dat. Niet fout is niet goed genoeg.
De ene zaak vraagt meer dan de andere zaak, en daar houdt de rechter rekening mee. Want Dutrieux heeft op dit punt zeker gelijk: van sommige zaken vraag je je af waarom ze bij de rechter terecht komen. In die zaken kan efficiëntie wat meer prioriteit krijgen. Maar al die zaken die echt ergens over gaan, en dat zijn de meeste, die krijgen het volle pond.
Onze boodschap is: wij rechters hebben het druk, maar rechtzoekenden krijgen de aandacht die nodig is voor een afgewogen oordeel; daarop leveren rechters niet in. En de achterstanden: we doen ons uiterste best.
Wilt u reageren? Stuur dan een opiniebijdrage (max 700 woorden) naar opinie@volkskrant.nl of een brief (maximaal 200 woorden) naar brieven@volkskrant.nl
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden