De uitslag van de stemming in de milieucommissie van het Europees Parlement was donderdag 44 voor en 44 tegen. Het voorstel om de nieuwe natuurbeschermingswet dood te verklaren kreeg dus net geen meerderheid. Hiermee hebben de voorstanders van de wet een belangrijke horde genomen, maar de weg naar de invoering is nog lang. De 27 lidstaten moeten op korte termijn een gezamenlijk standpunt bepalen.
Timmermans zal de wet op verzoek van de lidstaten en de milieucommissie waarschijnlijk verder moeten afzwakken om hem naar de eindstreep te loodsen. Die finishlijn ligt in het Europees Parlement, dat de aangepaste wet uiteindelijk tijdens een plenaire stemming moet goedkeuren.
De Natuurherstelwet is een van de drie pijlers van de ‘Green Deal’, het ambitieuze Europese pakket klimaat-, natuur-, en milieuplannen dat uit Timmermans’ koker komt. De klimaatpijler ‘Fit for 55’ is al door het Parlement aangenomen. Het derde deel, gericht op het hergebruik van materialen in de economie om de verspilling van grondstoffen tegen te gaan, bevindt zich nog in de ontwerpfase. De Natuurherstelwet beoogt planten en dieren in de EU beter te beschermen.
De wet krijgt de laatste tijd forse tegenwind van de grootste fractie in het Europarlement, de Europese Volkspartij (EVP). Dat is de fractie van de christelijk-conservatieve partijen waar ook het CDA deel van uitmaakt. De EVP keert zich tegen de wet, omdat die de voedselproductie in Europa zou belemmeren. Daardoor zouden de voedselprijzen voor Europese burgers stijgen en dat is in een tijd van hoge inflatie onverantwoord, aldus de EVP. Drieduizend biologen en milieuwetenschappers spraken deze bewering maandag in een open brief tegen. Volgens hen zal de Europese voedselproductie ook na invoering van de wet blijven stijgen.
Volgens de linkse fracties die de Natuurherstelwet steunen zit de EVP al in ‘verkiezingsmodus’ (volgend jaar zijn er Europese verkiezingen) en vindt die partij de beeldvorming richting de achterban belangrijker dan de wetenschappelijke feiten. De agrarische sector heeft een grote vinger in de pap bij de partijen in de EVP-fractie. De boeren vrezen dat ze met allerlei beperkingen te maken krijgen als de wet het haalt. Het CDA wil in Nederland het stikstofbeleid afzwakken onder druk van de plattelandsachterban, en heeft donderdag ook tegen de Natuurherstelwet gestemd.
Het Nederlandse kabinet lobbyt tijdens de toppen waarop de lidstaten hun standpunt moeten bepalen ook stevig tegen Timmermans’ wet. Minister Christianne van der Wal (Natuur en Stikstof) wil geen strengere natuurbeschermingswetgeving, omdat de huidige Europese wet het kabinet al zoveel kopzorgen geeft. De stikstofcrisis is het gevolg van juridische uitspraken die verwijzen naar de Europese Vogel- en Habitatrichtlijnen.
Onder druk van al die tegenstand heeft Timmermans zijn wet al heel ver uitgekleed. Zo is de resultaatsverplichting voor lidstaten om de achteruitgang van plant- en diersoorten te voorkomen vervangen door een ‘inspanningsverplichting’. De wet bevat geen deadlines en geen sancties en de lidstaten mogen grotendeels zelf bepalen hoe ze die ‘inspanningsverplichting’ invullen. Om de wet langs de lidstaten en de plenaire stemming in het Europarlement te krijgen, zal Timmermans ongetwijfeld nog meer concessies moeten doen.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden