Voor 2030 is het officiële EU-klimaatdoel een uitstootvermindering van 55 procent en in 2050 moet de unie helemaal klimaatneutraal zijn. Maar een tussendoel voor 2040 is er nog niet. Volgens de Europese klimaatwet moet de EU-leiding zo'n doel begin volgend jaar voorstellen.
Met diezelfde wet werd ook een wetenschappelijke adviesraad in het leven geroepen, die de Europese Commissie moet adviseren over het klimaatbeleid. Die raad roept donderdag op het doel vast te leggen op 90 tot 95 procent uitstootreductie in 2040. De wetenschappers omschrijven dat als "de bovengrens van het haalbare".
Zo'n ambitieus doel is volgens hen toch nodig om de opwarming van de aarde te beperken tot maximaal 1,5 graden. Omdat er nog een zeer beperkt "koolstofbudget" is voordat die limiet wordt bereikt, is het belangrijk de uitstoot zo snel mogelijk omlaag te krijgen en niet te wachten tot 2050.
Bovendien moet de EU haar uitstoot relatief snel terugdringen. Dat komt doordat ons continent in het verleden veel heeft uitgestoten en nu welvarend genoeg is om relatief streng klimaatbeleid te voeren, stellen de wetenschappers.
Om een écht eerlijk aandeel te leveren aan het wereldwijde klimaatbeleid zou de EU de uitstoot nog scherper en sneller moeten terugdringen. "Maar als je dat gaat doorrekenen, dan blijkt dat we dat niet redden", zegt Nico Schrijver, emeritus hoogleraar internationaal recht en een van de twee Nederlandse leden van de adviesraad.
Daarom moet de EU niet alleen binnen de eigen grenzen klimaatmaatregelen nemen, maar tegelijk ook arme landen helpen te vergroenen. "Het is niet voor niets dat in Parijs is afgesproken dat de industrielanden vanaf 2020 zeker 100 miljard dollar per jaar ter beschikking stellen aan de niet-industriële landen", zegt Schrijver. "Die belofte zijn we nog niet nagekomen."
De Europese Commissie houdt momenteel een openbare consultatie over het klimaatdoel voor 2040. Daarin wordt een uitstootreductie van 90 procent of meer omschreven als "zeer ambitieus", terwijl de Commissie een doel van 65 procent reductie ziet als "weinig ambitieus".
De EU-klimaatraad bestudeerde met computermodellen meer dan duizend toekomstscenario's om vast te stellen hoe de EU de ambitieuze klimaatdoelen kan bereiken. Daarbij werden voorwaarden gesteld aan de technische uitvoerbaarheid en aan zaken als milieubescherming.
De raad omschrijft drie "uitvoerbare" scenario's die verschillen in economische ontwikkelingen en energiebronnen. Zo dringen consumenten en bedrijven in één scenario hun energieverbruik veel verder terug, waardoor er ook minder nieuwe zonne- en windparken bij hoeven te komen.
In een ander scenario wordt er veel meer hernieuwbare energie opgewekt en wordt er ook meer ingezet op technieken om CO2 uit de lucht te halen. In weer een ander scenario komen er meer kerncentrales bij.
Alle scenario's hebben gemeen dat er in 2040 vrijwel geen CO2 meer vrijkomt bij de productie van elektriciteit. Er wordt veel waterstof geproduceerd om fossiele brandstoffen te vervangen, en het energieverbruik in de transportsector gaat snel omlaag. Dat heeft te maken met de grootschalige overstap op elektrische voertuigen.
Een ambitieus EU-doel zou ook voor Nederland betekenen dat de uitstoot in rap tempo moet blijven dalen. Dat komt doordat onze landelijke doelen zijn gekoppeld aan de Europese ambities.
Het is nog maar de vraag of zo'n vergaand EU-klimaatdoel ook politiek haalbaar is. De afgelopen jaren heeft Brussel veel ambitieuze klimaatwetten aangenomen, maar voor sommige landen lijkt nu een grens te zijn bereikt. Zo riep de Franse president Emmanuel Macron al op tot een "pauze" in het Europese milieubeleid.
Als de Europese Commissie een klimaatdoel voor 2040 heeft voorgesteld, moeten de lidstaten en het Europees Parlement dat voorstel nog goedkeuren.
Source: Nu.nl economisch