In het supermarktschap zijn sommige producten opeens weer iets goedkoper. Een blik Unox Knakworst kostte bij Albert Heijn in januari nog 3,19 euro, maar heeft los van kortingsacties inmiddels 2,45 euro als reguliere prijs – een prijsdaling van 23 procent. Een pak halfvolle biologische yoghurt kostte 1,79 euro, maar wordt nu voor 1,65 euro aangeprijsd. En Jumbo verlaagde Douwe Egberts Lungo Intens Voordeelpak de laatste weken al met 59 cent naar 4,85 euro.
De prijsdalingen dempen voor de eerste keer in vele maanden de rekening aan de kassa. Na vijftien maanden van flinke prijsstijgingen is er voorzichtig een kentering te zien, constateert onderzoeksbureau GfK op basis van een volle mand met 55 boodschappen. In twee jaar tijd stegen de prijzen van dit mandje met basisproducten als appels, koffie, brood en toiletpapier van 100 naar 134 euro. Maar de laatste vier weken was deze boodschappenkar één euro goedkoper.
‘Dit kan dus een kantelpunt zijn en betekenen dat de periode van grote prijsverhogingen voorbij is’, zegt Norman Buysse van GfK. Hoewel de 55 boodschappen niet representatief zijn voor het gehele assortiment – dat ongeveer 60 duizend producten telt – geven ze volgens hem wel een goed beeld van de prijsontwikkelingen van de afgelopen twee jaar.
De prijsdalingen leiden nog niet tot een enorme verandering in de inflatie, maar dat heeft deels te maken met de manier waarop inflatie wordt weergegeven. Het Centraal Bureau voor de Statistiek vergelijkt de prijzen van dit moment met twaalf maanden geleden.
In de maand mei lagen de prijzen van voedsel en alcoholvrije dranken 14,8 procent hoger dan een jaar geleden. De prijsdalingen van pindakaas, koffie en roomboter zijn echter van recentere datum. Consumenten die voor deze producten nu goedkoper uit zijn dan aan het begin van dit jaar, betalen nog wel altijd meer dan een jaar geleden.
Neem AH biologische halfvolle yoghurt, een huismerk van Albert Heijn. Een literpak kostte in de zomer van 2022 slechts 1,29 euro, zo blijkt uit de cijfers van prijzenvergelijker Supermarktscanner. De prijs in de winkel steeg in het najaar bijna wekelijks stap voor stap van 1,39, via 1,49, 1,59 en 1,69 naar uiteindelijk 1,79 euro in april. Inmiddels zijn de prijzen in twee stapjes weer iets verlaagd naar 1,65 euro.
De kanteling komt door fors lagere energieprijzen en ook dalende grondstofprijzen, zegt retaildeskundige Paul Moers. Tarwe en sojabonen kosten bijvoorbeeld weer evenveel als twee jaar geleden. Moers voorspelde een half jaar geleden al dat de prijzen zich in de tweede helft van dit jaar zouden stabiliseren – en waarschijnlijk zelfs dalen.
Vooral A-merken zijn begonnen hun prijzen te verlagen. Calvé pindakaas ging in Jumbo bijvoorbeeld van 3,45 naar 2,59 euro. Ze doen dit deels in een reactie op de felle concurrentie door huismerken. Door de forse prijsstijgingen zijn meer consumenten overgestapt naar huismerken. De A-merken proberen marktaandeel terug te winnen door nu prijzen te verlagen.
Daar is supermarktdeskundige Moers sceptisch over. ‘Penny wise, pound foolish’, noemt hij de strategie van de A-merken. Die hebben zich volgens hem volledig op het maken van winst gericht, in plaats van het vergroten van hun marktaandeel. ‘Het is nog maar de vraag of A-merken verloren consumenten weer weten terug te winnen. Daar zal heel veel reclame en innovatie voor nodig zijn.’ En ze moeten stunten met prijzen, zoals bij de knakworsten van Unox, die bij Albert Heijn bijna om de week in de aanbieding staan.
Buysse ziet ook dat A-merken terrein hebben verloren, maar denkt dat die merken net als in het verleden consumenten opnieuw kunnen verleiden. Dat neemt niet weg dat een deel van de consumenten dat overstapte naar een huismerk niet meer terugkeert. ‘Zij zijn blij met hun besparing en nieuwe manier van boodschappen doen, en vallen niet terug in hun oude patroon.’
Door de hoge inflatie van het afgelopen jaar zijn consumenten enorm op de kassabon gaan letten, zegt Buysse. ‘Mensen veranderen hun gedrag. Ze gooien minder eten weg, warmen kliekjes vaker op en zijn minder bezig met het vullen van hun voorraadkast. Ze proberen zo het bonbedrag lager te houden.’
De alerte consumenten dwingen zo door hun gedrag af dat supermarkten minder prijzen verhogen en soms zelfs tot verlaging overgaan, denkt Moers. ‘Supermarkten zitten er nu bovenop om de prijs zo laag mogelijk te houden. Om klanten te winnen, wordt er gestunt met de prijzen. En daar profiteert de consument van.’
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden