Hans Smeekes hoeft zijn ogen maar te sluiten of hij ziet zich weer zitten, die avond in het ouderlijk huis in Laren. ‘Ik heb iets leuks’, zei zijn vader Chris, die directeur was van de Stichting Ether Reclame (Ster). Trots stak hij een pop in de vorm van een leeuwtje de lucht in. ‘En, wat vinden jullie ervan?’
Chris Smeekes was de man die Loeki de Leeuw in 1972 lanceerde op de Nederlandse televisie. Tot dan toe werden reclames gescheiden door saaie Ster-vignetten en beelden van kabbelend water. Het ietwat klunzige leeuwtje, bedacht door poppenfilm-producent Joop Geesink, moest met filmpjes van vier seconden de aandacht van de kijker vasthouden, zodat reclame ook leuk werd om naar te kijken.
Die avond in Laren kreeg het ook zijn naam, vertelt zijn zoon: Loeki de Leeuw, een verwijzing naar het Engelse to look (kijk naar), al deed later ook het verhaal de ronde dat hij was vernoemd naar de aanvoerder van het Nederlands elftal: Loek Biesbrouck. Hoe dan ook: Loeki was een feit. En Chris Smeekes sloot de creatie tot aan zijn pensioen in 1991, en ver daarna, in zijn hart.
De Volkskrant profileert regelmatig bekende en onbekende, kleurrijke Nederlanders die onlangs zijn overleden. Wilt u iemand aanmelden? postuum@volkskrant.nl
De geboorte van Loeki was uiteraard niet zijn belangrijkste wapenfeit in 25 jaar directeurschap van Ster. Smeekes moest vooral, als volleerd diplomaat, laveren tussen de belangen van allerlei verschillende partijen, van politici tot adverteerders en van kijkers tot omroepbazen. En toch zou de introductie van Loeki zijn meest gezichtsbepalende activiteit blijven.
Louise Geesink, dochter van de in 1984 overleden Joop Geesink, herinnert zich hoe twee keer per jaar, tijdens een lunch in de Toonder Studio’s, de 150 filmpjes van Loeki aan Smeekes werden gepresenteerd. Heel soms moest er eentje wijken onder de druk van de publieke opinie. ‘Er stond een keer een halfvol bierglas op de piano van Loeki. Dat schoot bij veel kijkers in het verkeerde keelgat.’ Niet veel later reageerde Heineken met een paginagrote advertentie: ‘Wat maakt ‘t uit Loeki, dan neem je er toch een na de uitzending?’
Geesink bleef altijd contact houden met Smeekes, ook nadat hij - zeer tegen zijn zin - met pensioen was gegaan. Ze herinnert hem als een bevlogen man. ‘Hij dacht snel, praatte snel, liep snel. Altijd bezig.’ Regelmatig was hij op tv te zien, want rondom reclame was er altijd wel een maatschappelijk debat gaande. ‘En dan was het interessant wat de directeur van Ster daarvan vond’, zegt zoon Hans. Hij herinnert zich hoe het gezin dan voor de tv zat en zachtjes applaudisseerde. ‘Goed gedaan van papa.’
In 2004 verdween Loeki van de buis: te oubollig, maar vooral ook te duur. Smeekes kon het moeilijk verkroppen. Regelmatig pleitte hij bij zijn opvolgers voor een terugkeer van het reclame-icoon, en ook in de media liet hij zich niet onbetuigd. Naarmate de tijd vorderde werd het steeds meer een persoonlijke missie.
In 2019 liet hij op eigen kosten een onafhankelijk onderzoek uitvoeren naar de waarde van het leeuwtje. Zijn zoon: ‘Hij was volhardend, ja. Hij dacht: laat de feiten maar voor zich spreken.’ Met succes: in de sportzomer van 2021 maakte Loeki zijn comeback. Geesink: ‘Daar hebben we wel een glaasje champagne op gedronken. Hij koesterde dat figuurtje. Tot het laatst aan toe.’
Chris Smeekes overleed 29 april op 96-jarige leeftijd. De laatste twee maanden verbleef hij in een verpleeghuis, waar hij voor de bewoners nog een presentatie over Loeki hield. ‘Ik sterf niet voordat Loeki terug op tv is’, vertelde hij in een van zijn laatste interviews. Zijn zoon: ‘Dat heeft hij toch maar mooi voor elkaar gekregen.’
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden