Enige dagen na een voor Max Verstappen vlekkeloze Grand Prix van Monaco, richtte de Volkskrant zijn aandacht op de belastingmoraal van de Limburgse coureur. Vrijwel direct na zijn volwassenwording, verruilde Verstappen de Nederlands-Belgische grensstreek voor het belastingvriendelijke vorstendom, een besluit dat hem volgens de Volkskrant de komende jaren tot wel 200 miljoen euro aan belasting zal besparen.
Over de auteurs
Wouter Leenders is PhD-student in de economie aan de University of California in Berkeley. Vinzenz Ziesemer is directeur van het Instituut voor Publieke Economie (IPE).
Dit is een ingezonden bijdrage, die niet noodzakelijkerwijs het standpunt van de Volkskrant reflecteert. Lees hier meer over ons beleid aangaande opiniestukken.
Eerdere bijdragen in deze discussie vindt u onder aan dit artikel.
Reden voor het verontruste VVD-Kamerlid Folkert Idsinga de staatssecretaris te vragen met oplossingen te komen om deze vorm van belastingontwijking te ontmoedigen. In het geval van Max Verstappen belast Monaco zijn inkomen tegen het schappelijke tarief van 0 procent. Zou Nederland niet de belasting kunnen innen die een dwergstaat als Monaco nalaat te heffen?
Het fenomeen dat Nederlanders naar fiscaal zonniger oorden verkassen is geenszins nieuw. Al in 1926 hekelde oud-minister Anton van Gijn landgenoten die hun fiscaal geluk zochten in België, Zwitserland of Monte Carlo.
Deze belastingvlucht was in de jaren twintig nog gevoeliger dan nu, omdat de Eerste Wereldoorlog de hypocrisie ervan pijnlijk duidelijk had gemaakt: de Brusselse Avenue Louise, de klassieke verblijfplaats voor Hollanders in zelfverkozen fiscaal ballingschap, stroomde leeg toen de oorlog België bereikte. De Nederlandse neutraliteit bleek voor menig fiscaal émigré toch aantrekkelijker dan het Belgische belastingklimaat.
Monaco is daarbij nog het kleinste probleem: hier kunnen we simpelweg het Franse voorbeeld volgen. In Monaco woonachtige Fransen betaalden tot 1962 geen belasting over hun inkomen, net zoals Max Verstappen nu. In dat jaar besloot president De Gaulle een einde te maken aan de steeds groter wordende belastingvlucht en dreigde hij de dwergstaat met het opnieuw instellen van grenscontroles.
Dit gevecht tussen David en Goliath werd gewonnen door Goliath. Fransen betalen sinds 1963 de Franse inkomstenbelasting, ook als zij woonachtig zijn in Monaco. Dat de rest van de EU er niet in is geslaagd dezelfde concessie af te dwingen van de dwergstaat, is vooral het bewijs van een totaal gebrek aan inzet.
Maar het probleem is groter dan Monaco. Inmiddels hebben vijftien EU-landen een speciaal gunstig belastingregime voor buitenlanders, dat aantal groeit snel. Internet, goedkope vluchten en de uitbreiding van de Schengenzone maken het tegenwoordig een stuk eenvoudiger om te emigreren dan in de jaren twintig of zestig van de vorige eeuw. De verliezers van deze race naar de bodem zijn de achterblijvers die meer belasting moeten betalen of genoegen moeten nemen met minder publieke voorzieningen.
Nederland liep hierin helaas voorop. Al sinds eind jaren veertig probeert Nederland buitenlanders aan te trekken met belastingkortingen zoals de 30-procentsregeling. Onder deze regeling is 30 procent van het arbeidsinkomen (vanaf 2024 tot de balkenendenorm) en honderd procent van het buitenlandse inkomen uit vermogen vrijgesteld van belastingen.
De Tweede Kamer nam begin dit jaar een motie aan om dit soort regelingen te heroverwegen, maar daar is vooralsnog geen nieuw beleid over aangekondigd. Net als Monaco ondermijnt Nederland door dit soort regelingen dus nog altijd de belastingheffing van andere landen. Terwijl er voor bedrijven nu wordt gewerkt aan een wereldwijde minimumbelasting, is daarvan voor zeer vermogenden nog geen sprake.
Nederland kan zich daarvoor op internationaal vlak inzetten, maar hoeft niet te wachten en kan zelf actie ondernemen: belast emigranten nog een aantal jaar, bijvoorbeeld met 5 of 10 procent, volgens de Nederlandse inkomstenbelasting. De schenk- en erfbelasting kent al een zogeheten ‘tienjarenregeling’, waardoor Nederlandse emigranten tot tien jaar na emigratie nog volledig volgens de Nederlandse erf- en schenkbelasting worden belast. Een soortgelijke regeling kan ook voor de inkomstenbelasting worden ingevoerd. Dubbele belasting kan worden voorkomen door de aanslag te verminderen met in het buitenland betaalde belasting.
Wie naar Monaco verhuist vanwege de rust (Max Verstappen), de bergen (wielrenner Wout Poels) of de sportieve gemeenschap (F1-coureur Nyck de Vries) kan dat blijven doen, maar hoeft daarbovenop niet ook fiscaal te worden beloond.
Wilt u reageren? Stuur dan een opiniebijdrage (max 700 woorden) naar opinie@volkskrant.nl of een brief (maximaal 200 woorden) naar brieven@volkskrant.nl
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden