De Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd heeft de tuchtzaak aangespannen, wegens twee euthanasiezaken bij psychiatrisch patiënten. De psychiater kreeg eerder in beide zaken van de regionale toetsingscommissie te horen dat ze niet voldaan had aan de criteria voor euthanasie. De inspectie verwijt de psychiater dat zij ‘onvoldoende behoedzaam’ en ‘in strijd met de professionele normen’ zou hebben gehandeld.
Dinsdag moest de psychiater zich verantwoorden tegenover het tuchtcollege in Amsterdam. De arts is een van de meest ervaren psychiaters van het Expertisecentrum Euthanasie (EE) - voorheen: de Levenseindekliniek - op het gebied van euthanasie bij patiënten die psychisch lijden. Ze zat onder meer in de commissie die in 2018 de richtlijnen voor euthanasie opstelde voor de Nederlandse Vereniging voor Psychiatrie.
De inspectie begon haar verhaal door te zeggen ervan overtuigd te zijn dat ze ‘steeds de belangen van de patiënt voorop heeft willen stellen’. Niettemin verwijt de inspectie de EE-psychiater dat ze in één euthanasiezaak de second opinion van een collega-psychiater, die de patiënt niet geheel wilsbekwaam vond, terzijde schoof en vervolgens geen extra expertise inriep.
Volgens de richtlijnen moet bij euthanasie op basis van psychisch lijden extra voorzichtigheid worden betracht. In de andere euthanasiezaak won de psychiater van EE zelfs helemaal geen second opinion in. In beide euthanasietrajecten stelde de inspectie dat de psychiater onvoldoende beargumenteerde waarom ze tot haar keuzes was gekomen.
Een van de zaken draaide om een patiënt die een misdrijf pleegde en na zijn detentie gedwongen werd opgenomen, depressief werd en in een psychotische toestand belandde. Al tien jaar lang kon hij nergens anders meer aan denken dan aan het misdrijf, had hij aanhoudende paranoïde wanen en paniekaanvallen. De man geloofde niet in zijn diagnose en gaf zichzelf de schuld van alles wat er was gebeurd.
De psychiater sprak de man zes keer uitgebreid in drie jaar. ‘Het waren intensieve gesprekken’, vertelde ze tijdens de zitting. Telkens uitte hij consequent de wens om te sterven. Om in aanmerking te komen voor euthanasie werkte hij mee aan vele behandelingen, waaronder elektroshocks. Ondanks zijn wanen zei de psychiater van het EE ‘geen moment’ te hebben getwijfeld aan de wilsbekwaamheid van de patiënt ten aanzien van zijn euthanasieverzoek.
Tijdens de zitting verweet de inspectie haar echter dat ze te veel naar ‘wilsbekwaamheid toe had geredeneerd’ en te weinig tegenspraak voor zichzelf had georganiseerd, terwijl dit in euthanasiezaken van groot belang is: ‘ook - en misschien juist - als een arts overtuigd is en niet twijfelt over de eigen beoordeling’. De arts, die in haar lange carrière twee keer eerder te horen kreeg dat ze niet aan de eisen van de euthanasiewet had voldaan, zou in alle zaken telkens hetzelfde gedrag hebben vertoond en ‘onvoldoende lering’ uit zaken hebben getrokken, aldus de inspectie.
Tijdens de zitting gaf de psychiater toe dat ze in de tweede zaak te kort door de bocht was gegaan door bij een patiënte met een ernstige dwangstoornis geen second opinion te vragen, maar zich te baseren op een intakeverslag. ‘Ik heb me te zeer laten leiden door het belang van de patiënt’, stelde ze. ‘Ze was aan huis gekluisterd en ik wilde haar een bezoek aan een nieuwe psychiater besparen.’ Ook gaf ze toe dat ze haar besluitvorming uitgebreider op papier had moeten zetten.
Toch zei ze zelf geen enkel moment het idee had gehad iets niet goed te hebben gedaan. ‘Ik heb geen problemen gehad met mijn eigen geweten’, zei ze. Ze zei dat ze met haar handelen het verschil wilde maken. ‘De nood is hoog’, zei ze. ‘Ik vind het belangrijk dat patiënten met een serieuze doodswens gehoord worden. Ik hecht er veel belang aan om dit gewetensvol te doen.’
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden