In de foyer van de nieuwe Eerste Kamer wachten twee medewerkers van de senaat de nieuwe leden dinsdag op. Het zijn er zoveel, dat besloten is de 39 nieuwkomers gezamenlijk wegwijs te maken op hun nieuwe werkplek.
Voor de BBB gaat het om een tijdelijke plek. De grote winnaar van de Eerste Kamerverkiezingen huist voorlopig in een van de commissiezalen achter de lift, totdat een geschikte fractiekamer is gevonden die groot genoeg is voor de zestienkoppige club.
Dinsdag verzilverde de partij van Caroline van der Plas de klinkende verkiezingsoverwinning met de officiële installatie van de zestien senatoren. Terwijl zij in de zaal zoeken naar hun vaste groene bankje voor de komende vier jaar, vormt zich een haag van fotografen met daarnaast een rij voor Ilona Lagas: collega-senatoren die de leider van de boerenpartij in de Eerste Kamer welkom heten.
‘De nieuwe onderkoning’, is de omschrijving die D66-senator Boris Dittrich geeft aan de populariteit van de fractievoorzitter op wie alle ogen op gericht zijn. Een enthousiaste vrouw, ziet Dittrich. ‘Zeker in het begin heeft iedereen zoiets: ik ga de wereld veranderen. Ik had dat zelf ook. Als je wat ouder wordt, dan realiseer je dat je wereld niet zo één, twee, drie kunt veranderen. Om het te proberen is al heel belangrijk.’
Zelf weet Lagas nog niet zo goed wat ze met al die aandacht aan moet. ‘We zijn met 75 leden en iedere zetel is evenveel waard. Dat dan alle ogen op Kwatta zijn gericht vind ik een beetje ongemakkelijk.’
Tegelijkertijd waardeert ze het warme welkom. De komende vier jaar is zij van plan zich te voegen in de klassieke rol die de senaat zichzelf heeft toegeëigend, het controleren van wetten. Zij deelt de kritiek dat de senaat de afgelopen jaren te veel Tweede Kamertje is gaan spelen, onder meer met talloze moties over actuele politieke kwesties. Toch zal de BBB zich in de Eerste Kamer ook van haar politieke kant laten zien.
Dat de senaat uiteindelijk een politiek huis is, wordt onderschreven door oudgedienden. ‘De Eerste Kamer ís politiek. De senaat is geen Raad van State’, aldus Eerste Kamervoorzitter Jan Anthonie Bruijn (VVD). De fractievoorzitter van de nieuwe gezamenlijk fractie van GroenLinks en PvdA, Paul Rosenmöller, deelt die opvatting. ‘In de kern zal de Eerste Kamer altijd haar werk doen: het toetsen van wetten op zowel een politiek oordeel, als op uitvoerbaarheid.’
Tegelijkertijd maakt de nieuwe samenstelling vanzelf een politieke factor van de senaat. ‘Meer dan tweederde van de Eerste Kamer is oppositie’, stelt Rosenmöller vast. ‘Het wordt nog een hele klus om hier een meerderheid te krijgen.’ Dat hoeft niet ten koste te gaan van het reflecterende werk van de senatoren. ‘Het verandert de verhoudingen in de Tweede Kamer wel.’
Wat dat betekent voor het kabinet is nog niet duidelijk. Vorige week sloegen de PvdA, GroenLinks en de BBB tijdens de behandeling van de voorjaarsnota in de Tweede Kamer de handen ineen. De partijen die samen in de Tweede Kamer achttien zetels tellen, zetten toen hun politiek kapitaal uit de Eerste Kamer, waar zij samen dertig senatoren leveren, voor het eerst in. Verrassenderwijs deden zij dat met een gezamenlijke oproep de armoede in het land aan te pakken. Daar mogen vermogenden en grote winstgevende bedrijven best wat meer aan bijdragen, is de opvatting van de BBB.
Het is een samenwerking die wat Rosenmöller betreft voor herhaling vatbaar is. ‘We staan er open voor. Het is een fractie met bestuurlijke en politiek bestuurlijke ervaring. Ik merk bij ons, maar ook bij de BBB, dat de wil om samen te werken groot is. Op sociaal terrein denk ik dat dat heel goed kan.’
Lagas beaamt dat en ziet de BBB de komende jaren vaker met de PvdA en GroenLinks samen optrekken en lijkt erop te hinten dat het kabinet zich niet rijk mag rekenen met een route over links via PvdA/GroenLinks of via rechts. ‘Dat gepuzzel over links of over rechts... Politiek gaat over mensen. De bevolking deel je toch ook niet op over links of over rechts? Nu doe ik het voor die groep, en nu voor die groep. Nee, we moeten zorgen voor een goed en veilig bestaan voor ieder mens.’
Verschillen zijn er natuurlijk. Over stikstof. Het fonds van 24 miljard euro om de boeren mee uit te kopen - daar is Rosenmöller in beginsel wel voor, maar niet zoals het kabinet dat nu voor ogen heeft. ‘Wij gaan geen fonds steunen wat een blanco cheque kan zijn.’
In de Tweede Kamer stemden de PvdA en GroenLinks tegen, net als de BBB. Al deed die partij dat omdat zij principieel tegen onteigeningen is. ‘We denken verschillend over de aanpak van stikstof’, zegt Lagas. ‘Maar we hebben een gezamenlijk doel: een gezond Nederland overdragen aan de volgende generatie. Als we goed naar elkaar luisteren, dan zouden we nog wel eens tot verrassende compromissen kunnen komen.’
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden