Giulia Tramontano (29) was zeven maanden zwanger toen haar partner Alessandro Impagnatiello (30) haar eind mei met 37 messteken vermoordde. Eerst probeerde hij haar lichaam te verbranden, later dumpte hij het in een afvalcontainer. Daarna verstuurde hij uit haar naam berichten vanaf haar telefoon, deed hij aangifte van vermissing en speelde hij dagenlang het bezorgde vriendje.
De Milanese moord schokte heel Italië, maar toch weet zelfs een onmiskenbare tragedie als deze de publieke opinie nog te verdelen. Femicide – vrouwenmoord – staat in macholand Italië hoger op de agenda dan in Nederland, al ligt het aantal moorden per hoofd van de bevolking er niet eens veel hoger.
Over de auteur
Rosa van Gool is correspondent voor de Volkskrant in Italië.
Regelmatig vinden er demonstraties plaats waarbij lege paren rode pumps de slachtoffers vertegenwoordigen, er zijn publiekscampagnes en gesprekken in talkshows. Toch stelden de reacties op de moord menig activist teleur. Zo kopte dagblad La Stampa ongelukkig: ‘We moeten meisjes leren zichzelf te redden.’ Alsof het de slachtoffers zijn die zich moeten aanpassen.
Onderzoeksrechter Angela Minerva deed er tijdens een persconferentie nog een schepje bovenop, wat betreft victimblaming. ‘Vrouwen, ga nooit naar een laatste afspraakje voor opheldering.’
Op zichzelf is het een goed idee om niet naar een afspraak met je moordenaar te gaan, maar een bruikbare les voor de toekomst is het niet bepaald. In dit geval was er niet eens sprake van een ‘laatste afspraakje voor opheldering’: Tramontano confronteerde de vader van haar ongeboren kind op de fatale dag weliswaar ermee dat hij er een dubbelleven op nahield, maar ze woonde ook nog altijd met hem samen.
Ook senaatsvoorzitter Ignazio La Russa deed een duit in het zakje, door te verklaren dat ouders hun zoon een klap moeten geven als ze zich niet respectvol gedragen tegenover een vrouw. Maar de discussie over wie er nu aan het werk moet – de Italiaanse mannen, vrouwen, ouders, leraren? – was niet de enige splijtzwam na de moord op Tramontano.
‘Dit is dubbele moord’, klonk het al snel van vele kanten. Naar Italiaans gebruik had de ongeboren baby al een naam, dus op de aanplakborden in Tramontano’s geboortedorp bij Napels verschenen rouwadvertenties voor Giulia en de kleine Thiago.
Daarop verhieven feministische activisten hun stem. Zij vrezen dat het spreken van dubbele moord een opstapje zou kunnen zijn naar het verder inperken van het recht op abortus, dat in Italië toch al niet overal even eenvoudig toegankelijk is. Ook dat is een nogal onnavolgbare conclusie om te trekken uit de gruwelijke moord, die niets met abortus te maken heeft. De zeven maanden oude baby zou immers overal ter wereld buiten abortuswetgeving vallen en had al buiten de baarmoeder kunnen overleven.
De opportunistische Italiaanse regering reageerde ondertussen op de mediazaak met een pakket aan maatregelen dat op zijn best goedbedoeld te noemen is. Of er ook daadwerkelijk iets van de plannen terecht gaat komen – enkelbanden, snellere rechtszaken, het makkelijker geven van gebiedsverboden – en of dat vervolgens de gewenste effecten teweeg gaat brengen, zijn heel andere vragen.
Vragen die ook journalisten zouden moeten stellen, maar voorlopig storten die zich vooral op de waterval aan gruwelijke details. Van de appjes tot de zoekopdrachten van de moordenaar, van zijn schoolcarrière tot het betraande interview met zijn moeder. Zo dreigt Tramontano’s dood te verworden tot de zoveelste ‘true crime’-clickbait, in plaats van het bittere vonkje om een revolutie te ontsteken die niet alleen in Italië hard nodig is.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden