Jan Slagter van Omroep Max wil Matthijs van Nieuwkerk weer op tv, ondanks het onderzoek naar grensoverschrijdend gedrag dat nog loopt. In een interview van RTL Boulevard van 2,5 minuten gebruikt hij alle tactieken die er zijn om grensoverschrijding weg te wuiven: claimen dat de de publieke opinie aan jouw kant is, twijfel zaaien, onschuld impliceren en wat bagatelliseren. We moeten ons wapenen tegen non-argumenten als we willen dat er een eerlijk proces is voor een (vermeende) dader en slachtoffer.
Over de auteur
Evita Lammers heeft een bureau voor inclusieve communicatie en is spreker over grensoverschrijdend gedrag.
Dit is een ingezonden bijdrage, die niet noodzakelijkerwijs het standpunt van de Volkskrant reflecteert. Lees hier meer over ons beleid aangaande opiniestukken.
Eerdere bijdragen in deze discussie vindt u onder aan dit artikel.
Eerst gebruikt Jan Slagter in het interview een generalisatie. Hij zegt dat ‘iedereen’ er nu wel klaar mee is en dat hij ‘op straat hoort’ dat Matthijs weer terug moet komen. Door de publieke opinie aan te halen, gebruikt Slagter een beïnvloedingstactiek. Mensen zijn kuddedieren en hechten veel waarde aan sociaal bewijs. Als de meeste mensen het vinden, zal het waar zijn. Het is hierbij niet duidelijk hoe Slagter aan deze informatie komt. Hoeveel mensen heeft hij op straat gesproken? Was dit onderzoek representatief voor alle Nederlanders? Of is het zijn eigen mening verstopt hij dat achter een vaag statement over ‘iedereen’?
Daarnaast noemt Slagter dat Van Nieuwkerk op dit moment niet op tv te zien is ‘een hele zware straf’. Feitelijk is op dit moment geen sprake van straf, want er is nog een onderzoek gaande. Van Nieuwkerk heeft zelf ontslag genomen. Dat het zwaar is voor de presentator om zo publiekelijk te worden beschuldigd en onderzocht, is zeker waar. Met iemand afspreken om deze persoon te steunen is aardig, maar is in dit geval ook in het belang van de omroepdirecteur die zo wellicht hoopt om een sterpresentator binnen te halen tijdens een moeilijke periode in diens carrière.
Daarna trekt Slagter allerlei beschuldigingen in twijfel. Wat is er nu eigenlijk aan de hand bij Marco Borsato? Loopt er een rechtszaak? Wat heeft hij nu eigenlijk gedaan? Door het te stellen als een vraag, kan Slagter doen alsof er niets aan de hand is zonder dat hij op zijn woorden kan worden gepakt. De aangifte tegen Borsato door een The Voice-deelnemer heeft niet geleid tot vervolging, maar er loopt nog wel een onderzoek uit 2021 over handtastelijkheden bij een minderjarige. We weten dus inderdaad niet ‘wat er nu eigenlijk gedaan is’, wel dat er een onderzoek loopt.
Een andere aloude truc die Slagter uit de doos tovert, is die van vergelijkingen maken. Hij haalt er een soortgelijke situatie bij en vergelijkt de uitkomst. ‘Minister Wiersma is ook regelmatig boos geweest, heeft zijn excuses aangeboden en die man mocht gewoon blijven.’ Dat dit voor Wiersma de laatste kans is die hij van de VVD krijgt, noemt Slagter niet.
Ook is de situatie wezenlijk anders. Wiersma wordt nog tijdens zijn contract aangesproken en krijgt de kans zijn gedrag te veranderen. Bij Van Nieuwkerk komen klachten van jarenlange overschrijding aan het licht, waarbij hij niet meer in dezelfde situatie werkzaam is. Een onderzoek is dan een logische volgende stap.
Natuurlijk klinkt ook het argument van ‘overgevoeligheid’. Slagter vindt dat mensen te snel worden gecanceld. Maar als we de cijfers induiken, blijkt het grootste gedeelte van de daders niet te worden vervolgd. Jaarlijks worden volgens Slachtofferhulp Nederland 100 duizend mensen verkracht. Daarnaast is volgens TNO 23 procent van de medewerkers slachtoffer van agressie op het werk, van die 200 duizend mensen zeer vaak. Toch werden in 2019 slechts 3.127 meldingen gedaan van psychosociale risico’s en 2.010 meldingen van zedendelicten. Bij deze laatste zijn slechts 129 daders veroordeeld.
Leidt een beschuldiging altijd tot een geruïneerde carrière van BN’ers? Niet per se. Het OM heeft de zaak waarin Johan Derksen lachend op tv toegaf een vrouw te hebben gepenetreerd met een kaars, geseponeerd. Tijdens het onderzoek bleek dat de feiten niet konden worden vastgelegd en de vrouw in kwestie werd niet gevonden. Derksen was al deze tijd gewoon op tv te zien. Ajax-directeur Overmars werd beschuldigd van het rondsturen van ongewenste seksuele berichten en gaf dit toe. Hij werkt nu als technisch directeur bij FC Antwerp en ging er met deze stap financieel zelfs op vooruit.
Het is belangrijk om alert te blijven op het verschil tussen feiten en meningen bij grensoverschrijdend gedrag. Iedereen verdient immers een eerlijk proces, zowel vermeende daders als slachtoffers.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden