N.B. Het kan zijn dat elementen ontbreken aan deze printversie.
Reacties boeren Boeren roepen elkaar in appgroepen op de RIVM-site voor piekbelasters te boycotten. Het vertrouwen in ‘Den Haag’ is laag.
De agrarische sector stond maandag niet te dringen om in te loggen op een door het RIVM ontwikkelde site, waarop boeren kunnen checken of ze qua stikstof tot de zogeheten ‘piekbelasters’ horen. In appgroepen riepen boeren elkaar zelfs op de site te boycotten, al was het maar omdat ze wantrouwen wat ‘Den Haag’ vervolgens met hun gegevens doet.
Op die site kunnen boeren sinds maandag niet alleen nagaan of ze tot die piekbelasters in de buurt van een natuurgebied horen, maar ook wat de uitkoopmogelijkheden zijn. „Het is de vraag of dat massaal gebeurt”, is de eerste reactie van melkveehouder Alien van Zijtveld uit Overijssel, tevens secretaris van belangenorganisatie actiegroep Agractie. „Er is argwaan, vandaar ook die oproep in de groepsapp. Maar er is ook de vraag wat het allemaal uitmaakt. Je kunt nu wel checken of je voor uitkoop in aanmerking komt, maar voor wie dat niet wil, is dat zinloze kennis”, zegt Van Zijtveld.
Van Zijtveld heeft zelf ook niet ingelogd. Terwijl haar koeien op anderhalve kilometer van een Natura2000-gebied grazen. Of haar bedrijf tot die drieduizend piekbelasters hoort, weet ze dus niet.
En voorlopig wil ze het ook niet weten: „Vrijwilligheid zou voorop staan”, benadrukt ze. „Gedwongen sluiting zou de laatste optie zijn. Er zou eerst gekeken worden naar de mogelijkheden van omschalen, innoveren of verplaatsen. Maar daar wordt helemaal niet over gerept.”
Belangenorganisaties als LTO en Agractie reageerden maandag voorzichtig op de brief van Van der Wal. „Na jaren van stilstand op het stikstofdossier zet Van der Wal met deze brief nu een goede stap”, is de reactie van LTO. „Hoewel veel zaken nog onduidelijk zijn en nader uitgewerkt moeten worden, biedt de brief op hoofdlijnen de eerste duidelijkheid waar boeren al jaren op wachten.”
Agractie vindt vooral dat de vrijwilligheid gewaarborgd moet blijven en dat is nu niet het geval. „Boeren krijgen nu alleen de optie ‘stoppen’ voorgeschoteld. Boeren die door willen, krijgen geen keuze.”
Er is niet alleen onwil, er wordt ook geklaagd over de complexiteit en traagheid van de website. Melkveehouder Leendert van Staalduinen wil helemaal niet stoppen als boer, maar heeft het systeem wel even uitgeprobeerd. Tevergeefs: hij weet nog steeds niet of hij een piekbelaster is. „Er kwamen te veel termen in voor die ik niet ken. Ze hebben het over een depositievracht, wat moet ik me daarbij voorstellen? En vervolgens worden berekeningen gemaakt waarvan ik niet weet of die kloppen.” Van Staalduinen, melkveehouder op de Veluwe, moest tot zijn verbazing bovendien zelf cijfers over emissiebronnen en gebouwen invullen. „En je moet de dierenaantallen invullen. Maar welke? Wat vergund is of wat in de stal staat?”
Ook de Brabantse varkenshouder Mario Berkers, voorzitter van belangenorganisatie ZLTO De Peel, stond maandag niet te trappelen om in te loggen. „Ik heb nog niet gekeken, niet omdat ik bang ben om persoonsgegevens achter te laten, die zijn allemaal bekend, maar omdat ik vanochtend moest werken.” Of Berkers bedrijf piekbelaster is, weet hij niet. „We zitten hier wel op een kilometer afstand van De Peel. Maar als de wereld vergaat, maakt het ook niet uit als dat voor mij een dag later is.”
Berkers en Van Zijtveld hebben geen haast. „Het is nu precies een jaar geleden dat diezelfde minister met haar stikstofkaart kwam”, zegt Van Zijtveld. „Er was herstel van vertrouwen beloofd, maar het toegezegde perspectief is er nog steeds niet.”
Voor Berkers herstelt die brief ook niet de vertrouwensbreuk. „Want er is niets nieuws onder de zon. Ik ga de nu geboden opties afwegen.”
Al jaren stoot Nederland meer stikstof uit dan de natuur kan verdragen. In mei 2019 oordeelde de Raad van State dat het overheidsbeleid dat de stikstofuitstoot moest reduceren onvoldoende functioneerde. Nadat de hoogste bestuursrechter een streep door het stikstofbeleid had gezet, werd bouwen, wonen en ondernemen in Nederland een stuk moeilijker. De stikstofcrisis was geboren.
Om de uitstoot te reduceren en een begin te maken aan natuurherstel, richt het kabinet zich op zogenoemde ‘piekbelasters’, bedrijven die de natuur veel zwaarder belasten met stikstof dan andere bedrijven. Veel van deze bedrijven zijn veehouderijen. Die stoten relatief veel stikstofuitstoot uit en zitten vaak dicht bij natuurgebieden.
Wat is het perspectief voor de veehouder in Nederland? Hoe komen we uit deze stikstofcrisis? NRC legt uit hoe Nederland in deze crisis verzeild raakte op nrc.nl/stikstof
U kunt ons via dit formulier informeren over taalfouten of feitelijke onjuistheden, dat stellen wij zeer op prijs. Berichten over andere zaken worden niet gelezen.
Source: NRC