Ruud Gullit was er snel bij toen bekend werd dat zijn oude baas Silvio Berlusconi was overleden. ‘Rust zacht, Mr. Berlusconi’, liet de oud-voetballer via Instagram weten. ‘Ik ben voor altijd dankbaar dat u mij de kans gaf om te spelen voor uw iconische club.’
De zalvende woorden van de voormalige vedette van Berlusconi’s AC Milan komen niet als een verrassing. Sinds de zakenman Gullit in maart 1987 kocht voor 17 miljoen gulden - toen een record – is de liefde tussen de omstreden Italiaan en zijn Nederlandse sterren snel opgebloeid en ondanks alle schandalen nooit meer bekoeld. De Nederlanders kregen van Berlusconi niet alleen veel (en deels zwart) geld, maar vooral een omgeving die ze in staat stelde hun sport op de allerbeste manier te bedrijven.
Over de auteur
Dirk Jacob Nieuwboer is sportverslaggever voor de Volkskrant en schrijft over voetbal en handbal. Hij was eerder correspondent Turkije en politiek journalist.
Het heeft, zoals eigenlijk alles in zijn leven, met televisie te maken dat Berlusconi bij de Nederlanders uitkwam. Zonder zijn tv-imperium had hij nooit zoveel verdiend en was hij ook nooit zo ver gekomen in de politiek. Zonder televisie was AC Milan nooit de spectaculaire voetbalmachine geworden die eind jaren tachtig en begin jaren negentig het Europese voetbal domineerde.
Berlusconi kocht Milan in maart 1986 voor 25 miljard lire (14 miljoen euro) toen het Italiaanse voetbal nog terecht geassocieerd werd met oersaai catenaccio. Als eigenaar van een tv-imperium benaderde hij voetbal juist cruijffiaans, als een show waarmee publiek vermaakt moest worden. ‘Onze missie is winnen met spectaculair voetbal. Winnen, maar ook overtuigen. Resultaat zonder risico’s is niks voor ons.’
In Arrigo Sacchi, groot bewonderaar van het Nederlandse voetbal, vond hij een Italiaanse trainer om die revolutie vorm te geven. Op het veld kwam hij niet toevallig uit bij de jongere, Nederlandse erfgenamen van Johan Cruijff. Eerst haalde hij Gullit en Marco van Basten, een jaar later kwam ook Frank Rijkaard naar Milaan.
‘Het is allemaal topkwaliteit’, vertelt Marco van Basten in zijn biografie Basta! over wat de Nederlanders in Italië aantroffen. ‘En dat dat wat mag kosten hoort bij zijn keuze om iets te willen bereiken. Daar houd ik wel van.’
Het is maar een van de liefdesverklaringen aan Berlusconi in het boek. ‘Ik vind het sowieso een goeie vent’, zegt Van Basten ook. ‘Hoe hij deze club runt is inspirerend, het is on-Nederlands. De grote baas is echt de baas, ik houd daar wel van.’
Als die grote baas met de helikopter naar trainingscomplex Milanello komt, is volgens Van Basten iedereen al dagen van tevoren zenuwachtig. ‘Als hij binnenkomt gaat iedereen staan en wordt er geapplaudisseerd. Ruud vindt het helemaal niks. Die houdt daar niet van, maar ik vind het mooi.’
Berlusconi is in die beginjaren nog niet zo omstreden, hij stapt pas in 1993 in de politiek, maar Van Basten publiceert zijn biografie in 2019. Alle corruptieaffaires, alle pikante uitspraken, alle verhalen over bungabungafeesten zijn dan al wel bekend, maar naar een kritische noot daarover is het vergeefs zoeken.
‘Ik heb altijd een goede relatie met Berlusconi gehad’, zegt ook Gullit nog in 2017. ‘Ik ben erg trots om een president als hij te hebben gehad, omdat hij het team een houding heeft gegeven, een winnaarsmentaliteit.’
Berlusconi begreep dat voetbalsucces op hem afstraalde, het hielp hem in zaken, hij refereerde openlijk aan de overwinningen toen hij de politiek stapte. En hij wist dat topsporters vooral dankbaar zijn als ze in staat worden gesteld uit te blinken. Zoals Clarence Seedorf, die van 2002 tot 2012 bij Milan voetbalde, er twee keer de Champions League won, en er nog even trainer was. ‘Ik snap dat mensen willen weten wat ik van zijn politieke standpunten vind’, sprak de voormalige middenvelder eens, ‘maar daar gaat het mij niet om.’
Toen hij in 2011 een koninklijke onderscheiding kreeg was Berlusconi, net aangeklaagd voor aanzetten tot prostitutie van minderjarigen, erbij. Seedorf verzekerde dat hij zijn baas echt had leren kennen en wist: ‘De kritiek die vaak op Berlusconi wordt geleverd komt van buitenaf en is vaak onterecht'.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden