De afgelopen weken kwam een aantal populaire series tot een einde. En niet met een cliffhanger richting een volgend seizoen, maar voorgoed. The End. Het waren niet de minste. Barry (HBO Max), Succession (HBO Max), Ted Lasso (Apple TV Plus) en The Marvelous Mrs. Maisel (Prime Video) waren niet alleen heel populair, maar ook de dominante titels in het prijzenseizoen. Zonder die laatste seizoenen mee te rekenen haalden deze series samen al boven de tweehonderd Emmy-nominaties. Hoe verschillend ze ook waren, deze series stonden voor het beste dat de streamers te bieden hadden. Eigentijds drama met de beste makers en acteurs, dat zich op planeet aarde afspeelde, zonder draken, tovenaars en wormgaten. De vraag is dan ook: hoe nu verder in streamingland?
Over de auteur
Mark Moorman schrijft voor de Volkskrant over series, fotografie en populaire cultuur.
Amerikaanse schrijversstaking of niet, voorlopig is de seriemarkt nog steeds oververhit, maar er lijken grote veranderingen op komst. En, spoiler, het is niet alleen maar goed nieuws. In vrij korte tijd is het accent bij de streamers verschoven van het binnenhalen van zoveel mogelijk abonnee’s (met behulp van eindeloze miljardenbudgetten voor films en series) naar een ander bedrijfsmodel, waarbij geld moet worden verdiend.
Dat geldt met name voor Netflix, HBO Max en Disney Plus, die veel strenger zijn geworden, en niet aarzelen films en series, clifhangers of niet, te schrappen. Streamer HBO Max, de betrouwbare leverancier van kwaliteitsdrama (drie titels in onze lijst met het beste van 2023 tot nu toe), heet in de VS inmiddels Max en is samengegaan met Discovery Plus. Eerder fuseerden moederbedrijven Warner Media en Discovery tot Warner Bros. Discovery. Op Max is Discovery vooral de leverancier van een eindeloze hoeveelheid realitycontent. Het schrappen van de naam HBO doet niet veel goeds vermoeden over de toekomst van kwaliteitsseries onder de nieuwe leiding. Afgelopen week werd al bekendgemaakt dat er geen derde seizoen van HBO-serie Perry Mason komt, een van de betere detectiveseries van het afgelopen jaar.
Streamers als Apple TV Plus en Prime Video houden zich weer aan andere regels. Prime Video (van Amazon) ziet er geen probleem in om naar verluidt tweehonderd miljoen dollar te besteden aan Citadel, een volstrekt generieke spionageserie, die aan de wieg van een heus Citadel-universum moet staan. En dan moet het tweede seizoen van The Rings of Power (waar Amazon al ongeveer een miljard in heeft gestoken) nog maar bewijzen dat kijkers zitten te wachten op een Lord of the Rings-prequel.
Maar goed, als de tweede helft van seriejaar 2023 net zo sterk blijkt als dit rijtje titels uit de eerste helft, dan is er nog niets verloren. En we zitten gelukkig midden in een renaissance van Nederlandse en Belgische series.
1985
NPO Plus
We kunnen de Belgische serie 1985 nu al een van de verrassingen van het jaar noemen. Een indringende reconstructie van een nationaal trauma, waarvan de wonden nog vers zijn, al was het maar omdat de schuldigen nooit veroordeeld zijn. In deze deels op feiten gebaseerde, deels fictieve reconstructie van de mysterieuze en dood en verderf zaaiende ‘Bende van Nijvel’ was het een sterke vondst om het perspectief bij drie jonge personages te plaatsen, gespeeld door de drie talenten Tijmen Govaerts, Aimé Claeys en Mona Mina Leon. Tegelijk vormen de jaren tachtig een volstrekt overtuigend decor waartegen deze ongelofelijke en beklemmende geschiedenis (‘een klassieke tragedie’ volgens deze krant) zich afspeelt.
Beef
Netflix
Een van de sterke punten van de ijzersterke en voortdurend verrassende serie Beef , comedy en drama tegelijk, is de manier waarop het zo ‘herkenbaar’ begint (met een gevalletje ‘bijna blikschade’) en dan de kijker met vaste hand richting het bijna surrealistische slot voert. Ali Wong en Steven Yeung spelen de rol van hun leven als twee mensen uit verschillende sociale klassen die zich in het moderne Los Angeles laten meeslepen door wat begint als road rage, maar al snel een staalkaart van eigentijdse problemen wordt. Met een Amerikaanse-Aziatische cast, een in Korea geboren scenarioschrijver (Lee Sung Jin) en deels een Japanse regisseur (Hikari) biedt Beef ook scherpe inzichten in het leven van de Aziatische gemeenschap aan de Amerikaanse Westkust.
Dag en nacht
NPO Plus
Televisierecensent Arno Haijtema benam het soms de adem, de manier waarop in de Nederlandse serie Dag en nacht het leven op de afdeling verloskunde van een groot ziekenhuis werd beschreven. Kim van Kooten (die ook Ella, het hoofd van de afdeling speelt) bewerkte een oorspronkelijk Deens script, zoals alleen zij dat kan, met personages die in bijna achteloos alledaagse dialogen toch heel overtuigend worden neergezet. ‘Vakkundig, met humor en diepgang heeft Van Kooten de kiemen gelegd voor talrijke psychologische en relationele ontwikkelingen’, aldus deze krant. Dag en nacht schetst overtuigend een wereld waarin de werkroutine van verplegend personeel en de monumentale gebeurtenis die een geboorte voor de ouders is naast elkaar bestaan.
Prime Video
Rol van het jaar wellicht, of eigenlijk twee rollen van het jaar in Dead Ringers. Rachel Weisz als de tweeling Beverly en Elliot Mantle, in deze inktzwarte remake van David Cronenbergs psychologische horrorklassieker uit 1988. Subliem geacteerde tweeling, zo verschillend en zo onlosmakelijk verbonden, door alle ethische en andere grenzen heen. De tweelingzussen, beide vrouwenarts, willen vrouwelijke gezondheidszorg en verloskunde radicaal (en we bedoelen RADICAAL) veranderen. Dit met behulp van het geld van een duistere, Sackler-achtige familie, die hun miljarden hebben verdiend door het land over de kling te jagen met hun pijnstillers. Onder de radar gebleven deze serie, wellicht ook omdat je vaak tussen je vingers door moet kijken.
Netflix
We vonden Keri Russell al geweldig na haar hoofdrol in The Americans, maar het lijkt alsof ze in The Diplomat pas echt haar beste vorm heeft gevonden. Dit was toch wel de meest onbedwingbare binge-serie van de eerste helft van het jaar. Met Russell als diplomaat die als de nieuwe Amerikaanse ambassadeur in Groot-Brittanië in het hart van een dubbele crisis belandt. Een internationale crisis met wereldomspannende gevolgen en een huwelijkscrisis daar dwars doorheen. Een soort Borgen meets The Crown, met de juiste dosis paranoiathriller erin, geholpen door een perfecte cast die precies weet waar hier de comedy te halen valt. Laat het volgende seizoen maar komen.
Disney Plus
Het komt niet altijd goed, de verfilming van een boek dat je bewondert. Maar Fleishman Is in Trouble, naar de gelijknamige roman van Taffy Brodesser-Akner, heeft helemaal de juiste toon te pakken. Misschien omdat die vlijmscherpe en virtuoze, uit het New Yorkse leven gegrepen dialogen ook in de serie door de auteur zelf werden geschreven. Voeg daaraan een topcast toe, met Jesse Eisenberg als de titelheld, die wordt verlaten door zijn vrouw (Claire Danes). Deze huwelijkscrisis wordt dan weer beschreven door Libby, het alter ego van schrijver Brodesser-Akner, gespeeld door Lizzy Caplan. Denk niet dat je hier in een soort update van When Harry Met Sally zit. Net als in het boek zit er in de serie een ijzersterke perspectiefwisseling die alles op zijn kop zet. Inclusief bij de kijker, die zijn eigen vastgeroeste aannamen voor de kiezen krijgt.
HBO Max
Een gameverfilming die zich in een dystopische wereld afspeelt, waar een groot deel van de mensheid geïnfecteerd is met een schimmel en als zombies de wereld onbewoonbaar heeft gemaakt. Er kan heel wat misgaan leert de ervaring met talloze matige voorgangers. En toch werd The Last of Us, met hoofdrollen voor Pedro Pascal en Bella Ramsey, een triomf, zowel in de game-gemeenschap als bij de reguliere kijker die niet al die scènes al op het netvlies had staan. Daarin was de meesterhand van Craig Mazin te herkennen, die Source: Volkskrant