Maandag overleed Silvio Berlusconi, charmezanger, projectontwikkelaar, mediatycoon, oplichter, fraudeur, oprichter van de politieke partij Forza Italia, bungabungaliefhebber, maffiavriendje, multimiljardair en minister-president – maar voorál voormalig eigenaar van AC Milan, de club van Van Basten, Rijkaard en Gullit, tijdens zijn bewind (van 1986 tot 2017) vijfvoudig winnaar van de Champions League.
Zo zie je maar weer: je kunt corrupt zijn en een vaste klant van de rechtbanken in je land, een frauderende geldwolf en een seksverslaafde ijdeltuit, je kunt dubieuze contacten met de misdaad onderhouden, fascisten aan het bewind helpen, een megalomane machtswellusteling zijn: de aandacht voor de successen van je voetbalclub dringen al die zaken naar de achtergrond en op je sterfdag zul je vooral daardoor herinnerd en bejubeld worden.
Over de auteur
Bert Wagendorp is voormalig sportverslaggever van de Volkskrant, oprichter van wielertijdschrift De Muur en auteur van wielerroman Ventoux. Hij schrijft wekelijks een sportcolumn voor de krant, die niet noodzakelijkerwijs de mening van de redactie reflecteert. Lees hier onze richtlijnen voor columns.
Wat uiteindelijk natuurlijk ook de bedoeling was: Berlusconi kende maar al te goed de toverkracht van het voetbal, zeker in Italië. Hij was een van de eersten die doorhad dat een prominente rol in de sport kon helpen bij het verwezenlijken van zakelijke en politieke ambities. Hij had talloze navolgers, bij ons bijvoorbeeld AZ-voorzitter Dirk Scheringa, die op zeker moment ook last kreeg van een goddelijk zelfbeeld en die Nederland er wel even bij wilde doen.
De persoonlijkheidscultus die Berlusconi rond zichzelf creëerde begon met zijn voorzitterschap van de Rossoneri, de club die hij in 1986 kocht en die hij met veel geld van een bijna failliete puinhoop ombouwde tot de succesvolste voetbalmachine van Europa.
De ster van Il Cavaliere steeg tot ongekende hoogten: wie een voetbalclub als een feniks uit zijn as kon laten herrijzen moest, vonden de Italianen, ook in staat worden geacht dat met een land te doen: een jaar na de oprichting van zijn partij Forza Italia, in 1993, werd hij zonder noemenswaardige ervaring premier van zijn land. Als minister-president kon hij zijn media-imperium bevoordelen en de zelfpromotie ongehinderd ter hand nemen. Nog voor iemand ooit van Trump had gehoord, had Berlusconi onbeschaamde leugenachtigheid al tot een politieke wapen gemaakt.
In Nederland maakten we kennis met Berlusconi dankzij Ruud Gullit, die in 1987 door Milan voor ongeveer 7,5 miljoen euro werd gekocht van PSV. Nu een fooi, toen een record. Vanuit Italië meldde Gullit de Hollandse kleikruipers dat hij diep onder de indruk was van de stijl van Il Presidente, die hem kennis liet maken met zijn kring van showbizz-adel en die maatpakken van Caraceni droeg. Even later kwam, gelokt door het geld en de ambities van Berlusconi, ook Marco van Basten naar Milaan, een jaar later gevolgd door Frank Rijkaard.
AC Milan werd Berlusconi’s communicatiemiddel, de club plaveide de weg naar zijn zakelijke en politieke doelen. De successen van AC Milan bliezen het zelfbeeld van de toch al niet zo bescheiden voorzitter op tot ongekende proporties. Het voetbal maakte hem tot wie hij was: een narcist die dacht dat hij alles kon maken – en die daarin meer dan eens werd bevestigd door de supporters van zijn club en de stemmers op zijn partij.
‘De man die een heel land naaide,’ schreef het keurige Britse tijdschrift The Economist bij zijn aftreden als premier in 2011.
Ruud Gullit nam gisteren in een tweet afscheid: ‘Rust zacht, meneer Berlusconi.’
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden