Niet veel kinderen zouden zo goed voorbereid zijn op de jungle als Lesly, Soleiny, Tien en Cristín; kinderen behorend tot het Witoto-volk dat leeft aan de Caquetá-rivier diep in het Amazonewoud in Colombia. Toch hadden de honderdvijftig militairen en circa tachtig vrijwilligers die een maand naar de kinderen zochten het woord ‘milagro’ (wonder) afgesproken als teken voor het moment waarop ze zouden worden gevonden.
De vier kinderen vertrokken vroeg in de ochtend van 1 mei samen met hun moeder Magdalena Mucutuy, een piloot en een lokale leider in een vliegtuigje, type Cessna 206, vanaf het junglevliegveld Araracuara. Het ‘vliegveld’ – één landingsbaan van 1.200 meter – is een overblijfsel van een strafkolonie die de Colombiaanse overheid in de jaren veertig liet bouwen in het oerwoud. Het gezin was onderweg naar de plaats San José del Guaviare om vanaf daar over land verder te reizen naar vader Manuel Ranoque, de biologische vader van de twee jongste kinderen, die een maand eerder was vertrokken naar hoofdstad Bogotá.
Boven het oerwoud meldde de piloot via de radio dat zijn motoren faalden. Waarschijnlijk probeerde hij te landen op de rivier, maar stortte uiteindelijk neer in de dichtbegroeide jungle. Pas zestien dagen later vonden Colombiaanse militairen het vliegtuigje diep in het oerwoud en troffen daarbij de lichamen aan van de drie volwassenen. De vier kinderen waren verdwenen.
Over de auteur
Joost de Vries is correspondent Latijns-Amerika voor de Volkskrant. Hij woont in Mexico-Stad. De Vries werkte eerder op de economische en politieke redactie.
De overheid tuigde een reddingsmissie op onder de noemer ‘Operatie Hoop’. Want reden tot hoop was er: de militairen vonden in de omgeving van het wrak sporen van de kinderen: voetafdrukken, fruit waar van gegeten was en een babyflesje.
Een dag na de vondst van het vliegtuigje berichtte de twittergrage president van Columbia Gustavo Petro dat de kinderen terecht waren. Die informatie bleek niet te kloppen, wat voor Petro alleen maar meer reden bleek om zijn commando’s aan te sporen te blijven zoeken, ook toen in de weken daarna de reddingsmissie van de voorpagina’s verdween.
Het leger en vrijwilligers kamden honderden vierkante kilometers rondom het wrak uit met hulp van speurhonden en geavanceerde apparatuur. Vanuit de lucht dropten militairen voedselpakketten in het oerwoud. Met luidsprekers verkondigden ze de boodschap van de oma van de kinderen, in hun eigen taal, om op één plek te blijven.
Deze vrijdag klonk alsnog het verlossende ‘Wonder!’ over de militaire radio. De publieke zender RTVC toonde beelden van de net aangetroffen kinderen, verzwakt maar in leven. Hemelsbreed bevonden ze zich op 5 kilometer van het verongelukte vliegtuig.
Een van de mannen die de kinderen vond, Nicolás Ordóñez, vertelde achteraf dat hij tegen hen had gezegd: ‘We zijn familie, we komen namens jullie vader, jullie oma, jullie tantes.’ Lesly van 13 had haar zus Soleiny (9) aan de hand en haar zusje Cristín (die 1 jaar werd in het oerwoud) op de arm. Ze had Ordóñez omhelsd. Broertje Tien (5) lag onder een plastic zeil dat de kinderen meedroegen, hij was bijna te zwak om te lopen. De kinderen werden per helikopter naar een militair hospitaal in de hoofdstad gevlogen.
Afgelopen weekeinde deelden enkele familieleden van de kinderen de eerste details van de barre veertig dagen in de jungle. Lesly, de oudste zus, had het viertal in leven weten te houden; aanvankelijk met fariña, proteïnerijk cassavemeel dat ze had meegenomen uit de bagage van haar verongelukte moeder. Volgens grootvader Fidencio Valencia aten de kinderen vervolgens zaden van vruchten die ze vonden in het woud. De 13-jarige Lesly wist welke vruchten eetbaar waren. De Colombiaanse autoriteiten stelden dat de kinderen mede overleefden dankzij de gedropte voedselpakketten.
Vader Manuel Ranoque, die dertig dagen meehielp met de zoektocht, vertelde aan lokale media dat volgens zijn kinderen hun moeder Magdalena na de crash nog vier dagen in leven was geweest. Voor haar dood had ze het viertal het woud in gestuurd. Colombiaanse media berichten dat de kinderen ook enkele dagen doorbrachten met reddingshond Wilson die hen op eigen houtje zou hebben gevonden, maar later spoorloos verdween. Naar de hond wordt nog steeds gezocht.
Meermaals zouden de militairen de kinderen genaderd zijn tot tientallen meters. Maar de zoektocht werd niet alleen bemoeilijkt doordat het viertal zich bewoog, ze zouden zich ook nog eens hebben verscholen uit angst voor de blaffende honden en schreeuwende militairen.
Vader Ranoque stelde dat hij in april de jungle ontvluchtte, omdat hij werd bedreigd door dissidenten van de voormalige guerrillabeweging Farc (die in 2016 de wapens inleverde). Zijn vrouw en kinderen zouden hem enkele weken later volgen. Het feit dat het gezin werd bedreigd door guerrillastrijders zou er mede aan hebben bijgedragen dat de kinderen huiverig waren voor de militairen die naar hen zochten.
Op zaterdag bezocht president Petro de kinderen in het ziekenhuis. Op Twitter plaatste hij een handvol foto’s waarop de gezichten van de kinderen net verdwenen achter een arm of twee elkaar schuddende handen. De goede afloop was het resultaat van een ontmoeting tussen militaire kunde en inheemse kennis, schreef hij. ‘Dit toont ons een andere weg voor Colombia: de ware weg richting vrede.’
Het Colombiaanse sprookje met happy end is een opsteker voor de linkse president die bij zijn aantreden in augustus vorig jaar zijn land ‘totale vrede’ beloofde na een halve eeuw van gewapend conflict. Maar zijn pogingen om te onderhandelen met criminele organisaties en de laatste Colombiaanse guerrillabewegingen hebben tot nog toe slechts tot deelsuccessen geleid en niet tot minder geweld.
Vader Ranoque was desondanks kritisch op de president die zo vurig naar zijn kinderen had gezocht. Petro had opnieuw voor zijn beurt getwitterd, vond hij: de president had het recht niet om zijn kinderen in beeld te brengen.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden