N.B. Het kan zijn dat elementen ontbreken aan deze printversie.
Sommige vrienden komen en gaan, anderen zijn voor het leven. Vaststaat dat vriendschappen veel toevoegen. Hoe creëer je een fijne groep vrienden? In deze gids bespreekt NRC hoe om te gaan met vriendschappen.
Ga naar een onderdeel naar keuze:
Leuke dingen doen met vrienden is fijn, maar vriendschappen dragen ook bij aan een goede gezondheid. Hoeveel sociale contacten heb je nodig voor een gezond en gelukkig leven? En waaraan moet een goede vriendschap voldoen? Drie vragen over vriendschap.
Elk onderzoek dat sinds de jaren zeventig naar vriendschappen is gedaan, wijst erop dat mensen met een divers vriendennetwerk langer en gezonder leven, stelde hoogleraar sociologie Beate Volker in dit artikel. Vriendschap vormt een buffer tegen stress: bij tegenslag kun je je verhaal bij iemand kwijt, bij ziekte heb je iemand die kan bijspringen. Mensen met goede en hechte vrienden hebben bovendien vaak een gezondere bloeddruk.
Ook Aristoteles benadrukt het belang van vriendschappen in zijn denken over het goede leven. Een leven zonder vriendschappen kan volgens zijn filosofie in geen enkel geval een geslaagd leven zijn, schreef hoogleraar filosofie Kieran Setiya.
„De meeste mensen die gezond oud worden, hebben een paar goede vrienden om zich heen”, stelde socioloog Beate Volker eerder in deze krant. „Het netwerk hoeft niet zo groot te zijn; we zien meestal maar twee of drie vrienden in zo’n netwerk. Maar aan die personen kun je alles vertellen en je onderneemt veel dingen samen.”
Een schil daaromheen van minder hechte maar diverse vriendschappen is, als het over gezond ouder worden gaat, ook belangrijk, voegde Volker daaraan toe.
Aristoteles benadrukt niet alleen het belang van vriendschappen, hij onderscheidt ook vormen van vriendschap. In het boek Doodgewone vrienden haalt filosoof Paul van Tongeren deze vormen van vriendschappen aan.
Vriendschappen kunnen volgens de filosofie van Aristoteles bestaan op basis van nut (dit zijn ‘praktische’ vrienden), plezier (dit zijn vrienden met wie je leuke dingen doet) en morele kwaliteit (dit zijn vriendschappen met personen puur om wie ze zijn). Hoewel die laatste volgens Aristoteles de ultieme vorm van vriendschap is, stelde socioloog Beate Volker in NRC dat het hebben van diverse vriendschappen ook belangrijk is: je hoeft niet met iedere vriend goede gesprekken te kunnen voeren. Waar een goede vriendschap aan moet voldoen, hangt dus samen met de vorm van de vriendschap.
Hoe kan je actief op zoek gaan naar nieuwe, leuke contacten? En kunnen dat bijvoorbeeld ook collega’s zijn? We geven tips op basis van artikelen over vriendschap uit ons archief.
Ontmoetingsapps die mensen aan elkaar koppelen zonder de verwachting van een relatie of seks maakten de afgelopen jaren een opmars. Het begon jaren geleden met de apps Ohello en Hey!Vina, die zich specifiek richten op vrouwen die op zoek zijn naar nieuwe vriendinnen. Inmiddels zijn veelgedownloade apps om vrienden te maken: Amigos (die in coronatijd in trek was), Meetup en Yubo.
Een andere populaire app is Klup, die zich specifiek richt op actieve 50-plussers die op zoek zijn naar nieuwe vrienden en kennissen. Op de app kunnen gebruikers met elkaar in contact komen en activiteiten organiseren – denk aan borrels, boottochtjes en wandelingen. De in 2016 opgerichte app heeft inmiddels meer dan honderdduizend leden en is landelijk actief. Wekelijks organiseren gebruikers via de app tussen de vierhonderd en vijfhonderd nieuwe activiteiten waaraan je kunt deelnemen.
Hoe maak je nieuwe vrienden als je op je werk of in je directe omgeving niemand treft met dezelfde interesses? Dan kun je op zoek gaan naar plekken waar je die mensen wél tegenkomt. Zoals een festival, een soort tijdelijk dorp waar gelijkgestemden elkaar vinden. Zo beaamde ook Roadburn-festivalganger Andrew Lusby uit de Verenigde Staten in dit artikel uit 2022. „Ik leef voor muziek, maar toch kom ik hier vooral voor mijn vrienden die ik op eerdere edities heb ontmoet.”
Gelijkgestemden kun je niet alleen op festivals tegenkomen; ook bij een vereniging loop je mensen met dezelfde interesses tegen het lijf. Denk aan een sportvereniging, koor of boekenclub, zo luidde het advies van Beate Volker, hoogleraar sociologie, in dit artikel. „Vriendschappen hebben de meeste kans van slagen als je gedeelde interesses hebt. Als je het ergens over kan hebben.”
De Amerikaanse Shasta Nelson, een expert op het gebied van vriendschap tussen volwassenen en auteur van het boek The Business of Friendship (2020) over sociale relaties op de werkvloer, stelde in dit artikel uit 2021 een groot pleitbezorger te zijn van vriendschap op het werk. „Ik geloof dat als we ons meer verbonden voelen op de werkvloer, het ook veiliger voelt om moeilijke gesprekken aan te gaan binnen de organisatie.”
Zowel privé als zakelijk kan je er dus baat bij hebben om een keer koffie te gaan drinken met een collega. Maar, let op: de meningen daarover zijn verdeeld. Zo betoogde socioloog Beate Volker in hetzelfde artikel iets terughoudender te zijn over het aangaan van (hechte) vriendschappen op het werk. Volgens de hoogleraar is het belangrijk om vriendschappelijk met je collega’s om te gaan, maar daarnaast wenselijk om afstand te bewaren. „Vergelijk het met de relatie die je met de buren hebt.”
Sociale contacten zijn belangrijk – ook voor je gezondheid – maar wie een drukke baan, kinderen en hobby’s heeft, zal actief en bewust energie in vriendschappen moeten steken om ze te onderhouden. Hoe pak je dat aan?
Vriendschappen onderhouden betekent aandacht besteden aan de mensen met wie je tijd doorbrengt. Als jij je vrienden ziet, zie je ze dan écht? En ligt jouw focus dan genoeg op wat je in diegene waardeert? Om jouw vrienden positieve aandacht te kunnen geven, deelde Ykje Vriesinga in de zomer van 2021 in de rubriek Ykje helpt een oefening.
Samengevat komt die hier op neer: „Stop tien minuten voordat u mensen ziet, uw telefoon in uw zak of tas (en laat hem daar, als het even kan!). Pak nu pen en papier en schrijf drie dingen op die u in diegene(n) waardeert. Groot, klein, recent, lang geleden, mag allemaal. Het enige wat telt, is dat u denkt aan waar u dankbaar voor bent in deze persoon of personen.” Doe het één keer per dag, voorafgaand aan een ontmoeting, en de relaties zullen profiteren van de positieve aandacht.
Je vrienden zien is onderdeel van vriendschappen onderhouden. De theorie van de Britse evolutionair psycholoog Robin Dunbar, die gedragsonderzoeker en columnist Ben Tiggelaar in deze column aanhaalde en uitlegde, kan nuttig zijn als je je afvraagt hoe vaak je je vrienden gemiddeld wil zien.
Volgens Dunbar kun je met 150 mensen een sociale relatie onderhouden. Het aantal échte vrienden dat je kan hebben beperkt zich volgens de psycholoog echter tot 5. Met deze groep hebben we minimaal wekelijks contact. Daarnaast hebben we nog een groep van circa 10 personen met wie we volgens Dunbar minimaal maandelijks contact hebben. En een kring van 30 mensen en een ploeg van 100 mensen met wie we respectievelijk iets warmere en iets koelere relaties hebben. Deze mensen zien we minstens één keer per jaar. Je kan jezelf afvragen: welke vriend behoort tot welke groep?
Het mislopen van een relatie kun je zien als het doorknippen van een stalen band. Maar een vriendschap is niet van staal, maar van elastiek, stelde sociaal psycholoog Beatrijs Ritsema, de koningin van de eigentijdse etiquette die eerder dit jaar kwam te overlijden, in dit artikel. „Je hoeft elkaar niet zo vaak te zien, en kunt elkaar zelfs gewoon een tijd ontlopen.” Kortom, het onderhouden van een vriendschap impliceert tijd en aandacht besteden aan vrienden, maar dat hoeft dus niet altij Source: NRC