In 2014 beweerde toenmalig PVV-Kamerlid Joram van Klaveren dat de islam de inspiratiebron is voor Marokkaanse jongeren om buschauffeurs af te tuigen en meisjes lastig te vallen in het zwembad. De islam, zo meende Van Klaveren, is ‘de grootste ziekte die Nederland de afgelopen eeuw heeft gekend’.
Dit weekend opent diezelfde kale Van Klaveren (44) in Rotterdam trots de handgemaakte houten deuren van de Islam Experience, een educatiecentrum waar middels virtual reality het vredelievende verhaal van de islam wordt verteld.
Wie het even niet kan volgen, moet dit weten: Van Klaveren bekeerde zich in 2019 tot de islam. Dat was ironisch genoeg een gevolg van al het onderzoek dat hij deed voor een gepland anti-islamboek. ‘Ik heb toen een aantal geleerden geraadpleegd over alle vragen die ik had’, vertelt hij in de eerste kamer van de Islam Experience, waar fluorescerende vloertegels de donkere ruimte oplichten. ‘En ik kwam tot de ontdekking dat veel aannamen die ik had, helemaal niet bleken te kloppen.’
Zijn boekenkast puilde in die tijd uit met studiemateriaal over de islam. Op een zeker moment donderde er een stapel boeken van de overvolle bovenste plank. Zo ook een exemplaar van de koran. Van Klaveren raapte het heilige boek van de grond, en zag dat het was opengevallen bij soera 22:46: ‘Het zijn niet de ogen die blind zijn, het zijn de harten.’ Die dag begon het hem te dagen, vertelt hij: ‘Volgens mij ben ik moslim.’
Het klinkt als een religieuze openbaring. Van Klaveren, droog: ‘Nou ja, het kan ook gewoon toeval zijn geweest hè, dat het net die pagina was.’
De bekendmaking van zijn bekering leverde hem een stuk of tweeduizend doodsbedreigingen op. ‘Voor PVV’ers ben ik een afvallige, een verrader.’ Sommigen in zijn naaste omgeving hadden het er volgens Van Klaveren moeilijk mee. ‘Maar mijn vrouw zei: zolang je lief blijft voor mij en de kindjes, is het voor mij goed. Zij had meer moeite met mij in de tijd dat ik in de politiek zat en altijd boos was.’
Want dat hij in het verleden nogal wat haat heeft gezaaid, daar kan de oud-PVV’er niet omheen. ‘Ik word triest als ik eraan denk. Maar je kunt de tijd niet terugdraaien.’ Het gaat misschien te ver om te stellen dat hij de Islam Experience heeft opgericht uit schuldgevoel, maar ‘ik voel wel een morele plicht’.
Het idee van de Islam Experience is dat de uitgangspunten van de religie helder worden uitgelegd en dat de moslimgemeenschap ‘een positieve identiteitsboost’ krijgt. Vooroordelen en moslimhaat worden hier van tegengas voorzien. Tegelijkertijd moet het ‘een leuke beleving’ zijn, een gezellig uitje.
De stichting achter Islam Experience koos Rotterdam als uitvalsbasis, volgens Van Klaveren ‘toch een beetje de islamitische hoofdstad van Nederland’. Aan de buitenkant van het kleurloze bedrijfsverzamelgebouw Zuid wijst niets op de aanwezigheid van een islamitisch museum – het pand is zaterdag zelfs niet te betreden zonder dat iemand van de vierde etage afdaalt om de deur te openen.
Eenmaal binnen stap je in een andere wereld. Via een virtualrealitybril bezoek je bijvoorbeeld het sprookjesachtige Huis van de Wijsheid in Bagdad, om een minuut later langs de Kaaba in Mekka te wandelen. ‘Dit is wel de manier om kinderen mee te krijgen in het verhaal’, zegt Fatma Bouchataoui (57) enthousiast. Ze wandelt met haar dochter en drie kleindochters door de ruimte. ‘Het is nogal een uitdaging tegenwoordig om kinderen te interesseren voor de islam’, zegt Bouchataoui, ‘dus je moet het vertellen op een manier die bij deze tijd past.’
Haar oudste kleindochters gaan naar een weekendschool, maar volgens Bouchataoui was het nog een hele speurtocht naar modern koranonderwijs. ‘Je hoort van veel ouders dat ze hun kinderen bijna niet meer naar de koranschool krijgen. Ze vinden het gewoon niet leuk, en dat is begrijpelijk, want het gaat er vaak heel ouderwets aan toe.’
Dan is dit museum volgens de Rotterdamse een verademing. Ze wijst naar haar kleindochter, die inmiddels met een koptelefoon op naar een verlicht hologram kijkt. ‘Kijk, zo pikt ze toch mooi de zegel van de profeet even mee.’
De Islam Experience is volledig gefinancierd uit particuliere donaties. Volgens de woordvoerster zijn er bewust geen grote giften aangenomen uit Saoedi-Arabië of de Golfstaten, zoals soms bij moskeeën wel gebeurt. ‘We wilden dat het echt een initiatief van Nederlandse moslims zou zijn.’
De kaartverkoop begon afgelopen donderdag en anderhalve dag later waren er al 1.200 tickets geboekt, zegt Van Klaveren. ‘Wij waren zelf ook verrast door die grote belangstelling.’
Niet-moslims lijken zaterdagmiddag nauwelijks aanwezig. Pakweg 20 procent van de kaartjes is tot nog toe geboekt met een Nederlands klinkende achternaam, zegt Van Klaveren. ‘Dat geeft een indruk.’ Het is de bedoeling dat juist ook bezoekers zonder islamitische achtergrond de weg naar het museum vinden. ‘Ons doel is om de onderlinge empathie tussen groepen te bevorderen. Dat hoeft niet alleen richting moslims te zijn, maar in bredere zin in de samenleving.’
Virtual reality kan daarin volgens Van Klaveren het verschil maken. Zo is er in het museum een plek waar je je via een VR-bril kunt verplaatsen in een meisje dat door een groep jongens op straat wordt getreiterd, of in een jongen in een rolstoel waar niemand in de klas naast wil zitten. De gevoelens die de visualisaties oproepen zijn bijna alsof je dit zelf ter plekke meemaakt.
Asma (11) uit Dordrecht slikt haar tranen weg, als ze vertelt wat ze net heeft gezien. ‘Sorry, maar dit is voor mij heel herkenbaar. Met een hoofddoek en een donkere huidskleur maak ik dit soort dingen best vaak mee.’
Van Klaveren nodigt zijn oud-partijgenoten van harte uit om dit ook eens te komen beleven. Hij heeft al wat berichtjes geschreven naar enkele lokale PVV’ers, maar nog geen reactie gekregen. ‘Met Geert Wilders zelf heb ik eigenlijk geen contact meer, maar op zijn verjaardag stuur ik hem wel altijd een berichtje. Dit jaar stuur ik hem dan ook een gratis toegangskaartje mee.’
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden