Alsof ze ‘twee speurhonden’ zijn, lopen handhavers Conner (24) en Joost (28) over de Amsterdamse Wallen. ‘Want zo voel ik me een beetje’, zegt Joost lachend. Al negen jaar werkt hij als boa. Meestal gebruikt hij vooral zijn ogen en oren om te controleren of mensen zich aan de regels houden, maar sinds kort gebruikt hij ook zijn neus. Zodra hij en Conner een wietwalm ruiken, zijn ze op hun qui-vive.
Op een hoekje op de Oudezijds Achterburgwal kijken ze om zich heen. ‘Waar komt die geur vandaan?’
Verderop staat een toekomstige bruidegom in een witte tutu, een ander draagt een roze flamingo-muts. Her en der klinkt het gebral van een dronken Engelsman. En aan het einde van de gracht staan twee vrouwen van middelbare leeftijd. Ze bewonderen lachend elkaars dijbeen, waarop hun nieuwste tatoeage prijkt: een fiets.
Maar de bron van deze weeïge, zoete geur, oftewel het aangestoken jointje? Dat is nergens te vinden. En dus lopen de twee handhavers verder.
Het is vrijdagavond, en de oude binnenstad is − zoals gebruikelijk − overspoeld door toeristen. Maar er is een verschil: waar je vroeger als voorbijganger de ene na de andere wietwolk passeerde, is die geur nu slechts een enkele keer te ruiken.
Sinds twee weken is het verboden om in dit deel van de stad op straat te blowen. Doe je het toch, dan krijg je een waarschuwing. Luister je niet, dan volgt een boete van 100 euro.
Aanvankelijk waren de reacties op het blowverbod sceptisch. Sommigen beschouwen het als het ultieme bewijs dat de stad ‘vertrut’. Anderen wijzen erop dat de overlast vooral wordt veroorzaakt door beschonken toeristen en vragen zich af: hoe handhaaf je dit zonder extra boa’s en agenten in te zetten?
Wat Conner betreft is het nog te vroeg om conclusies te trekken. ‘Maar tot nu toe gaat het prima.’ Boetes zijn er nog niet uitgedeeld. ‘Als je mensen aanspreekt, doen ze niet moeilijk. We vragen ze hun joint uit te maken en op te bergen. Vaak zijn het toeristen die nog niet op de hoogte zijn.’
Even daarvoor is hij een steegje in geschoten, waar een groepje Duitse vijftigers stond. Een van hen had een, nog niet aangestoken, joint in zijn hand. ‘We will take this to our hotel’, beloofden ze Conner.
Het nieuwe blowverbod is onderdeel van een reeks maatregelen om overtoerisme tegen te gaan. Sinds april moeten cafés en sekswerkers hun deuren ’s nachts eerder sluiten en al eerder werd de verkoop van alcohol aan banden gelegd. Dit voorjaar lanceerde de gemeente bovendien de Stay Away-campagne, om toeristen die ‘hier los willen gaan’ te ontmoedigen.
‘Gaat ze het redden?’, vraagt Joost zich af. De twee boa’s staan inmiddels op de Oudezijds Voorburgwal. Er ligt een Britse toerist in haar ondergoed in de gracht. Haar telefoon is in het donkere water verdwenen. Ze is erachteraan gesprongen. Zonder succes.
Nu houdt ze zich vast aan een boot, en probeert ze zichzelf omhoog te hijsen. Het lukt niet. ‘Toch maar even checken’, zegt Conner. Voordat ze arriveren, klinkt er gejuich: de vrouw is uit het water getrokken door vriendinnen. Druipnat maakt ze zich uit de voeten. Al heeft één vriendin wel een vraag. ‘Is het mogelijk om de telefoon uit het water te halen?’, wil ze van de boa’s weten. ‘Nee, dat is onmogelijk.’
Niet veel verderop tikt Conner Joost aan. Een groepje Britse mannen loopt midden op straat. Eén is overduidelijk dronken en houdt een auto tegen. ‘Meneer, voor uw eigen veiligheid is het beter als u auto’s door laat rijden’, leggen ze uit. De Brit schudt de boa’s hartelijk de hand om, net als zijn vrienden, weer snel te worden afgeleid. Er vaart een boot langs met op het achterdek twee vrouwen in kleine bikini’s: ‘Oh, look at that!’
Het weren van de overlastgevende feesttoerist is al jaren een Amsterdams thema. Dit jaar overnachten er naar verwachting 20- tot 23 miljoen toeristen in de stad, daarnaast komen er 23- tot 26 miljoen dagjesmensen. Het record uit 2019 wordt waarschijnlijk verbroken. Gebeurt er niks? Dan zet deze trend door, aldus recent onderzoek van het Amsterdamse onderzoeksbureau O&S. Om die reden onderzoekt het stadsbestuur nog meer maatregelen: zo wordt er gekeken naar het terugdringen van het aantal bed and breakfasts en het verhogen van de toeristenbelasting.
‘We zijn er nog niet’, zegt ook Olav Ulrich, voorzitter van bewonersvereniging Stop de gekte. Al veertig jaar woont hij op de Wallen, en voor het eerst in jaren is hij hoopvol. Op straat ziet hij steeds minder blowende groepjes. En, zegt hij, ‘de overlast neemt af. Voorheen hoorde je de hele nacht dat idiote gegil en geblèr, nu is het eerder rustig.’ Dat is niet alleen aan het blowverbod te danken, aldus Ulrich, ‘maar door de opeenstapeling van verschillende, concrete maatregelen’.
Het is relatief rustig, concluderen ook Joost en Conner deze avond. Ze hebben een stuk of zes mensen met een jointje aangesproken. ‘Normaal staat mijn portofoon roodgloeiend, met meldingen over parkeeroverlast, dronken toeristen en vechtpartijen’, zegt Joost. ‘We hebben zelfs een keer een ladderzatte toekomstige bruidegom gehad die op een kameel naar de Wallen kwam.’
De twee boa’s staan inmiddels op het Zuiderkerkhof, een klein, rustig pleintje vlak achter het Wallengebied. Alleen het geluid van kabbelend water uit de fontein is er te horen. Op een afgelegen bankje zitten twee blowende tieners. Schichtig kijken ze op als ze Joost en Conner zien. Maar de boa’s? Die lopen door. ‘Dit is het grensgebied, hier mag je weer blowen’, zegt Joost. ‘Al vraag ik me wel af: hoe lang zal het duren voordat de rest dit ook ontdekt?’
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden