Boosheid en schaamte. Dat voel ik. Tuurlijk zijn er fouten gemaakt. Tuurlijk. Daar heb ik ook mijn excuses voor aangeboden. Ik heb de zwaarte van de kwestie onderschat. Mijn interventies hebben niet altijd tot het gewenste resultaat geleid, hoe graag ik dat ook anders had gezien. Maar de materie is complex. En de excuses komen uit onze tenen. Waar vertrouwen geschonden is, zal ik keihard werken om dat te herstellen. En ik heb daar ook radicale ideeën over. Ik doe dit werk met mijn hele lijf, 24 uur per dag, omdat ik het goede voor Nederland wil. Die notitie was overigens niet door mij opgesteld, maar door de ambtelijke staf. Ik was niet alleen verantwoordelijk. Ik heb niet meer scherp met wie ik het verder heb besproken. Daar heb ik geen actieve herinnering aan. Dat zou u aan Henk Kamp moeten vragen. Dat wil niet zeggen dat het niet gebeurd is, maar ik moet hier de waarheid spreken. Ik kan geen herinnering faken. Ik zou hier niet staan als ik niet overtuigd zou zijn van mijn visie op de gang van zaken. Het is een kwestie van vertrouwen. Het is de vraag of u mij gelooft. Zo niet, dan ga ik iets anders doen. Zo ja, dan blijf ik. Ik denk dat ik heb gehandeld conform de afspraken. Dat meen ik oprecht. Niemand heeft er iets aan als ik opstap. Twee miljoen mensen hebben op mij gestemd. Ik wil onderdeel zijn van de oplossing. Ik wil onderdeel zijn van de weg voorwaarts. Dit is een kras, maar dat hoort erbij. De problemen in het land zijn te groot om het kabinet nu te laten vallen. Ik wil door en met andere partijen een coalitie vormen om dit land te besturen. En ik hoop dat ik daar genoeg vertrouwen voor krijg. De vraag is natuurlijk wel in welke rol ik optrad. Als VVD-leider of minister-president? Maar natuurlijk had ik eerder in kunnen grijpen en meer moeten doen om opvolging te geven aan gewekte verwachtingen. Dit is een brevet van onvermogen voor ons als politiek. Het is een belangrijk politiek signaal dat ik zeer serieus neem. Ik heb de boodschap gehoord en neem hem zeer ter harte. Ik vervul het premierschap met de grootst mogelijke deemoedigheid en bescheidenheid. Soms is het leven ingewikkeld. Ik denk dat er ook vaak dingen goed gaan, maar er gaan ook dingen fout. Soms waren sms’jes te lang om door te sturen en dan las ik ze voor aan een medewerker. Dat hoort bij besturen, verantwoordelijkheid nemen. Is dit een kras? Dit is een kras. Maar ik heb ook gezegd: dat is mijn baan. Als mijn baan zou zijn het voorkomen van krassen, doe ik mijn werk niet. Mijn baan is zoveel mogelijk krassen verzamelen en hopelijk gaan er af en toe ook wat dingen goed. Vertrouwen is iets wat je iedere dag moet verdienen. Het is een werkwoord. Ik ga mijn stinkende best doen om het vertrouwen terug te winnen. Sorry. Dat zie ik echt anders. Ik ben niet iemand die iemand belazert. Het is een kwestie van vertrouwen. En alleen u kan dat geven. Ik zal mijn uiterste best doen, maar ik wil geen valse hoop bieden. Maar als je er nu tegenaan kijkt, kun je zeggen: we hadden meer kunnen doen. Dat had achteraf gezien anders gemoeten. De noodzakelijke paradigmaveranderingen gaan te traag en daar heb ik ook uitvoerig op gereflecteerd. Ik heb nooit bewust belangrijke zaken achtergehouden. Ik heb ook meerdere gesprekken gevoerd met de slachtoffers. Dat waren vreselijk emotionele gesprekken. Dit verschrikkelijke schandaal. Ik vind het prima dat de Kamer kritisch is. Maar het was geen actief besluit. Natuurlijk ben ik staatsrechtelijk eindverantwoordelijk. Sowieso voel ik me altijd mentaal eindverantwoordelijk. Maar ik kan niet in het hoofd van Henk Kamp kijken. En ik wil niet vooruitlopen op de gevolgen voor het kabinet. We gaan niet een kabinet laten vallen als we er nog uit kunnen komen. Dat. Doen. We. Niet. Nederland zit niet op weer nieuwe verkiezingen te wachten. Ik heb niet gelogen. Ik heb me het achteraf verkeerd herinnerd en dat betreur ik zeer. Ik baal er enorm van, en ik hoop dat iedereen zich wel herinnert dat ik altijd een betrouwbare gesprekspartner ben geweest. Ik heb gehandeld naar de wet en naar de geest van de wet. Ik acht mezelf nog steeds geloofwaardig, anders zou ik niet doorgaan. Het is een ereschuld. Ik wijs u er graag op dat de zwaardere motie van wantrouwen ook niet is aangenomen. Anders was ik meteen weg geweest. Ik heb toch geen motief om daarover te liegen? Het is niet aan de orde. Echt niet. Sorry, ik ga niet het hele debat overdoen. Het is ongelooflijk belangrijk dat we recht doen aan deze mensen. Boosheid en schaamte.
Source: Volkskrant