De ligging aan de groene rand van Assen, de vier slaapkamers, de tuin: alles wat Jan Keur (81) 25 jaar geleden aansprak toen hij deze eengezinswoning in de wijk Pittelo betrok, is hem tegen gaan staan. ‘Het wordt me gewoon te veel’, verzucht hij. ‘En nu gaat de buurvrouw met wie ik een goede band heb ook nog verhuizen. Ik voel me verloren.’
Over de auteur
Jurre van den Berg is regioverslaggever van de Volkskrant in het noorden van Nederland en verslaat ontwikkelingen in de provincies Groningen, Friesland en Drenthe
Buiten komt hij amper nog, zeker niet meer sinds hij afscheid moest nemen van zijn Friese Stabij. In de achtertuin is de laurier flink doorgeschoten. ‘In maart is de tuinman nog geweest, die heb ik maar weer gebeld’, vertelt Keur in het bijzijn van zijn zoon. ‘Maar de kinderen wil ik niet lastigvallen. Dit is mijn leven.’ Zo kwam hij recent tot de conclusie: ‘Ik moet hier weg. Maar ik weet niet waarheen.’
Tegenover hem aan de salontafel hoort Hennie Arends zijn levensverhaal begripvol aan. Zij is ‘seniorenmakelaar’ bij woningbouwcorporatie Actium. In die rol begeleidt ze ouderen die langer thuis willen blijven wonen, of juist willen verhuizen, naar een levensloopbestendige woning. Sinds ze anderhalf jaar geleden begon heeft ze al zo’n vierhonderd gesprekken gevoerd zoals nu met Keur. Die hebben tot vijftig verhuizingen geleid. ‘Dus je kunt wel stellen dat er veel behoefte aan is.’
De seniorenmakelaar is een initiatief van de corporatie, diverse zorgorganisaties en de gemeente Assen. Overheden, makelaars en deskundigen wijzen er al langer op dat het gebrek aan doorstroom van senioren op de woningmarkt een groot probleem is, misschien nog wel meer dan een feitelijk tekort aan woningen. Ouderen blijven (te) lang in (te) grote huizen wonen.
De tijd dat mensen op hun 65ste naar een verzorgingstehuis gingen is echt voorbij, zegt Arends. En dan is de verwachting ook nog eens dat het aantal tachtigplussers de komende jaren verdubbelt tot 4 miljoen. Het toont de urgentie van een goede verdeling van woonruimte, die ook in Assen schaars is.
Passende woningen moeten er natuurlijk wel zijn, zegt Rein Swart, directeur-bestuurder van Actium. ‘We bouwen momenteel volop duurzame en betaalbare appartementen, zodat bijvoorbeeld mensen die op leeftijd komen sneller kunnen doorstromen van een groot huis naar een woning naar hun wensen. Op die manier komt er een eengezinswoning vrij voor starters of gezinnen.’
Arends moet zich soms verweren: ‘U komt me toch niet mijn huis uitjagen?’ Sommige ouderen willen echt niet weg uit hun huis, zegt ze. Zelfs als het eigenlijk niet meer gaat zijn ze te gehecht aan de buren, de tuin en de herinneringen. Maar er is ook een grote groep die best wil verkassen. ‘Maar het aanbod is karig’, erkent ze. In Assen is de gemiddelde wachttijd voor een sociale huurwoning zes jaar.
Voor veel ouderen is verhuizen bovendien een emotioneel en praktisch soms complex proces, waarbij wat hulp geen overbodige luxe is. Dat geldt zeker voor Keur. ‘Ik maak me nu al zorgen over een adreswijziging’, biecht hij op. In ‘de digitale wereld’ raakt hij regelmatig de weg kwijt. Hij kijkt wel eens naar het aanbod op de website van Actium. ‘Maar dan moet ik inloggen en raak ik in paniek.’
Slechts af en toe komt er een woning beschikbaar. ‘Ik zag er laatst eentje aan de Vondellaan. Maar zo’n Frans balkon hadden mijn ouders ook. Dat is het enige dat ik echt niet wil. Het is, hard gezegd, toch wachten tot er iemand overlijdt.’
Keur heeft een voordeel: hij schreef zich al 18 jaar en 15 dagen geleden in bij de corporatie. ‘U heeft daardoor echt wel wat te kiezen,’ zegt Arends. Veel andere ouderen zijn minder vooruitziend geweest, zegt ze. In het algemeen dringt de noodzaak van verhuizen zich pas op als het eigenlijk al te laat is om nog te verkassen. Haar advies: ‘Eigenlijk moet je ermee aan de slag gaan voordat het echt nodig is.’
‘Makelaar’ klinkt zakelijker dan Arends functie eigenlijk is. ‘Mensen vragen soms of ik ook huizen verkoop. Maar ik voel me meer maatschappelijk werker.’ Ze vraagt Keur naar zijn wensen. Die zijn bescheiden, zo blijkt. ‘Ik had vroeger best veel eisen. Maar een flatje met een balkonnetje, wat dichter bij het centrum: daar zou ik al heel gelukkig mee zijn.’
Arends wijst op de nieuwbouw aan de Thorbeckelaan. Vier flats met tachtig appartementen. Niet alleen voor ouderen, maar wel ‘seniorenproof’. ‘Dus met een lift, en er komt een scootmobieloplaadpunt op de begane grond.’ Ze legt de plattegronden op de tafel. Keur heeft er wel oren naar. ‘Het is ook dicht bij de huisarts. Ik loop nog wel, maar beter wordt het niet meer.’
Bijna 80 procent van de nieuwbouw van Actium is geschikt voor ouderen. Her en der zijn er ook particuliere initiatieven voor zogeheten ‘knarrenhofjes’. In Emmen is de bouw net begonnen. Maar op veel andere plekken gaat het moeizaam en traag. Herbestemming van panden voor bijvoorbeeld seniorenappartementen klinkt mooi in theorie, maar blijkt in de praktijk moeizaam en duur. Nieuwbouw is zodoende vaak de enige optie – de impasse is bekend.
De nieuwe duurzame appartementen in Assen worden naar verwachting komende herfst opgeleverd. ‘Dat kunt u zien op onze website, onder het kopje ‘projecten’’, zegt Arends. ‘Ik schrijf het allemaal even voor u op. En als u er niet uitkomt, dan belt u mij.’ Bellen: dat vindt Keur fijn. ‘Dan hoef ik dus nergens in te loggen?’
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden