‘De timing in ieder geval wel. Dat Johnson afscheid nam voordat het rapport van de parlementaire commissie verscheen, was niet verwacht. Johnson heeft vrijdag inzage in het rapport gekregen, wat betekent dat het waarschijnlijk ergens in de komende dagen verschijnt, maandag bijvoorbeeld. Blijkbaar is het rapport zo schadelijk voor Johnson dat hij de eer aan zichzelf houdt.’
‘Sinds Rishi Sunak is aangetreden als premier, is het relatief rustig geweest rondom Johnson. Zijn stem was een beetje gedoofd. Toen Liz Truss eind oktober aftrad, probeerde Johnson nog wel een snelle comeback te maken, maar dat stelde zijn partij niet op prijs. Zelf had Johnson ook niet zo’n behoefte aan een grote strijd. Zolang Sunak er is, had hij toch geen kans om terug te keren op het hoogste niveau.
‘De afgelopen tijd heeft hij veel geld verdiend met lezingen, met name in de Verenigde Staten. Dat heeft hem tonnen tot miljoenen opgeleverd. Hij is een graag geziene, amusante speecher. Met zijn lezingen wil Johnson een soort oorlogskas aanleggen, denken sommigen, om toch weer een keer premier te worden. Zijn vorige premierschap ging gepaard met persoonlijke geldproblemen. Bovendien wordt Johnson binnenkort weer vader: zijn derde kind bij zijn tweede vrouw.’
‘Dat is lastig om hard te maken, maar deze emotie leeft zeker bij Johnson en andere Brexiteers. Zij menen dat het parlement definitief van Johnson af wil. Onder Brexiteers heerst het idee dat het pro-Europese Remain-kamp bezig is met een offensief om top-Brexiteers weg te krijgen.
‘Zo kwam een aantal ministers recentelijk in de problemen door klachten over hun gedrag. Het idee bestaat dat dit onderdeel is van een samenzwering. Daar speelt Johnson op in. De parlementaire commissie werd bijvoorbeeld voorgezeten door Harriet Harman, die zeer EU-gezind en al jaren anti-Boris is.
‘Aan de andere kant heeft Johnson het Lagerhuis daadwerkelijk voorgelogen: dat is tegen de regels. Tijdens de ondervragingen door de commissie werd Johnson bovendien fel aangevallen door Bernard Jenkin, een prominente Brexiteer. Bij hem zal zeker geen sprake zijn van een complot tegen Johnson.’
‘Johnson heeft bij herhaling gezegd dat het hem speet dat hij de regels ‘per ongeluk’ heeft geschonden. Pas na lange tijd, overigens, want Johnson is niet iemand die snel excuses aanbiedt. Hij kan bovendien natuurlijk niet zeggen dat hij de regels bewust in de wind heeft geslagen. Het is daarom lastig om van ‘berouw’ te spreken.’
‘Als hij nog eens premier wil worden, moet hij weer verkozen worden. Daarvoor moet je namelijk in het Lagerhuis zitten. In theorie kan het ook zonder, maar dat gebeurt zelden. Johnsons tactiek is waarschijnlijk om eerst Sunaks verwachte nederlaag bij de volgende verkiezingen af te wachten. Als Sunak de verkiezingen verliest, volgt er binnen de partij een strijd om de macht en kan Johnson misschien terugkeren. Die verkiezingen zijn uiterlijk eind 2024. Dat geeft Johnson tijd om zich voor te bereiden op een terugkeer.
‘Johnson zou zich met zijn aanhangers ook kunnen afsplitsen van de Conservatieve Partij. Misschien kan hij een verbond vormen met Nigel Farage, die onlangs vriendelijke woorden over hem uitte. In het Engelse kiesstelsel is het echter niet zo aantrekkelijk om je af te scheiden. Je loopt dan het risico om je plek in het Lagerhuis te verliezen, omdat je in een district de verkiezingen moet winnen.
‘Johnsons droom is om een glorieuze comeback te maken in de politiek. Hij wijst vaak op zijn grote voorbeeld Winston Churchill, die ook jarenlang politiek is weggezet en daarna ineens terugkwam. Johnsons probleem is wel dat hij de meningen in het Verenigd Koninkrijk enorm verdeelt. In het zuiden van het land hoeft hij bijvoorbeeld geen steun meer te verwachten.
‘Ik wil ook niet uitsluiten dat Johnson zich opwerpt als kandidaat voor het Londense burgemeesterschap. Dat ambt heeft hij al acht jaar vervuld. In mei volgend jaar zijn er weer verkiezingen in Londen en de Conservatieven zoeken nog een aansprekende kandidaat. Omdat Londen overwegend pro-Europa is, zal het voor Johnson niet makkelijk worden om weer te winnen. Maar je weet het nooit.’
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden