Het Oekraïense voorjaarsoffensief dat al maanden wordt aangekondigd, leek deze week dan eindelijk te beginnen. Leek, want ook nu weer bleek het moeilijk om te bepalen wat er precies gebeurde aan het front. Rusland had zondagochtend laten weten dat de eerste aanval was afgeslagen en dat honderden Oekraïense soldaten waren gedood. Het Oekraïense leger ontkende dat sprake was van een groot offensief. Hoewel we meer geloof hechten aan de Oekraïense verklaringen, kunnen we ook daar geen zekerheid aan ontlenen.
Donderdagmiddag besloten we dat het offensief nu echt gaande was – we wilden aanvankelijk de vrijdagkrant ermee openen, totdat de EU de asieldeal sloot – al waren de formuleringen van verslaggevers Xander van Uffelen en Erik Verwiel nog heel voorzichtig. ‘Er zijn steeds meer indicaties dat het Oekraïense leger op meerdere plekken de aanval heeft ingezet om bezet gebied terug te veroveren.’
Wie over de oorlog schrijft, moet per definitie slagen om de arm houden. Het front is voor journalisten moeilijk toegankelijk waardoor onafhankelijke waarnemingen veelal ontbreken. Bij de dagelijkse verslaggeving baseren we ons vooral op het Institute for the Study of War. Dat baseert zich weer vooral op Russische bloggers, nationalistische bloggers die kritisch zijn op het Russische leger. Hun berichten blijken tot nu toe veelal te kloppen. Verder hebben we satellietfoto’s tot onze beschikking die dagelijks worden ververst. Hiermee konden we eerder al laten zien waar de Russen hun loopgraven hadden aangelegd en waar ze dus een aanval verwachtten.
Zolang geen van de partijen een aanslag opeist, is het bijna onmogelijk om te concluderen wie erachter zit. Toen de Nordstream 2-pijpleiding werd opgeblazen in september vorig jaar, werd er door de meeste experts van uitgegaan dat Rusland het had gedaan. Luitenant-generaal b.d. Mart de Kruif noemde Rusland ‘de meest waarschijnlijke dader’. Maritiem expert Johannes Peters zei in onze krant: ‘Er is heel weinig dat níét naar Rusland wijst.’ Op 22 februari publiceerden we een stuk met de kop ‘Wie saboteerde de Nord Stream-pijplijn? Rusland en het Westen spelen elkaar de zwartepiet toe’. Deze week bleek dat er steeds sterkere aanwijzingen zijn dat Oekraïne achter de aanslag zat.
Toen we de aanslag op de Kachkovka-dam deze week bespraken in de podcast Volkskrant Elke Dag, concludeerden verslaggevers Michael Persson en Tom Vennink dat Rusland het ‘sterkste motief’ had. Door het leeglopen van het stuwmeer werd de rivier immers een stuk breder waardoor het Oekraïense voorjaarsoffensief bemoeilijkt zou worden. Sinds de aanslag op de Nordstream 2-pijpleiding weten we dat we daar geen stellige conclusies aan kunnen verbinden.
Source: Volkskrant