‘Wilt u Ridouan T. te woord staan?’ Ja, antwoordde advocaat Michael Ruperti, toen een medewerker van de Extra Beveiligde Inrichting (EBI) in Vught hem die vraag stelde, op 25 mei. Hij was de enige van de vier advocaten die T. op zijn wensenlijstje had staan die dat antwoord gaf. ‘Daarna heb ik een half uur met meneer T. gesproken’, zegt hij nu. ‘Het was een open en eerlijk gesprek. Inmiddels ben ik al drie keer bij hem langs geweest in de EBI en hebben we in totaal zeven uur met elkaar gesproken.’
Wie is Ruperti? Wat maakt hem geschikt als raadsman van T., de hoofdverdachte in het grote liquidatieproces Marengo? En waar begint hij aan? We vroegen het aan goede bekenden en hemzelf.
Michael Ruperti (50) is bij het grote publiek misschien niet zo bekend, maar in zijn zestienjarige carrière als advocaat heeft hij allerlei geruchtmakende zaken op zijn naam staan. Zo stond hij de nabestaanden bij van twee militairen die verongelukten bij een oefening in Mali door een ondeugdelijke mortiergranaat, was hij de raadsman van drugsbaron Charles Z. en vertegenwoordigt hij Willem Engel, de voorman van Viruswaarheid, die in januari is veroordeeld tot een maand voorwaardelijke celstraf wegens opruiing.
Hij is een geboren Amsterdammer, die opgroeide in de Bijlmer. Dat is volgens kennissen nog steeds te merken, in die zin dat hij de taal spreekt van de ‘gewone man’ en toegankelijk is voor iedereen. ‘Michael is een combinatie van een jongen van de straat en een gedegen jurist’, zegt bijvoorbeeld strafrechtadvocaat Haroon Raza, die met hem bevriend is.
Dat Ruperti advocaat zou worden, was niet evident. Na zijn studie strafrecht ging hij aan de slag als militair jurist bij Defensie en rondde hij de officiersopleiding af. Hij werkte zeven jaar op de afdeling Militaire Zaken van het OM in Arnhem en werd zeven maanden uitgezonden op vredesmissie naar Bosnië.
Advocaat Geert-Jan Knoops, die Ruperti al twintig jaar kent, heeft meermaals met hem samengewerkt. ‘Het helpt ons enorm dat we het militaire jargon kennen, de mores, de mentaliteit en de procedures. In mijn geval gaf dat de doorslag toen mijn cliënt, sergeant-majoor Eric O. in 2004 werd vrijgesproken van het overtreden van de geweldsinstructies in Irak. Die zaak is belangrijk geweest voor Ruperti, omdat hij zag hoe belangrijk het is dat militairen worden bijgestaan door mensen met praktijkervaring bij Defensie.’
Na zijn vertrek bij het OM groeide Ruperti uit tot een strafpleiter met een goede reputatie in Defensie- en veteranenkringen. Hij heeft in tal van zaken militairen bijgestaan. Maar zijn expertise is breder, beklemtoont advocaat Raza. Dat Ruperti vooral verstand zou hebben van militair recht is ‘echt gelul’, zegt hij. ‘Dat mag je zo in de krant zetten hoor.’
Ruperti staat bekend als iemand die beducht is voor de macht van het OM en kritisch kijkt naar instituties als de Europese Unie. In 2020 wierp hij zich op als nieuwe leider van Forum voor Democratie (FvD), toen Thierry Baudet een leiderschapsverkiezing opperde. In 2021 deed hij als fractievoorzitter van de partij Oprecht mee aan de Tweede Kamerverkiezingen. De partij, die zich verzette tegen ‘ongebreidelde immigratie’ en een ‘bemoeizuchtige overheid’, haalde de kiesdrempel niet.
Dit voorjaar besloot Ruperti dat hij het rustiger aan wilde doen. ‘Daar dacht ik al jaren over na. Ik had mijn kantoor laten weten dat ik op 1 januari 2024 zou stoppen als advocaat en per juli ergens anders mijn praktijk zou gaan afbouwen. Omdat ik geen vertrouwen meer had in de militaire rechtbank, die niet toestond dat medewerkers van veiligheidsdiensten kwamen getuigen in de strafzaak van een cliënt van mij. Zo was er geen sprake meer van een eerlijk proces. Ik dacht: de komende jaren sta ik nog vaak in deze rechtbank, zo kan ik niet verder. Maar ja, toen belde meneer T.’
Het telefoontje hing samen met de arrestatie van advocaat Inez Weski, op 21 april. Ze heeft volgens het OM boodschappen van en naar T. doorgegeven, terwijl haar toenmalige cliënt vastzat in de EBI. Het leidde ertoe dat Weski haar werk als raadsvrouw van T. neerlegde. Kort daarna nam Ridouan T. contact op met het kantoor van Weski en gaf hij vier namen van mogelijke nieuwe raadslieden door, waaronder die van Ruperti.
Advocaat Raza weet een beetje wat zijn collega te wachten staat. Zelf stond hij kortstondig Youssef T. bij, de neef en voormalige raadsman van Ridouan T. Zijn cliënt werd veroordeeld tot 5,5 jaar cel voor het doorgeven van boodschappen uit de EBI. ‘Het trekt een hele zware wissel op je privéleven, je privacy en je veiligheidsgevoel. Ik heb nooit eerder zoiets meegemaakt. Je moet rekening houden met beschuldigingen en tactieken van het OM, die impliciet bedoeld zijn om je van de zaak af te krijgen.’
Waarom Ruperti dan toch de telefoon opnam, als enige van die vier advocaten op het lijstje van T.? ‘Hij heeft meer lef dan de rest’, zegt Raza. ‘Je moet ‘nee’ kunnen zeggen en je eigen lijn trekken. Niet iedereen kan dat. Michael wel.’
Ruperti zegt zelf dat hij het kwalijk vindt dat Ridouan T. geen rechtsbijstand meer heeft. ‘Toen ik hem voor het eerst ontmoette, stond hij met zijn rug tegen de muur. Zelfs Weski’s kantoor was van de lijst met toegestane contacten gehaald, omdat zij zijn raadsvrouw niet meer was. Dus heb ik gezegd: ik ga een team met advocaten voor je regelen.’ Of Ruperti daarin zit, is afwachten. ‘Omdat ik het team samenstel, is dat wel waarschijnlijk. Ik kan en wil het doen. Maar als ik niet in het team pas, is dat ook prima.’
Beseft hij wel dat twee eerdere advocaten van T. zijn of worden vervolgd? ‘Ja, ik ben daar alert op’, zegt hij. Maar de raadsman heeft niet het gevoel dat de hoofdverdachte in het Marengo-proces een gevaar vormt voor zijn eigen advocaten. ‘Ik heb genoeg ervaring met lastige cliënten. Tijdens mijn bezoeken kon ik prima met meneer T. levelen en heb ik van zijn kant geen druk ervaren. We zaten heel rustig te praten.’
De nieuwe klus is wel ‘een uitdaging’, erkent hij. ‘Niet zozeer vanwege deze verdachte, maar door alles eromheen. We liggen onder een vergrootglas, tijdens al onze gesprekken wordt er meegeluisterd. Ik loop nu al op eieren.’
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden