Het ministerie van Landbouw, Natuur en Visserij maakt dit vrijdag bekend. Het gaat om de landelijke beëindigingsregeling veehouderijlocaties (Lbv) en de landelijke beëindigingsregeling veehouderijlocaties plus (Lbv-plus). Dit zijn de ‘woest aantrekkelijke’ uitkoopregelingen die minister Christianne van der Wal (Natuur en Stikstof) begin vorig jaar aankondigde. De Europese Commissie gaf vorige maand na langdurig overleg haar fiat aan deze staatssteunregelingen.
Het stikstofbeleid van Van der Wal is sterk afhankelijk van het succes van deze stoppersregelingen voor veehouders. Duizenden boeren zouden zich voor het eind van het jaar moeten melden voor vrijwillige uitkoop. Als de belangstelling tegenvalt, moet het kabinet veehouders dwingen hun stikstofuitstoot te verlagen via normering en beprijzing. Zulke dwangmaatregelen liggen heel gevoelig binnen de coalitie.
Het CDA wil het stikstofbeleid juist verzachten en daarom heronderhandelen over de afspraken in het regeerakkoord. De partij van Wopke Hoekstra zal daartoe nog deze maand een voorstel moeten indienen bij de coalitiepartners. De verhoudingen binnen de coalitie zouden er zeer bij gebaat zijn als de nieuwe uitkoopregelingen populair blijken. Hoe meer boeren zich vrijwillig laten uitkopen, hoe minder pijnlijke maatregelen er nodig zijn voor de veehouders die willen blijven.
De Lbv-plus is de gunstigste regeling van de twee. Deze staat open voor de grootste stikstofvervuilers onder de veehouderijen, de piekbelasters. Dit zijn de circa 3000 bedrijven die relatief het meeste ammoniak over stikstofgevoelig Nederlands natuurgebied verspreiden. De meesten zijn gevestigd rond de Veluwe en in Oost-Brabant. Deze veehouders krijgen 120 procent van hun bedrijfswaarde vergoed als ze bereid zijn te stoppen. Ze moeten dan minimaal 85 procent van hun productierechten (het aantal dieren dat ze volgens hun vergunning mogen houden) inleveren.
De Lbv is bedoeld voor veehouders die geen piekbelaster zijn, maar wel dichtbij natuurgebieden zitten en daardoor ook veel natuurschade veroorzaken. Zij krijgen 100 procent van hun bedrijfswaarde vergoed. De bonus van 20 procent voor piekbelasters gaat dus aan hun neus voorbij. Ook krijgen zij geen vergoeding voor de (verplichte) sloop van hun opstallen, terwijl de Lbv-plus wél voorziet in een vergoeding voor sloopkosten.
Om in aanmerking te komen voor de Lbv-plus moet de betreffende veehouderij een landelijke drempelwaarde van stikstofneerslag op een natuurgebied overschrijden. Welke drempelwaarde dat is, maakt het ministerie maandag bekend. Voor de Lbv gelden lagere drempelwaarden dan voor de piekbelastersregeling. De drempelwaarden voor de Lbv kunnen bovendien per regio verschillen.
Minister Van der Wal heeft haar hoop vooral gevestigd op de Lbv-plus. Die zou ervoor moeten zorgen dat de landelijke stikstofneerslag gemiddeld met 100 mol per hectare daalt. Dat is een daling met 7 à 8 procent in vergelijking met het huidige niveau. Het gaat hierbij wel om een streefdoel en een ‘inspanningsverplichting’, dus niet om een doelstelling die het kabinet koste wat kost wil behalen.
Een grote veehouder die zich laat uitkopen is in één klap multimiljonair en hoeft de rest van zijn of haar leven niet meer te werken. Het ministerie toont zich dan ook optimistisch over de verwachte interesse van boeren. De woordvoerder van Van der Wal zegt dat het ministerie genoeg signalen krijgt dat boeren met smart op de regelingen wachten.
In de media circuleren echter ook andere verhalen. NRC vroeg een paar maanden geleden 28 piekbelasters naar hun intenties. Slechts drie van hen overwogen zich aan te melden voor de uitkoopregelingen van Van der Wal. In landbouwvakbladen zeggen vermoedelijke piekbelasters ook dat ze geen interesse hebben. Het ministerie heeft de pech dat de melk-, eier-, en vleesprijzen het afgelopen jaar hoog waren, waardoor veehouders goed hebben verdiend. Als de verdiensten goed zijn, is de animo om ermee op te houden vanzelfsprekend minder groot.
Ondertussen onderhandelt Van der Wals collega op het landbouwministerie, Piet Adema, nog steeds over een Landbouwakkoord. De belangrijkste gesprekspartner van Adema, landbouwbelangenorganisatie LTO, heeft de minister onlangs een ultimatum gesteld. Voorzitter Sjaak van der Tak heeft gezegd dat Adema de boeren vóór 21 juni tegemoet moet komen. Zo niet, dan houdt LTO het voor gezien.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden